Παγκόσμιος οικονομικός πόλεμος – Το τέλος της κυριαρχίας του δολαρίου και η παγίδα της Ευρώπης
Η ψευδαίσθηση της αμερικανικής ισχύος και η πραγματικότητα των αριθμών - Η υποχώρηση των αμερικανικών ομολόγων, η άνοδος του χρυσού και η δομική κρίση που πλήττει την ευρωπαϊκή οικονομία
Ο παγκόσμιος οικονομικός πόλεμος περνά σε μια νέα, πολύ πιο επιθετική φάση, την ώρα που η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με έκδηλη ανησυχία τις αντιφατικές αποφάσεις και τα θολά μηνύματα που εκπέμπει η Ουάσιγκτον. Η σύγκρουση με το Ιράν έχει εξαντλήσει τις αντοχές των αγορών, και το κρίσιμο ερώτημα παραμένει: οδεύουμε προς αποκλιμάκωση ή προς μια άνευ προηγουμένου κλιμάκωση; Οι επίσημοι φορείς, όπως ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών, κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, παρουσιάζοντας μάλιστα σκληρά δεδομένα. Ο παγκόσμιος πληθωρισμός αναμένεται να αγγίξει το 3,9% φέτος, ενώ η διεθνής ανάπτυξη απειλείται με υποχώρηση κατά 60 μονάδες βάσης εξαιτίας της γεωπολιτικής αστάθειας.
σχετικά άρθρα
Το κόστος της κρίσης στην καθημερινότητα των πολιτών
Οι επιπτώσεις αυτής της κατάστασης είναι ήδη ορατές στην καθημερινότητα των πολιτών σε ολόκληρο τον πλανήτη. Οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου έχουν καταγράψει άνοδο που ξεπερνά το 40%, ενώ το κόμιστρο για τα λιπάσματα έχει αυξηθεί κατά περισσότερο από 30%. Η αγορά βασικών αγαθών και τροφίμων μετατρέπεται σε μια εξαιρετικά ακριβή υπόθεση για κάθε νοικοκυριό, ενώ ακόμα και η απλή μετακίνηση με αυτοκίνητο τείνει να γίνει είδος πολυτελείας παρά μια βασική ανάγκη. Μέσα σε αυτό το εκρηκτικό σκηνικό, η αμερικανική ηγεσία επιμένει να παρουσιάζει μια εντελώς παραμορφωμένη εικόνα, ισχυριζόμενη ότι η οικονομία των ΗΠΑ καταγράφει ιστορικές επιδόσεις, αγνοώντας επιδεικτικά τις βαθιές δομικές ανισορροπίες που έρχονται στην επιφάνεια.
Τα παράδοξα στοιχεία της αμερικανικής αγοράς εργασίας
Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο περίεργη αν αναλύσει κανείς τα πρόσφατα στοιχεία για την απασχόληση στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η ξαφνική εμφάνιση 730.000 νέων θέσεων εργασίας από το πουθενά χαρακτηρίστηκε από κορυφαίους οικονομολόγους ως ένα στατιστικά σχεδόν αδύνατο γεγονός. Την ίδια ακριβώς στιγμή, ο τεχνολογικός κλάδος βιώνει ένα πρωτοφανές κύμα μαζικών απολύσεων. Ήδη περισσότεροι από 150.000 εργαζόμενοι στον τομέα της τεχνολογίας έχουν χάσει τη δουλειά τους φέτος, με τις προβλέψεις να ανεβάζουν αυτόν τον αριθμό στις 350.000 μέχρι το τέλος του έτους. Αυτά τα δύο δεδομένα είναι προφανές ότι δεν μπορούν να συνυπάρχουν στην ίδια οικονομική πραγματικότητα, δείχνοντας ότι τα επίσημα στατιστικά μοντέλα έχουν πλέον καταρρεύσει.
