Η ίδρυση της ΕΚΤ και το πείραμα του ευρώ
1 Ιουνίου 1998
Η 1η Ιουνίου 1998 δεν αποτελεί απλώς μια γραφειοκρατική ημερομηνία στο ημερολόγιο των Βρυξελλών. Είναι η επίσημη έναρξη λειτουργίας της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) στη Φρανκφούρτη, του θεσμού που ανέλαβε να διαχειριστεί το μεγαλύτερο νομισματικό πείραμα στην ιστορία της σύγχρονης μακροοικονομίας: τη δημιουργία ενός κοινού νομίσματος χωρίς την ύπαρξη κοινής δημοσιονομικής πολιτικής.Εκείνη την ημέρα, τα κράτη-μέλη της Ευρωζώνης εκχώρησαν εκούσια την εθνική τους νομισματική κυριαρχία, ελπίζοντας ότι η αέναη παγκοσμιοποίηση θα κάλυπτε τις δομικές ασυμμετρίες μεταξύ του βιομηχανικού Βορρά και του υπερχρεωμένου Νότου.Σήμερα, η κληρονομιά αυτής της αρχιτεκτονικής δοκιμάζεται πιο σκληρά από ποτέ.
Η ΕΚΤ παλεύει να τιθασεύσει τον δομικό πληθωρισμό χρησιμοποιώντας ως μοναδικό όπλο τα επιτόκια, ρισκάροντας διαρκώς να προκαλέσει ύφεση στη γερμανική βιομηχανία και κρίση χρέους στον Νότο. Παράλληλα, στο σημερινό γεωπολιτικό περιβάλλον, η ευρωπαϊκή νομισματική πολιτική δείχνει αμήχανη απέναντι στην απόλυτη ηγεμονία του αμερικανικού δολαρίου και την επιθετική επέλαση της «Pax Sinica». Η Ευρώπη εγκλωβίστηκε σε ένα νομισματικό πλαίσιο που σχεδιάστηκε για καιρούς ειρήνης και φθηνής ρωσικής ενέργειας, ενώ οι αγορές πλέον τιμολογούν τον γεωοικονομικό κατακερματισμό. Η αδυναμία της ΕΚΤ να λειτουργήσει εξαρχής ως ύστατος δανειστής (lender of last resort) —ένα ταμπού που έσπασε βίαια μόνο κατά την κρίση χρέους— παραμένει η αχίλλειος πτέρνα μιας ηπείρου που βλέπει την παγκόσμια κεφαλαιοποίηση να συγκεντρώνεται πλέον σχεδόν αποκλειστικά σε ΗΠΑ και Κίνα.
