Παρακολουθώντας κανείς από την Ελλάδα τις γεωπολιτικές τεκτονικές πλάκες να μετατοπίζονται, συχνά θεωρεί την πολιτική της Ουάσιγκτον απέναντι στη Μέση Ανατολή ως δεδομένη και αμετακίνητη. Κάποτε, η υποστήριξη προς το Τελ Αβίβ ήταν το μοναδικό σημείο στο οποίο Δημοκρατικοί και Ρεπουμπλικάνοι μπορούσαν να συμφωνήσουν πριν καν πιουν τον πρωινό καφέ τους. Σήμερα, όμως, το αρραγές μέτωπο του αμερικανικού κατεστημένου παρουσιάζει βαθιές, δομικές ρωγμές. Σύμφωνα με πρόσφατες δημοσκοπήσεις της Gallup, για πρώτη φορά στα χρονικά καταγράφεται ένα ιστορικό προβάδισμα: το 41% των Αμερικανών δηλώνει πλέον ότι διάκειται πιο θετικά απέναντι στους Παλαιστίνιους, έναντι μόλις 36% που στηρίζει τους Ισραηλινούς. Αυτή η ραγδαία μεταστροφή δεν αποτελεί απλώς μια στατιστική απόκλιση, αλλά βυθίζει το ισχυρό φιλοϊσραηλινό λόμπι σε κατάσταση πλήρους πανικού, επιβεβαιώνοντας πως η γάτα βγήκε οριστικά από το σακί.
σχετικά άρθρα
Το Ρήγμα στο Κατεστημένο και η Δημογραφική Ανατροπή
Για να γίνει κατανοητό το μέγεθος της ανατροπής, αρκεί να δούμε τα δεδομένα του Harry Enten στο CNN, τα οποία αποκαλύπτουν μια κανονική «αιμορραγία» συμπαθείας ακόμα και στα πιο παραδοσιακά προπύργια της αμερικανικής δεξιάς. Το 2022, οι ψηφοφόροι των Ρεπουμπλικάνων κάτω των 50 ετών στήριζαν τυφλά το Ισραήλ με «δύο αντίχειρες ψηλά». Τέσσερα χρόνια μετά, η ευνοϊκή γνώμη έκανε ελεύθερη πτώση 40 μονάδων, καταλήγοντας στο -16. Παράλληλα, οι νεαροί άνδρες –η δημογραφική ομάδα που έδωσε ώθηση στον Ντόναλντ Τραμπ το 2024– σημείωσαν κατακόρυφη πτώση 44 μονάδων, φτάνοντας στο -47.
Η πραγματική «βόμβα», ωστόσο, σκάει στο στρατόπεδο των συντηρητικών Δημοκρατικών, όπου η δημοφιλία του Ισραήλ βυθίστηκε κατά 60 μονάδες, αγγίζοντας το εντυπωσιακό -55. Την ίδια στιγμή, καθοριστική είναι η στάση των Ανεξάρτητων ψηφοφόρων, οι οποίοι από το ξεκάθαρο προβάδισμα 42-34% υπέρ του Ισραήλ το 2025, σήμερα έχουν γυρίσει οριστικά την πλάτη στο Τελ Αβίβ, περνώντας σε πλειοψηφική στήριξη 41-30% υπέρ των Παλαιστινίων.
Ο Παράγοντας Νετανιάχου και η Κατάρρευση της Ασυλίας
Επί δεκαετίες, η άσκηση έστω και ήπιας κριτικής στο κράτος του Ισραήλ ισοδυναμούσε με επαγγελματική και πολιτική αυτοκτονία στις ΗΠΑ, με την ταμπέλα του «αντισημιτισμού» να εργαλειοποιείται ως απόλυτο φόβητρο. Όπως υπενθυμίζει ο ανεξάρτητος δημοσιογράφος Glenn Greenwald, το αμερικανικό πολιτικό σύστημα λειτουργούσε συχνά ως όμηρος –ή ως πολιτικό «ΑΤΜ» ισχυρών δωρητών– σε μια σχέση που πολλοί αναλυτές περιγράφουν πλέον ανοιχτά ως παρασιτική. Χωρίς τη φανατική ευθυγράμμιση με τα συμφέροντα του Ισραήλ, η πολιτική επιβίωση στο Κογκρέσο ήταν πρακτικά αδύνατη.
