Πώς οι ΗΠΑ χρησιμοποιούν το Διάστημα στον πόλεμο – Δορυφόροι που εντοπίζουν πυραύλους και «τυφλώνουν» τον εχθρό
Από τον εντοπισμό βαλλιστικών πυραύλων μέσα σε δευτερόλεπτα μέχρι την αύξηση της ακρίβειας των αμερικανικών όπλων και τις παρεμβολές σε εχθρικούς δορυφόρους – Ο ρόλος των Guardians στις σύγχρονες επιχειρήσεις και η μάχη για την κυριαρχία στο Διάστημα
Ο πόλεμος στο Διάστημα δεν μοιάζει με τις κινηματογραφικές μάχες επιστημονικής φαντασίας. Δεν περιλαμβάνει διαστημόπλοια που ανταλλάσσουν πυρά σε τροχιά, αλλά δορυφόρους που εντοπίζουν την εκτόξευση ενός πυραύλου, συστήματα που αυξάνουν την ακρίβεια του GPS, ασφαλείς δορυφορικές επικοινωνίες και μέσα ηλεκτρονικού πολέμου που μπορούν να παρεμβάλουν στις διαστημικές δυνατότητες του αντιπάλου.
σχετικά άρθρα
Αυτός είναι ο πραγματικός ρόλος της αμερικανικής Space Force στις σημερινές στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Οι ΗΠΑ χρησιμοποιούν διαστημικές δυνατότητες εδώ και δεκαετίες, όμως η ταχύτητα με την οποία εξελίσσεται η τεχνολογία και η αυξανόμενη παρουσία της Κίνας και της Ρωσίας έχουν μετατρέψει το Διάστημα σε ένα ολοένα πιο ανταγωνιστικό πεδίο.
Ο στρατηγός Τσανς Σάλτσμαν, ο δεύτερος επικεφαλής στην ιστορία της Space Force, περιέγραψε τον ρόλο της νεότερης αμερικανικής στρατιωτικής υπηρεσίας ως αναπόσπαστο πλέον μέρος των επιχειρήσεων. Όπως εξήγησε, όταν οι υπόλοιπες ένοπλες δυνάμεις χρειάζονται διαστημικές δυνατότητες σε πραγματικές συνθήκες μάχης, η Space Force πρέπει να μπορεί να τις παρέχει ακόμη και όταν τα ίδια τα συστήματά της βρίσκονται υπό επίθεση.
Η σημασία του Διαστήματος ξεπερνά άλλωστε τον στρατό. Δορυφορικά συστήματα βρίσκονται πίσω από καθημερινές λειτουργίες της οικονομίας, από τον συγχρονισμό ηλεκτρονικών συστημάτων μέχρι τραπεζικές συναλλαγές και επικοινωνίες.
Ακριβώς επειδή οι ΗΠΑ εξαρτώνται τόσο πολύ από αυτές τις δυνατότητες, οι αντίπαλοί τους έχουν ισχυρό κίνητρο να τις περιορίσουν ή να τις καταστρέψουν.
Για τη Space Force, λοιπόν, η αποστολή έχει δύο πλευρές: να προστατεύει τις αμερικανικές δυνατότητες στο Διάστημα και ταυτόχρονα να μπορεί να στερήσει από έναν αντίπαλο τα δικά του διαστημικά πλεονεκτήματα.
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα αφορά την προειδοποίηση για πυραυλικές επιθέσεις, αναφέρει η WSJ.
Οι δορυφόροι μπορούν να εντοπίσουν τη θερμότητα που παράγει ο κινητήρας ενός πυραύλου τη στιγμή της εκτόξευσης. Ο συνδυασμός ενός εξαιρετικά θερμού αντικειμένου που ταυτόχρονα επιταχύνει αποτελεί την πρώτη ένδειξη ότι πρόκειται για πύραυλο.
Τα δεδομένα φτάνουν στους χειριστές της Space Force, οι οποίοι μπορούν να προσδιορίσουν τι είδους πύραυλος είναι, ποια είναι η εμβέλειά του, ποια τροχιά ακολουθεί και πού αναμένεται να χτυπήσει.
