Η Ευρώπη περνά στην «βιομηχανική αυτοάμυνα» απέναντι στην Κίνα
Οι Βρυξέλλες εγκαταλείπουν σταδιακά τη λογική της απλής «μείωσης κινδύνου» και εξετάζουν νέα εμπορικά όπλα για να προστατεύσουν τη βιομηχανική βάση της ΕΕ από την κινεζική πίεση.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση επανεξετάζει τη στρατηγική της απέναντι στην Κίνα υπό τον φόβο νέου βιομηχανικού σοκ.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση εισέρχεται σε μια νέα φάση της σχέσης της με την Κίνα, καθώς οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αναζητούν τρόπους προστασίας της βιομηχανίας τους από τον αυξανόμενο ανταγωνισμό κινεζικών προϊόντων. Λίγες ημέρες πριν από κρίσιμες ευρωπαϊκές συζητήσεις για το μέλλον της οικονομικής στρατηγικής της Ένωσης, διαμορφώνεται ένα ευρύ μέτωπο κρατών-μελών που ζητά πιο αποφασιστική δράση απέναντι σε αυτό που αρκετοί Ευρωπαίοι αξιωματούχοι περιγράφουν ως κίνδυνο αποβιομηχάνισης.
σχετικά άρθρα
Το ζήτημα δεν αφορά πλέον μόνο τη λεγόμενη πολιτική «de-risking», δηλαδή τη μείωση των εξαρτήσεων από την κινεζική οικονομία. Αντίθετα, οι Βρυξέλλες συζητούν πλέον ανοιχτά την ανάγκη για βιομηχανική αυτοάμυνα, με νέα εργαλεία που θα επιτρέπουν ταχύτερες παρεμβάσεις όταν ευρωπαϊκοί κλάδοι δέχονται πίεση από κρατικά επιδοτούμενες κινεζικές εξαγωγές.
Η νέα ευρωπαϊκή ανησυχία
Τα τελευταία χρόνια η Κίνα αύξησε σημαντικά την παραγωγική της ικανότητα σε τομείς στρατηγικής σημασίας, όπως τα ηλεκτρικά οχήματα, οι μπαταρίες, τα φωτοβολταϊκά συστήματα και οι τεχνολογίες καθαρής ενέργειας. Παράλληλα, η επιβράδυνση της κινεζικής οικονομίας ωθεί μεγάλο μέρος αυτής της παραγωγής προς τις διεθνείς αγορές.
Αρκετές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες εκφράζουν φόβους ότι η εξέλιξη αυτή μπορεί να δημιουργήσει ένα νέο «κινεζικό σοκ», αντίστοιχο με εκείνο που έπληξε τη δυτική μεταποίηση τις προηγούμενες δεκαετίες. Η ανησυχία δεν περιορίζεται πλέον στη Γαλλία, η οποία παραδοσιακά υποστηρίζει πιο παρεμβατικές πολιτικές, αλλά επεκτείνεται και σε χώρες που ιστορικά στήριζαν το ελεύθερο εμπόριο.
Από το de-risking στην αυτοάμυνα
Η σημαντικότερη αλλαγή βρίσκεται στη γλώσσα που χρησιμοποιούν πλέον οι Ευρωπαίοι ηγέτες. Μέχρι πρόσφατα, η ΕΕ επέμενε ότι δεν επιδιώκει «αποσύνδεση» από την Κίνα αλλά μόνο περιορισμό κινδύνων.
Σήμερα, όμως, στο τραπέζι βρίσκονται προτάσεις για νέα εμπορικά εργαλεία που θα επιτρέπουν πιο γρήγορες και πιο επιθετικές παρεμβάσεις. Μεταξύ αυτών συζητείται ακόμη και η δημιουργία μηχανισμών που θυμίζουν τις αμερικανικές πρακτικές εμπορικής άμυνας, με στόχο την προστασία ευρωπαϊκών βιομηχανιών από αθέμιτο ανταγωνισμό.
Η μεταβολή αυτή δείχνει ότι η Ευρώπη δεν αντιμετωπίζει πλέον το ζήτημα αποκλειστικά ως θέμα εμπορίου. Το συνδέει όλο και περισσότερο με τη βιομηχανική ασφάλεια, την τεχνολογική κυριαρχία και τη στρατηγική αυτονομία της.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Η νέα ευρωπαϊκή στρατηγική δεν αφορά μόνο τις μεγάλες βιομηχανικές οικονομίες. Η Ελλάδα βρίσκεται επίσης μπροστά σε σημαντικές προκλήσεις και ευκαιρίες.
Οι αποφάσεις των Βρυξελλών επηρεάζουν άμεσα τις επενδύσεις στην πράσινη μετάβαση, τις αλυσίδες εφοδιασμού, τη ναυτιλία και τα μεγάλα λιμάνια της Μεσογείου. Παράλληλα, επηρεάζουν τη θέση της χώρας σε μια περίοδο όπου η Ευρώπη επιδιώκει να μειώσει κρίσιμες εξαρτήσεις από την κινεζική αγορά.
Η συζήτηση που ανοίγει στις Βρυξέλλες δείχνει ότι η επόμενη φάση των ευρωκινεζικών σχέσεων δεν θα καθοριστεί μόνο από το εμπόριο. Θα καθοριστεί από το ερώτημα αν η Ευρώπη μπορεί να διατηρήσει τη βιομηχανική της βάση απέναντι στον αυξανόμενο παγκόσμιο ανταγωνισμό.
Η πραγματική εικόνα πίσω από τη σύνοδο
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η Ευρώπη δεν μιλά πλέον μόνο για «μείωση κινδύνου» από την Κίνα. Μιλά για βιομηχανική αυτοάμυνα. Και αυτή η αλλαγή ίσως αποδειχθεί η σημαντικότερη μετατόπιση της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής απέναντι στο Πεκίνο από την έναρξη της στρατηγικής εταιρικής σχέσης των δύο πλευρών.