Η μεγάλη φυγή από τα αμερικανικά ομόλογα
Η πραγματική εικόνα για την εμπιστοσύνη των αγορών αποτυπώνεται ξεκάθαρα στην αγορά των αμερικανικών κρατικών ομολόγων. Καταγράφεται μια ιστορικών διαστάσεων ρευστοποίηση τίτλων από αναδυόμενες οικονομίες που εισάγουν πετρέλαιο. Χώρες όπως η Τουρκία προχώρησαν στην πώληση έως και του 80% των αμερικανικών ομολόγων που διακρατούσαν, προκειμένου να εξασφαλίσουν άμεσα τα απαραίτητα δολάρια για την αγορά ενέργειας. Παράλληλα, η Κίνα συνεχίζει τη συστηματική αποδολαριοποίηση της οικονομίας της. Ο κοινός παρονομαστής πίσω από αυτές τις κινήσεις είναι η ανάγκη μετατροπής του αμερικανικού νομίσματος σε απτά, φυσικά περιουσιακά στοιχεία, καθώς το δολάριο αρχίζει να αντιμετωπίζεται ως μια «καυτή πατάτα» που κανείς δεν θέλει να κρατήσει για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Ο χρυσός εκθρονίζει το αμερικανικό χρέος
Το πλέον ανησυχητικό σήμα για την Ουάσιγκτον έρχεται από τους ίδιους τους συμμάχους της. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα παραδέχεται πλέον δημόσια ότι τα αμερικανικά ομόλογα χάνουν το στέμμα του κορυφαίου αποθεματικού περιουσιακού στοιχείου στον κόσμο. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της ΕΚΤ, ο χρυσός αντιπροσωπεύει πλέον το 27% του συνόλου των παγκόσμιων αποθεματικών των κεντρικών τραπεζών. Αντίθετα, το μερίδιο των αμερικανικών ομολόγων υποχώρησε από το 25% στο 22% μέσα σε έναν μόλις χρόνο. Ο χρυσός έχει πλέον ξεπεράσει επίσημα το αμερικανικό χρέος στις προτιμήσεις των κεντρικών τραπεζών, αποδεικνύοντας ότι, αν και το δολάριο παραμένει κυρίαρχο στις εμπορικές συναλλαγές, έχει πάψει να αποτελεί το καταφύγιο επιλογής για τους επενδυτές.
Η απώλεια αξίας και οι κυρώσεις ως όπλο
Τα τελευταία τέσσερα χρόνια, το αμερικανικό νόμισμα έχει απωλέσει πάνω από το 12% της αξίας του, παρά το γεγονός ότι τα επιτόκια παρέμειναν σε σταθερά υψηλά επίπεδα και οι πολεμικές συγκρούσεις θα έπρεπε θεωρητικά να ενισχύουν τη ζήτηση για ασφαλή καταφύγια. Η γεωπολιτική ένταση οδηγεί τις κεντρικές τράπεζες σε χειροπιαστά περιουσιακά στοιχεία που δεν μπορούν να υποστούν κυρώσεις, κατάσχεση ή υποτίμηση. Η τακτική των ΗΠΑ να απειλούν χώρες όπως το Ομάν με πλήρη αποκλεισμό από το δολαριακό σύστημα σε περίπτωση συνεργασίας με το Ιράν, λειτουργεί ως προειδοποίηση για όλο τον πλανήτη. Κάθε κράτος συνειδητοποιεί πλέον ότι κανείς δεν διαθέτει ασυλία αν η Ουάσιγκτον αποφασίσει ότι τα συμφέροντά της θίγονται.
Το στρατηγικό λάθος με τα ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία
Σε αυτό το πλαίσιο, οι δημόσιες δηλώσεις αμερικανών αξιωματούχων, όπως οι περήφανες ανακοινώσεις για την κατάσχεση κρυπτονομισμάτων αξίας άνω του ενός δισεκατομμυρίου δολαρίων που ανήκαν στο Ιράν, αποδεικνύονται σοβαρό επικοινωνιακό και στρατηγικό λάθος. Το μήνυμα που στάλθηκε στη διεθνή κοινότητα ήταν ότι ακόμα και εκτός του παραδοσιακού τραπεζικού συστήματος, οι ΗΠΑ μπορούν να εντοπίσουν και να δεσμεύσουν περιουσιακά στοιχεία μέσω του δημόσιου blockchain. Αυτό αναμένεται να αναγκάσει το Ιράν και άλλες χώρες να επιταχύνουν τη μετάβασή τους στο κινεζικό σύστημα πληρωμών CIPS και να πραγματοποιούν τις πωλήσεις πετρελαίου σε γουάν, ενισχύοντας τις εναλλακτικές οικονομικές οδούς.