Από τη στιγμή που υπολογίζεται το πιθανό σημείο πρόσκρουσης, μπορούν να ενεργοποιηθούν τα κατάλληλα συστήματα αεράμυνας. Παράλληλα, όσοι βρίσκονται στην περιοχή που απειλείται μπορούν να ειδοποιηθούν ώστε να αναζητήσουν καταφύγιο.
Οι Guardians, επομένως, δεν λαμβάνουν απλώς την πρώτη προειδοποίηση. Είναι υπεύθυνοι για το να φτάσει αυτή η προειδοποίηση σε όλους τους υπόλοιπους μέσα σε ελάχιστο χρόνο.
Η κλίμακα αυτών των επιχειρήσεων έχει αυξηθεί δραματικά. Ο Σάλτσμαν ανέφερε ότι ο αριθμός των εκτοξεύσεων πυραύλων που χρειάστηκε να παρακολουθηθούν στην Ουκρανία και στη Μέση Ανατολή τα τελευταία τρία χρόνια ήταν μεγαλύτερος από εκείνον όλων των προηγούμενων ετών μαζί.
Πώς το GPS κάνει ένα αμερικανικό όπλο πιο ακριβές
Ένας δεύτερος κρίσιμος ρόλος της Space Force είναι το GPS.
Η χρήση του δεν περιορίζεται στον απλό προσδιορισμό της θέσης. Εξίσου σημαντική είναι η δυνατότητα δημιουργίας ενός κοινού, εξαιρετικά ακριβούς χρονικού προτύπου, ώστε υπολογιστές, επικοινωνίες και οπλικά συστήματα να είναι απόλυτα συγχρονισμένα.
Αυτός ο συγχρονισμός αποτελεί τη βάση για την ακρίβεια των σύγχρονων όπλων.
Οι χειριστές μπορούν μάλιστα να βελτιστοποιήσουν προσωρινά τον αστερισμό των δορυφόρων GPS για μια συγκεκριμένη περιοχή και συγκεκριμένη χρονική στιγμή, αυξάνοντας όσο περισσότερο γίνεται την ακρίβεια όταν πρόκειται να πραγματοποιηθεί μια κρίσιμη επίθεση.
Η διαδικασία αυτή χρησιμοποιείται σε επιχειρήσεις όπου απαιτείται εξαιρετικά ακριβής στόχευση, ακόμη και εναντίον βαθιά θαμμένων στόχων. Μόλις ολοκληρωθεί το συγκεκριμένο χρονικό παράθυρο, το σύστημα επιστρέφει στη συνηθισμένη ακρίβειά του.
Το GPS επομένως δεν λειτουργεί απλώς παθητικά στο παρασκήνιο. Οι χειριστές μπορούν να επέμβουν ενεργά ώστε να το προσαρμόσουν στις ανάγκες μιας επιχείρησης.
Ακριβώς όμως επειδή αποτελεί τόσο σημαντικό στρατιωτικό πλεονέκτημα, θεωρείται βέβαιο ότι σε μια μεγάλη σύγκρουση ο αντίπαλος θα επιχειρήσει να το διαταράξει.
Γι’ αυτό η Space Force επιδιώκει να δημιουργήσει ανθεκτικότητα απέναντι σε επιθέσεις. Ο στόχος δεν είναι να θεωρείται ότι όλες οι επιθέσεις μπορούν να αποτραπούν, αλλά ότι οι κρίσιμες λειτουργίες θα συνεχίζονται ακόμη και όταν το σύστημα δεχθεί πλήγμα.
Το ίδιο ισχύει για τις δορυφορικές επικοινωνίες.
Το ηλεκτρομαγνητικό φάσμα θεωρείται πλέον πεδίο μάχης. Οι ραδιοσυχνότητες μέσω των οποίων επικοινωνούν στρατιωτικά συστήματα μπορούν να δεχθούν παρεμβολές και οι ΗΠΑ προετοιμάζονται για ένα περιβάλλον στο οποίο οι επικοινωνίες δεν θα μπορούν να θεωρούνται δεδομένες.