Σήμερα, η απάντηση στην κατάρρευση αυτής της ιστορικής ασυλίας έχει ονοματεπώνυμο: Μπενιαμίν Νετανιάχου. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός βλέπει τα ποσοστά του στις ΗΠΑ να κατακρημνίζονται, με καθαρό ποσοστό αποδοχής στο -23 (και -35 στους ανεξάρτητους), όντας πλέον εξίσου αντιδημοφιλής με τον σημερινό Αμερικανό πρόεδρο. Παράλληλα, το AIPAC (το κύριο φιλοϊσραηλινό λόμπι) μετατρέπεται ραγδαία σε «τοξικό» όρο, με τις αναζητήσεις στο διαδίκτυο για τη δράση του να εκτοξεύονται κατά 363%, καθώς οι προοδευτικοί ψηφοφόροι το χρησιμοποιούν ως όπλο εναντίον των υποψηφίων που χρηματοδοτούνται από αυτό.
Το Τέλος του Μονοπωλίου και η Ψηφιακή Αφύπνιση
Τι άλλαξε δραματικά τους κανόνες του παιχνιδιού; Η απάντηση κρύβεται στην τεχνολογία και στην πλήρη απώλεια του μονοπωλίου της πληροφορίας. Οι εικόνες της απόλυτης καταστροφής στη Γάζα άρχισαν να προβάλλονται απευθείας στις οθόνες εκατομμυρίων πολιτών, χωρίς το φιλτράρισμα των παραδοσιακών συστημικών μέσων. Εκατομμύρια νέοι Αμερικανοί άρχισαν να αναρωτιούνται μαζικά γιατί τα δικά τους φορολογικά δολάρια χρηματοδοτούν ανεξέλεγκτα έναν ξένο πόλεμο, την ώρα που η αμερικανική οικονομία πιέζεται αφόρητα από τον πληθωρισμό και το χρέος.
Ο πανικός του αμερικανικού κατεστημένου αποτυπώνεται πλέον στις σπασμωδικές κινήσεις του να ανακτήσει τον έλεγχο, με χαρακτηριστικό παράδειγμα το νομοθετικό μένος εναντίον του TikTok. Δεν επρόκειτο για μια ξαφνική ανησυχία περί υποκλοπής κινεζικών δεδομένων, αλλά για την αντίδραση απέναντι σε μια πλατφόρμα που αρνούνταν να ευθυγραμμιστεί με τους κρατικούς κανόνες λογοκρισίας. Όμως, το να προσπαθείς να ελέγξεις την πληροφορία σήμερα χτίζοντας εταιρικά μονοπώλια εξαγοράζοντας δίκτυα, είναι σαν να προσπαθείς να σταματήσεις ένα τσουνάμι χτίζοντας ένα τοιχάκι από τούβλα.
Η Επόμενη Μέρα σε Αχαρτογράφητα Νερά
Είναι σαφές ότι βρισκόμαστε μπροστά σε μια τεκτονική αλλαγή παραδείγματος. Το παλιό δόγμα «Το Ισραήλ Πάνω Απ’ Όλα» χάνει οριστικά την απήχησή του σε μια γενιά που δεν ταυτίζεται πλέον με τις αφηγήσεις του Ψυχρού Πολέμου. Αυτή η ανατροπή του αφηγήματος διαλύει το συνεχές, συντριπτικό προβάδισμα που διατηρούσε το Ισραήλ στη συμπάθεια της αμερικανικής κοινής γνώμης επί 24 ολόκληρα χρόνια. Αν και ο μηχανισμός της Ουάσιγκτον είναι πολύ βαθιά ριζωμένος για να καταρρεύσει άμεσα, το ρολόι έχει αρχίσει να μετράει αντίστροφα. Οι μελλοντικοί υποψήφιοι μάλλον θα αναγκαστούν να αποδεικνύουν ότι βάζουν τα αμερικανικά συμφέροντα πάνω από τις απαιτήσεις ξένων παραγόντων, καθώς πλέον το Ισραήλ δεν έχει πρόβλημα μόνο με την «αριστερά», αλλά με την ίδια την Αμερική.
