19 Άραβες βουλευτές κρατούν τη ζυγαριά στο Ισραήλ – Αλλάζει η εξίσωση για Αμερική, Τουρκία και Ελλάδα
Ένας υπηρεσιακός πρωθυπουργός με τα κλειδιά του πολέμου, μια αντιπολίτευση δεμένη στις αραβικές έδρες και μια περιοχή που διαβάζει την ισραηλινή αδυναμία
Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου κυβερνά ως υπηρεσιακός πρωθυπουργός χωρίς πλειοψηφία, αλλά με εξουσίες πολέμου απέναντι στο Ιράν. Το μπλοκ του σταματά στις 53 έδρες, οκτώ κάτω από τις 61 της πλειοψηφίας. Ο Γκάντι Άιζενκοτ μετρά 48, ενώ τα αραβικά κόμματα 19. Κανείς δεν κυβερνά μόνος. Έτσι, ο πρωθυπουργός κρατά το τιμόνι, όχι όμως τη Βουλή.
σχετικά άρθρα
Τι σημαίνει για το Ισραήλ ένας αδύναμος υπηρεσιακός πρωθυπουργός
Η υπηρεσιακή κυβέρνηση έχει περιορισμούς, σύμφωνα με ειδικούς που μεταφέρει το Reuters. Διατηρεί όμως εξουσίες, ανάμεσά τους και για τον πόλεμο με το Ιράν. Το Ισραήλ αποκτά, λοιπόν, έναν πρωθυπουργό με πλήρη στρατιωτικά εργαλεία και χωρίς κοινοβουλευτικό έλεγχο.
Ο Άιζενκοτ διάβασε αμέσως τον κίνδυνο. Κάλεσε τους επικεφαλής των υπηρεσιών ασφαλείας να μείνουν σταθεροί απέναντι σε κάθε απόπειρα πίεσης. Το μήνυμα αγγίζει το πιο ευαίσθητο νεύρο της χώρας μετά την 7η Οκτωβρίου: τη σχέση πολιτικής εξουσίας και στρατού.
Η αδυναμία έχει ήδη τιμή. Το σέκελ έπεσε 1,6% στα 3,10 ανά δολάριο και οι δείκτες του Τελ Αβίβ έχασαν πάνω από 3%. Παράλληλα, ο υπηρεσιακός πρωθυπουργός περνά σε διαρκή προεκλογική λογική. Η πολιτική επιβίωση και η ατζέντα ασφαλείας μπλέκονται, και κάθε απόφαση κουβαλά διπλή ανάγνωση.
Οι ακροδεξιοί και υπερορθόδοξοι εταίροι του αποκτούν επιπλέον βάρος. Ο Νετανιάχου τους χρειάζεται για κάθε πιθανό σχήμα, άρα οι απαιτήσεις τους ανεβαίνουν.
Τα αραβικά κόμματα κρατούν το κλειδί της επόμενης μέρας
Τα αραβικά κόμματα ανεβαίνουν στις 19 έδρες, από 10 στην απερχόμενη Βουλή. Η συμμετοχή έφτασε το 77,7%, την υψηλότερη εδώ και πάνω από δύο δεκαετίες. Οι Άραβες πολίτες, πάνω από το ένα πέμπτο του πληθυσμού, ψήφισαν μαζικά.
Αυτές οι έδρες κλειδώνουν την αριθμητική. Χωρίς αυτές, κανένα σχήμα κατά του Νετανιάχου δεν φτάνει τις 61. Με αυτές, η αντιπολίτευση αγγίζει τις 65, όπως υπολογίζει ο Γιαΐρ Γκολάν, σύμφωνα με την Jerusalem Post.
Ο επικεφαλής της Κοινής Λίστας Γιούσεφ Τζαμπαρίν προσέφερε στήριξη από έξω, χωρίς συμμετοχή στην κυβέρνηση. Το προηγούμενο υπάρχει. Ο συνασπισμός που ανέτρεψε τον Νετανιάχου στηρίχτηκε σε ένα μικρό αραβικό κόμμα. Σήμερα, όμως, η αντιπολίτευση χρειάζεται την ίδια την Κοινή Λίστα, πολύ πιο σκληρή για τη Γάζα και τη Δυτική Όχθη.
Εδώ πατά ο Νετανιάχου. Το εβραϊκό εκλογικό σώμα έχει στραφεί δεξιά, και σχεδόν όλα τα εβραϊκά κόμματα απορρίπτουν πλέον παλαιστινιακό κράτος. Μια κυβέρνηση που κρέμεται από αραβικές έδρες χάνει νομιμοποίηση σε αυτό το ακροατήριο. Επιπλέον, ο Άιζενκοτ απορρίπτει κάθε συγκυβέρνηση υπό τον Νετανιάχου, ενώ κομμάτια του μπλοκ του αντιδρούν σε αραβική στήριξη.
Οι 19 έδρες λειτουργούν, έτσι, διπλά. Στερούν από τον Νετανιάχου την πλειοψηφία, αλλά δυσκολεύουν και την αντικατάστασή του. Το αδιέξοδο βολεύει τελικά τον υπηρεσιακό πρωθυπουργό.
Η Ουάσιγκτον περνά από σύμμαχος σε διαιτητή
Ο Ντόναλντ Τραμπ κάλεσε ανοιχτά τους Ισραηλινούς να κρατήσουν τον Νετανιάχου στην εξουσία. Μετά τις κάλπες, είπε ότι ο σύμμαχός του «τα πήγε πολύ καλά». Ωστόσο, το Ynet αναφέρει ότι το αποτέλεσμα ανοίγει το ενδεχόμενο αμερικανικής πίεσης για ευρύτερη κυβέρνηση ενότητας.