Η ραγδαία άνοδος των εναλλακτικών συστημάτων πληρωμών
Τα δεδομένα της αγοράς επιβεβαιώνουν ήδη αυτή τη στροφή. Το κινεζικό σύστημα CIPS κατέγραψε ρεκόρ 42.000 συναλλαγών σε μία μόνο ημέρα, με την αξία τους να ξεπερνά το 1,2 τρισεκατομμύριο γουάν. Κάθε φορά που η Ουάσιγκτον χρησιμοποιεί το χρηματοπιστωτικό της σύστημα ως όπλο, η ροή προς τις εναλλακτικές λύσεις αυξάνεται με γεωμετρική πρόοδο. Την ίδια στιγμή, το αμερικανικό δημόσιο χρέος έχει ξεπεράσει το 100% του ΑΕΠ της χώρας, καθιστώντας το ουσιαστικά μη εξυπηρετήσιμο με πραγματικούς όρους. Οι πληρωμές τόκων για το εθνικό χρέος των ΗΠΑ ανέρχονται ήδη σε 1,1 τρισεκατομμύριο δολάρια ετησίως, με κίνδυνο να εκτιναχθούν στα 2,5 τρισεκατομμύρια μέσα στην επόμενη δεκαετία, οδηγώντας σε μια μακροπρόθεσμη υποτίμηση του νομίσματος μέσω της εκτύπωσης νέου χρήματος.
Η Ευρώπη ως το μεγάλο θύμα του εμπορικού πολέμου
Μέσα σε αυτή την παγκόσμια αναταραχή, ο μεγάλος χαμένος σε δομικό επίπεδο φαίνεται να είναι η Ευρώπη. Η βιομηχανική παραγωγή της Γερμανίας σημείωσε κατακόρυφη πτώση 2,8% σε έναν μόνο μήνα, ως άμεση συνέπεια της ενεργειακής κρίσης που πυροδότησε η σύγκρουση στην Μέση Ανατολή. Η ευρωπαϊκή μεταποίηση αδυνατεί να παραμείνει ανταγωνιστική με το ενεργειακό κόστος σε αυτά τα επίπεδα. Η κατάσταση είναι τόσο σοβαρή, που η Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζει πλέον την παραβίαση των ίδιων των δημοσιονομικών της κανόνων, προκειμένου να επιτρέψει στα κράτη-μέλη πρόσθετες δαπάνες για τη στήριξη των τιμών ενέργειας, την ώρα που το εμπορικό έλλειμμα με την Κίνα παραμένει σταθερά στα 300 με 400 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως.
Η παγίδα των δασμών και η επόμενη ημέρα
Η Ευρώπη βρίσκεται πλέον εγκλωβισμένη ανάμεσα στους αμερικανικούς δασμούς, τον έντονο κινεζικό ανταγωνισμό και τις κυρώσεις στη ρωσική ενέργεια, χωρίς να υπάρχει μια καθαρή διέξοδος. Η απόφαση για την εσπευσμένη διακοπή λειτουργίας των πυρηνικών εργοστασίων της Γερμανίας αποδεικνύεται εκ των υστέρων ένα από τα πιο ακριβά πολιτικά σφάλματα στη σύγχρονη οικονομική ιστορία, αυξάνοντας τις τιμές ενέργειας κατά 25% σύμφωνα με αναλύσεις διεθνών οίκων. Ο υπόλοιπος κόσμος παρακολουθεί τις εξελίξεις, με τις κεντρικές τράπεζες να αντικαθιστούν σταδιακά τα αμερικανικά ομόλογα με χρυσό και την Ουάσιγκτον να εκθέτει τις δομικές της αδυναμίες, αφήνοντας συμμάχους και ουδέτερες χώρες να πληρώνουν το βαρύ τίμημα μιας παρατεταμένης οικονομικής αβεβαιότητας.