Ας μιλήσουμε ανοιχτά: ο πόλεμος Epic Fury φτάνει στο τέλος του, όχι επειδή επικράτησε η λογική, αλλά επειδή η ζημιά που προκλήθηκε είναι πλέον μη αναστρέψιμη. Η παγκόσμια οικονομία φλερτάρει με την κατάρρευση και ο Ντόναλντ Τραμπ, βλέποντας το αδιέξοδο, αναζητά απεγνωσμένα μια «έξοδο κινδύνου». Το ενδιαφέρον βέβαια δεν εστιάζεται μόνο στην παύση των εχθροπραξιών, αλλά στην τεράστια οικονομική μετατόπιση που προκύπτει. Στην πραγματικότητα, βρισκόμαστε μπροστά σε μια ιρανική νίκη. Η Τεχεράνη δεν χρειάστηκε να νικήσει στρατιωτικά τις ΗΠΑ· της αρκούσε να αντέξει περισσότερο από τον Τραμπ. Και το πέτυχε.
σχετικά άρθρα
Ο Αμερικανός Πρόεδρος φαίνεται τώρα να διαπραγματεύεται με τον εαυτό του, στέλνοντας σήματα λήξης του πολέμου με αντάλλαγμα την αποδοχή των όρων του από το Ιράν. Προσπαθεί μάλιστα να δελεάσει τους Ιρανούς με την άρση του αποκλεισμού στα Στενά του Ορμούζ. Πρόκειται για μια κίνηση που μυρίζει απελπισία, καθώς ο Τραμπ θέλει να παρουσιάσει ένα ειρηνευτικό σχέδιο πριν από το ταξίδι του στην Κίνα, για να μη χρειαστεί να «ζητιανέψει» βοήθεια από το Πεκίνο.
Η «θηλιά» του πληθωρισμού και η ελληνική πραγματικότητα
Στο εσωτερικό των ΗΠΑ, η κρίση του πληθωρισμού επιδεινώνεται. Παρά το γεγονός ότι η «χάρτινη» τιμή του πετρελαίου έπεσε κάτω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, στην πραγματική αγορά υπάρχει φυσική έλλειψη. Οι τιμές της βενζίνης έχουν εκτοξευθεί σε επίπεδα που είχαμε να δούμε από το 2022, ξεπερνώντας σε κάποιες πολιτείες ακόμα και τα 6 δολάρια το γαλόνι. Αυτή η κατάσταση δεν μπορεί να συνεχιστεί χωρίς να προκαλέσει μια μείζονα κρίση κόστους ζωής.
Εδώ, η σύγκριση με τα ελληνικά δεδομένα είναι αναπόφευκτη. Όπως στην Αμερική η Fed πιέζεται να αυξήσει τα επιτόκια για να αναχαιτίσει τον πληθωρισμό, έτσι και στην Ευρώπη –και κατ’ επέκταση στην Ελλάδα– οι πολίτες βρίσκονται αντιμέτωποι με το «κύμα» της ενεργειακής ακρίβειας. Όταν η τιμή της βενζίνης αυξάνεται στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, η αντανάκλαση στις ελληνικές αντλίες είναι θέμα χρόνου. Η ενεργειακή πληθωριστική πίεση έχει αυτό που ονομάζουμε “trickle-down effect”: αργά ή γρήγορα, θα επηρεάσει τις τιμές στα πάντα, από το ψωμί μέχρι τις υπηρεσίες.
Οι μεγάλες υποχωρήσεις και το τέλος των κυρώσεων
Η Ουάσιγκτον, βρισκόμενη σε άμυνα, παρουσίασε ένα πλαίσιο 14 σημείων για τον τερματισμό του πολέμου. Οι δύο βασικές παραχωρήσεις προς το Ιράν είναι ενδεικτικές: πρώτον, η άρση των κυρώσεων και η αποδέσμευση δισεκατομμυρίων δολαρίων σε ιρανικά κεφάλαια και δεύτερον, η άρση του αποκλεισμού των πλοίων. Φαίνεται πως η εποχή που οι ΗΠΑ χρησιμοποιούσαν το δολάριο ως όπλο φτάνει στο τέλος της, καθώς συνειδητοποιούν ότι αυτή η τακτική δεν αποδίδει πλέον.
Το Ιράν διαθέτει δεσμευμένα κεφάλαια ύψους 100 έως 120 δισεκατομμυρίων δολαρίων παγκοσμίως. Η επιστροφή αυτών των χρημάτων θα επιτρέψει στην Τεχεράνη να ανοικοδομήσει τις υποδομές της και να εδραιώσει τη θέση της στον Κόλπο, την ώρα που οι οικονομίες των άλλων κρατών της περιοχής έχουν υποστεί σοβαρά πλήγματα. Υπολογίζεται ότι μόνο οι επισκευές στις ενεργειακές υποδομές θα κοστίσουν 58 δισεκατομμύρια δολάρια.
Σαουδική Αραβία: Ο μεγάλος χαμένος του Κόλπου
Ενώ το Ιράν φαίνεται να βγαίνει ενισχυμένο, η Σαουδική Αραβία αντιμετωπίζει τεράστιο δημοσιονομικό έλλειμμα, το χειρότερο των τελευταίων ετών. Τα έσοδα από το πετρέλαιο μειώθηκαν δραματικά, καθώς η χώρα δεν μπορεί να εξάγει στο μέγιστο των δυνατοτήτων της όσο τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν προβληματικά. Αν το Ιράν ανακτήσει τον έλεγχο των Στενών, οι Σαουδάραβες θα αναγκαστούν να διαπραγματευτούν μια νέα μακροπρόθεσμη συμφωνία με την Τεχεράνη, αλλάζοντας άρδην τις ισορροπίες.
Ήδη το Ιράν προχώρησε στη δημιουργία μιας αρχής διαχείρισης των Στενών, της Persian Gulf Strait Authority. Το σχέδιο είναι απλό: όποιο πλοίο περνά, θα πληρώνει διόδια. Και το πιο ενδιαφέρον; Οι πληρωμές θα γίνονται στο εθνικό νόμισμα του Ιράν, το ριάλ, και όχι σε δολάρια. Αυτό είναι ένα ξεκάθαρο βήμα προς την αποδολαριοποίηση της περιοχής.
Η επόμενη μέρα και η ελληνική ματιά
Το ερώτημα που παραμένει είναι αν οι ΗΠΑ εννοούν πραγματικά αυτό το πλαίσιο ειρήνης ή αν πρόκειται για έναν ελιγμό πριν από μια νέα επίθεση. Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι σκληρή: οι ΗΠΑ έχουν ουσιαστικά χάσει αυτόν τον πόλεμο. Ακόμα και στελέχη όπως ο Μάρκο Ρούμπιο παραδέχονται ότι ο στόχος πλέον είναι η επιστροφή στην κατάσταση προ πολέμου.
Για εμάς στην Ελλάδα, οι εξελίξεις αυτές σημαίνουν ότι η γεωπολιτική αστάθεια θα συνεχίσει να επηρεάζει την καθημερινότητά μας. Η ανάδυση του Ιράν ως ρυθμιστή της ενέργειας και η αποδυνάμωση της αμερικανικής επιρροής δημιουργούν ένα νέο, πολυπολικό περιβάλλον. Το μάθημα από το Ιράν είναι σαφές: δεν χρειάζεται να νικήσεις στρατιωτικά έναν μεγαλύτερο αντίπαλο· αρκεί να τον αντέξεις μέχρι να λυγίσει η οικονομία του. Σε αυτό το «παιχνίδι αντοχής», η παγκόσμια αγορά κρατά την ανάσα της.
