Το πρωί της 22ης Ιουνίου 2026, ένας συγκινημένος Κιρ Στάρμερ στάθηκε έξω από την Ντάουνινγκ Στριτ, αγκάλιασε τη σύζυγό του και ανακοίνωσε την παραίτησή του. Λίγες ώρες αργότερα, ο πιθανός διάδοχός του, ο Άντι Μπέρναμ, έφτανε στο Λονδίνο για να ορκιστεί βουλευτής, με κάποιους βουλευτές να του φωνάζουν χλευαστικά «δεν είναι ο Μεσσίας».

σχετικά άρθρα

Ο Μερτς ζητά «Συμφωνία Πλάζα» για το γιουάν: η Γερμανία σκληραίνει τη γραμμή της ΕΕ απέναντι στην Κίνα

Η συμφωνία ΗΠΑ – Ιραν αποκρυπτογραφημένη. Τα 14 σημεία, ένα προς ένα

Η Ευρώπη περνά στην «βιομηχανική αυτοάμυνα» απέναντι στην Κίνα

Με αυτή την παραίτηση, η Βρετανία ετοιμάζεται να αποκτήσει τον έβδομο ηγέτη της μέσα σε μια δεκαετία, όπως σημειώνει το NBC News. Και εδώ πρέπει να σταματήσουμε, γιατί αυτό δεν είναι ένα μακρινό βρετανικό θέαμα. Είναι ένας καθρέφτης. Δείχνει τι παθαίνει μια δημοκρατία όταν η πολιτική της σπάει σε κομμάτια, και η Ευρώπη, μαζί και η Ελλάδα, καλά θα κάνει να κοιταχτεί σε αυτόν.

Η συμμαχία από άμμο

Ας δούμε γιατί έπεσε ο Στάρμερ, γιατί η εξήγηση είναι πιο σημαντική από το πρόσωπο. Η αφορμή ήρθε από τη συντριπτική νίκη του Μπέρναμ στις ενδιάμεσες εκλογές του Μέικερφιλντ. Όμως, όπως γράφει το CBS News, το γράψιμο ήταν στον τοίχο από τον Μάιο, όταν στις τοπικές εκλογές το λαϊκιστικό, αντιμεταναστευτικό Reform UK του Νάιτζελ Φάρατζ σάρωσε με σχεδόν 1.300 έδρες.

Πίσω από αυτό κρύβεται ένα δομικό πρόβλημα. Η βρετανική πολιτική έχει μετατραπεί σε μια πόλωση δύο μεγάλων μπλοκ. Ο Στάρμερ βρέθηκε σε μια τσιμπίδα: από τη μία, το Reform του έτρωγε τους εργατικούς ψηφοφόρους στη μεταβιομηχανική ενδοχώρα. Από την άλλη, οι Πράσινοι και οι φιλοπαλαιστίνιοι ανεξάρτητοι του έπαιρναν τους αστούς προοδευτικούς. Το CNN το θέτει ωμά: ο «Σταρμερισμός» δεν υπήρξε ποτέ. Δεν υπήρχε μια καθαρή ιδέα να κρατήσει ενωμένο τον συνασπισμό.

Και ο συνασπισμός αυτός ήταν εξαρχής εύθραυστος. Η νίκη του 2024 ήρθε με μόλις 34% των ψήφων αλλά 64% των εδρών, το χαμηλότερο ποσοστό για κυβέρνηση πλειοψηφίας στην ιστορία, όπως υπενθυμίζει το TIME. Μια «σαρωτική νίκη χωρίς αγάπη», την είχαν ονομάσει. Καμία κυβέρνηση δεν στέκεται όταν ο εκλογικός της συνασπισμός είναι φτιαγμένος από άμμο, που σκορπίζει μόλις έρθει η πρώτη παλίρροια.

Η εκδίκηση του Brexit

Γιατί όμως η βρετανική πολιτική κατακερματίστηκε έτσι; Η βαθιά αιτία έχει ένα όνομα, και δεν είναι ο Στάρμερ. Είναι το Brexit.