Μία λύση είναι οι επικοινωνίες με λέιζερ, οι οποίες χρησιμοποιούν διαφορετικό τμήμα του φάσματος και είναι δυσκολότερο να παρεμβληθούν. Μια άλλη είναι η επικοινωνία απευθείας μεταξύ δορυφόρων, ώστε να μειώνεται η εξάρτηση από επίγειους σταθμούς.
Η Space Force διαθέτει επίσης συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου που μπορούν να αναπτυχθούν στο έδαφος και να στρέψουν ισχυρή ηλεκτρομαγνητική ενέργεια προς έναν δορυφόρο.
Στόχος δεν είναι απαραίτητα η καταστροφή του.
Με τις λεγόμενες μη κινητικές επιθέσεις, μπορεί να διακοπεί ή να υποβαθμιστεί προσωρινά η λειτουργία ενός εχθρικού διαστημικού συστήματος. Όταν η παρεμβολή σταματήσει, το αποτέλεσμα μπορεί να είναι αναστρέψιμο.
Αντίστοιχα, μπορεί να στοχοποιηθεί ένας επίγειος σταθμός που λαμβάνει δεδομένα από δορυφόρους. Η βασική αρχή είναι σχετικά απλή: προστίθεται τόσο πολύ ηλεκτρομαγνητικό «θόρυβο» στο σήμα ώστε ο δέκτης να δυσκολεύεται να ξεχωρίσει την πραγματική επικοινωνία.
Οι δορυφόροι παρέχουν επίσης εικόνες του εδάφους, ενώ στις στρατιωτικές επιχειρήσεις χρησιμοποιούνται πλέον και εμπορικά δορυφορικά δεδομένα. Οι Guardians που βρίσκονται στα επιχειρησιακά θέατρα πρέπει να συνδυάζουν στρατιωτικές, εμπορικές και άλλες κρατικές διαστημικές δυνατότητες και να εξηγούν στους σχεδιαστές μιας επιχείρησης τι μπορεί να προσφέρει κάθε σύστημα και ποιοι είναι οι περιορισμοί του.
Η μάχη με την Κίνα για το Διάστημα του 2040
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο σύνθετη κοιτάζοντας προς το 2040.
Το μελλοντικό περιβάλλον περιγράφεται ως ένας κόσμος όπου σχεδόν όλοι θα μπορούν να βλέπουν σχεδόν τα πάντα, το ηλεκτρομαγνητικό φάσμα θα αμφισβητείται συνεχώς και τεράστιοι αριθμοί δορυφόρων από πολλές χώρες θα κινούνται γύρω από τη Γη.
Η Κίνα αναπτύσσει μεγάλους αστερισμούς δορυφόρων σε χαμηλή τροχιά και επενδύει σε επαναχρησιμοποιούμενους πυραύλους, μειώνοντας το κόστος εκτόξευσης και επιτρέποντας την τοποθέτηση περισσότερων συστημάτων στο Διάστημα.
Για τις ΗΠΑ, ωστόσο, το ζήτημα δεν είναι απλώς ποια χώρα θα διαθέτει περισσότερους δορυφόρους. Το κρίσιμο ερώτημα είναι τι μπορούν να κάνουν αυτοί οι δορυφόροι.
Η ανησυχία επικεντρώνεται στην ανάπτυξη συστημάτων που μπορούν να απειλήσουν αμερικανικές δυνατότητες σε τροχιά. Η Ρωσία παραμένει επίσης σημαντική διαστημική δύναμη, αλλά οι φιλοδοξίες της εμφανίζονται περισσότερο επικεντρωμένες στην άμεση γεωγραφική της περιοχή και στο ΝΑΤΟ, ενώ η Κίνα επιδιώκει ευρύτερη παγκόσμια παρουσία.
Το πεδίο γίνεται δυσκολότερο και επειδή οι μελλοντικοί δορυφόροι ενδέχεται να αλλάζουν συνεχώς τροχιά.