Ένας αδύναμος πρωθυπουργός στηρίζεται περισσότερο στον Λευκό Οίκο. Αυτό μεγαλώνει τη μόχλευση της Ουάσιγκτον σε κάθε ισραηλινή απόφαση, από το Ιράν μέχρι τη Συρία.
Το Ιράν απέναντι σε ένα Ισραήλ χωρίς κυβέρνηση
Ο Νετανιάχου μίλησε για «μοναδική ιστορική ευκαιρία» να εξαλείψει μαζί με τον Τραμπ την ιρανική απειλή. Το Council on Foreign Relations καταγράφει, όμως, ότι ο Τραμπ φέρεται να μπλόκαρε στις 21 Οκτωβρίου ισραηλινό σχέδιο για νέα πλήγματα.
Η Τεχεράνη βλέπει, λοιπόν, ένα Ισραήλ με πρωθυπουργό που θέλει πόλεμο και Ουάσιγκτον που κρατά το φρένο. Στο μεταξύ, ο Οκτώβριος έγινε ο χειρότερος μήνας για επιθέσεις σε πλοία στο Ορμούζ από την αρχή του πολέμου, σύμφωνα με την ελληνική συμβουλευτική εταιρεία Marisks.
Η Άγκυρα απέναντι σε έναν αντίπαλο με λιγότερα περιθώρια
Ο Νετανιάχου έβαλε την Τουρκία στο κέντρο της εκστρατείας του, με γιγαντοαφίσα στον κεντρικό αυτοκινητόδρομο του Τελ Αβίβ. Λίγες μέρες μετά ακολούθησαν ισραηλινά πλήγματα στη βάση Αμπού αλ-Ντουχούρ της Συρίας. Εκείνη η κλιμάκωση ήρθε από πρωθυπουργό με πλειοψηφία στην Κνεσέτ.
Σήμερα, ο ίδιος κυβερνά υπηρεσιακός και στηρίζεται περισσότερο στην Ουάσιγκτον. Η Ουάσιγκτον, όμως, δεν βλέπει την Άγκυρα με ισραηλινά μάτια. Ο Αμερικανός πρέσβης Τομ Μπάρακ χαρακτήρισε δημόσια περιττή κλιμάκωση τα πλήγματα στη Συρία. Πρόσθεσε ότι οι ΗΠΑ εξέτασαν τις ισραηλινές πληροφορίες και δεν εντόπισαν τουρκική ανάπτυξη.
Στις 20 Οκτωβρίου, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν κατηγόρησε το Ισραήλ ότι αποσταθεροποιεί τη Συρία. Ο Νετανιάχου απάντησε ότι ελπίζει να αποφύγει άμεση σύγκρουση. Πριν τις κάλπες, αναλυτές προέβλεπαν άλλα τέσσερα χρόνια σταθερής επιδείνωσης με νέα κυβέρνηση Νετανιάχου. Αυτή η κυβέρνηση δεν προέκυψε. Η Άγκυρα έχει πλέον απέναντί της έναν αντίπαλο σε προσωρινό καθεστώς, με λιγότερα περιθώρια για ανοιχτό μέτωπο με χώρα του ΝΑΤΟ.
Η ουσία της αντιπαλότητας, ωστόσο, μένει. Οι ισραηλινές αποφάσεις ασφαλείας πηγάζουν συχνά από θεσμικές εκτιμήσεις, όχι από κομματικούς υπολογισμούς. Ο Άιζενκοτ, άλλωστε, βγαίνει από αυτόν ακριβώς τον μηχανισμό. Και ο τουρκικός αναθεωρητισμός δεκαετιών στη Συρία και την Ανατολική Μεσόγειο δεν περιμένει την Κνεσέτ.
Η Αθήνα απέναντι σε έναν υπηρεσιακό εταίρο
Για την Ελλάδα, ο συνομιλητής στην Ιερουσαλήμ χάνει βάρος. Σύμφωνα με τους Times of Israel, Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ υπέγραψαν πλάνο στρατιωτικής συνεργασίας για το 2026. Στις 31 Αυγούστου, Ισραήλ και Ελλάδα υπέγραψαν και τη συμφωνία των 3 δισ. ευρώ για την «Ασπίδα του Αχιλλέα».
Οι συμβάσεις δεσμεύουν θεσμούς, όχι πρόσωπα. Η πολιτική κάλυψη, όμως, αλλάζει. Ισραηλινός ακαδημαϊκός εκτιμά ότι ο Νετανιάχου βλέπει το τρίγωνο κυρίως ως αντιτουρκική συμμαχία. Η Αθήνα, αντίθετα, το παρουσιάζει ως σχήμα σταθερότητας και ενέργειας, κρατώντας ανοιχτό δίαυλο με την Άγκυρα. Ένας αδύναμος Νετανιάχου με αντιτουρκική ρητορική φέρνει αυτή την αντίφαση στο προσκήνιο.
Στην Κύπρο, το ΑΚΕΛ επέκρινε ήδη την κυβέρνηση για τη στενή συνεργασία με το Ισραήλ. Στον Κόλπο, 103 πλοία ελληνικών συμφερόντων κινούνται στην ευρύτερη περιοχή, σύμφωνα με το υπουργείο Ναυτιλίας.
Την Πέμπτη κλείνει η καταμέτρηση και ο πρόεδρος Ισαάκ Χέρτσογκ δίνει διερευνητική εντολή. Μέχρι τότε, ο Νετανιάχου κυβερνά χωρίς Βουλή να τον στηρίζει, και οι 19 αραβικές έδρες κρατούν τη ζυγαριά.