Η ψηφοφορία του 2016 χάραξε μια γραμμή που δεν έσβησε ποτέ. Δεκαετία μετά, οι διαιρέσεις που γέννησε το Brexit παραμένουν στην καρδιά της βρετανικής πολιτικής, ακόμη κι αν πολλοί έχουν ξεχάσει τις λεπτομέρειες της διαμάχης. Οι ψηφοφόροι κλείστηκαν σε δύο φυλές ταυτότητας, και κάθε ηγέτης που προσπαθεί να τις ενώσει κρατά στα χέρια του άμμο. Το έπαθε ο Τζέρεμι Κόρμπιν το 2019, το έπαθε τώρα ο Στάρμερ.

Εδώ είναι το μάθημα που ξεπερνά τη Μάγχη. Το Brexit υποσχέθηκε στους Βρετανούς να «πάρουν πίσω τον έλεγχο», κυριαρχία, σταθερότητα, ανεξαρτησία. Παρέδωσε επτά πρωθυπουργούς σε δέκα χρόνια, χρόνια ακυβερνησίας και σχετικής παρακμής. Για κάθε Ευρωπαίο, και για κάθε Έλληνα, που γοητεύεται από το σύνθημα «να τα γκρεμίσουμε όλα» ή «να φύγουμε», η εικόνα του Στάρμερ που αγκαλιάζει τη σύζυγό του έξω από τον αριθμό 10 είναι ένα διδακτικό μνημείο. Το να σπας το σύστημα είναι εύκολο. Το να κυβερνάς τα συντρίμμια, αδύνατο.

Και ας μην κοροϊδευόμαστε ότι είναι μόνο βρετανικό. Η ίδια πόλωση δύο πόλων, ένας λαϊκιστικός δεξιός που φουσκώνει και ένα κατακερματισμένο προοδευτικό στρατόπεδο, είναι το μοτίβο που παρακολουθούμε σε όλη την Ευρώπη, και που έχουμε ξαναγράψει για την άνοδο της ακροδεξιάς και την οργή της μεσαίας τάξης. Η Βρετανία απλώς προηγείται στον δρόμο. Μας δείχνει πού οδηγεί.

Ο πυλώνας που τρίζει

Μένει το πιο άμεσο, και πιο επικίνδυνο, κομμάτι για εμάς. Γιατί η βρετανική αστάθεια δεν είναι μόνο μια προειδοποίηση. Είναι ήδη ένα πρόβλημα ασφάλειας για ολόκληρη την Ευρώπη.

Σκεφτείτε τη χρονική στιγμή. Λίγες μόλις μέρες πριν παραιτηθεί ο πρωθυπουργός, είχε παραιτηθεί ο υπουργός Άμυνας Τζον Χίλι, σε διαμάχη για τη χρηματοδότηση του στρατού, όπως αναφέρει το NBC News. Μια μεγάλη ευρωπαϊκή δύναμη βρέθηκε ταυτόχρονα χωρίς υπουργό Άμυνας και χωρίς πρωθυπουργό. Και δεν είναι μια οποιαδήποτε δύναμη. Το Λονδίνο ηγείται του προγράμματος GCAP για το μαχητικό έκτης γενιάς, εκεί όπου στρέφεται τώρα η Γερμανία μετά την κατάρρευση του δικού της FCAS. Στηρίζει την Ουκρανία, και είναι πυρηνική δύναμη.

Όταν λοιπόν τρέμει το Λονδίνο, αδυνατίζει ένας από τους βασικούς πυλώνες της ευρωπαϊκής άμυνας, ακριβώς τη στιγμή που η ήπειρος, μπροστά σε μια αναξιόπιστη Αμερική, προσπαθεί απεγνωσμένα να χτίσει τη δική της αυτονομία. Η Ευρώπη χρειάζεται κάθε γερό πυλώνα της όρθιο. Και βλέπει έναν από τους πιο κρίσιμους να ταλαντεύεται.

Αυτό είναι το πραγματικό μήνυμα της παραίτησης Στάρμερ. Δεν έφυγε απλώς ένας ακόμη πρωθυπουργός. Έδειξε ξανά τα δόντια της η ίδια ασθένεια που υποβόσκει σε όλη τη Δύση: μια πολιτική σπασμένη σε φυλές, ανίκανη να χτίσει κάτι σταθερό. Και σε έναν κόσμο που γίνεται πιο επικίνδυνος, η σταθερότητα δεν είναι πολυτέλεια. Είναι ασφάλεια. Η δική μας ασφάλεια.