Το Δόγμα Τρούμαν και το κεφάλαιο ως γεωπολιτικό όπλο

12 Μαρτίου 1947

Το Δόγμα Τρούμαν και το κεφάλαιο ως γεωπολιτικό όπλο

Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Χάρι Τρούμαν εμφανίζεται ενώπιον του Κογκρέσου και ζητά επειγόντως οικονομική βοήθεια 400 εκατομμυρίων δολαρίων για την Ελλάδα (η οποία βρισκόταν σε Εμφύλιο) και την Τουρκία, προκειμένου να αποτραπεί η πτώση τους στη σοβιετική σφαίρα επιρροής. Αυτή η ομιλία έμεινε στην ιστορία ως το «Δόγμα Τρούμαν».

σχετικά άρθρα

Πέρα από την τεράστια πολιτική του σημασία (η επίσημη έναρξη του Ψυχρού Πολέμου), η 12η Μαρτίου 1947 αποτελεί ορόσημο για τη Γεωοικονομία (Geoeconomics). Ήταν η στιγμή που οι Ηνωμένες Πολιτείες συνειδητοποίησαν ότι η αμερικανική οικονομική ηγεμονία και το δολάριο ήταν πολύ πιο αποτελεσματικά (και φθηνότερα) εργαλεία containment (ανάσχεσης) από ό,τι η άμεση στρατιωτική εμπλοκή.

Αυτό το «πακέτο διάσωσης» άνοιξε τον δρόμο για το Σχέδιο Μάρσαλ λίγους μήνες αργότερα. Δίδαξε στην Ουάσιγκτον ότι οι συμμαχίες δεν χτίζονται μόνο με συνθήκες, αλλά επιδοτούνται με σκληρό συνάλλαγμα και αμερικανικές εξαγωγές, «κλειδώνοντας» τις εθνικές οικονομίες των συμμάχων στο καπιταλιστικό, δολαριοκεντρικό σύστημα του Bretton Woods. Μέχρι σήμερα, η παροχή ξένης βοήθειας (foreign aid) παραμένει το απόλυτο εργαλείο ήπιας ισχύος (soft power) του παγκόσμιου εμπορίου.