Σήμερα, όταν ένας αισθητήρας εντοπίσει έναν δορυφόρο αρκετές φορές, μπορεί να υπολογιστεί η τροχιά του και στη συνέχεια να προβλεφθεί πού θα βρίσκεται. Εάν όμως ένα διαστημικό όχημα πραγματοποιεί συνεχείς ελιγμούς, η πρόβλεψη γίνεται πολύ δυσκολότερη.
Παράλληλα εξετάζονται τεχνικές περιορισμού της ορατότητας ενός δορυφόρου, από τη μείωση του ίχνους του στα ραντάρ μέχρι τη χρήση της θέσης του Ήλιου ώστε να δυσκολεύεται η παρατήρησή του.
Το ενδιαφέρον επεκτείνεται ακόμη και στην περιοχή ανάμεσα στις συμβατικές πτήσεις και στις κανονικές τροχιές. Μεταξύ περίπου 100.000 και 300.000 ποδιών, οι αεροδυναμικές συνθήκες δεν είναι ιδανικές ούτε για αεροσκάφη ούτε για δορυφόρους, δημιουργώντας χώρο για συστήματα όπως μπαλόνια μεγάλου ύψους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
Ακόμη πιο μακριά βρίσκεται η Σελήνη. Η Space Force εξετάζει ήδη τη σημασία του σεληνιακού και του ενδιάμεσου χώρου, καθώς μια μόνιμη ανθρώπινη παρουσία εκεί θα μπορούσε να δημιουργήσει νέες ανάγκες επικοινωνιών, παρατήρησης και προστασίας.
Παράλληλα, η τεχνητή νοημοσύνη αναμένεται να αποκτήσει κεντρικό ρόλο. Ο όγκος των δεδομένων που παράγουν τα διαστημικά συστήματα είναι ήδη τόσο μεγάλος ώστε άνθρωποι δεν μπορούν να τον επεξεργαστούν αρκετά γρήγορα. Η AI μπορεί να αναλύει τα δεδομένα, να συνδέει αισθητήρες, στόχους και συστήματα και να παρουσιάζει στον άνθρωπο τις απαραίτητες πληροφορίες για την τελική απόφαση.
Οι ΗΠΑ, όμως, γνωρίζουν ότι οι ίδιοι αλγόριθμοι θα βρίσκονται και στα χέρια των αντιπάλων τους, επιταχύνοντας ακόμη περισσότερο τον κύκλο λήψης αποφάσεων.
Η Space Force εκπαιδεύει ήδη τους Guardians για ένα τέτοιο περιβάλλον μέσα από προσομοιώσεις που λειτουργούν περίπου όπως οι εξομοιωτές πτήσης. Οι χειριστές εγκαταλείπουν προσωρινά τις καθημερινές τους αποστολές και εκπαιδεύονται σε σενάρια όπου το GPS, οι επικοινωνίες ή άλλα συστήματα βρίσκονται υπό σοβαρή επίθεση.
Η λογική είναι ότι η καθημερινή λειτουργία ενός δορυφορικού αστερισμού δεν προετοιμάζει από μόνη της έναν χειριστή για μια σύγκρουση υψηλής έντασης.
Και αυτή είναι ίσως η μεγαλύτερη αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο οι ΗΠΑ αντιμετωπίζουν πλέον το Διάστημα. Οι δορυφόροι δεν θεωρούνται απλώς υποστηρικτικά εργαλεία που λειτουργούν μακριά από το πεδίο της μάχης.
Εντοπίζουν πυραύλους, προειδοποιούν στρατεύματα, κατευθύνουν όπλα, συγχρονίζουν επικοινωνίες, παρέχουν εικόνες και μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να στερήσουν τις ίδιες δυνατότητες από τον αντίπαλο.
Ο σύγχρονος διαστημικός πόλεμος μπορεί να μην θυμίζει το «Star Wars». Όμως μεγάλο μέρος μιας μάχης στη Γη μπορεί πλέον να κρίνεται από συστήματα που βρίσκονται εκατοντάδες ή και χιλιάδες χιλιόμετρα πάνω από αυτήν.
