Ο Σίσι ανοίγει την ΑΟΖ με την Αθήνα κρατώντας 9 δισ. εμπόριο και αμυντική συμφωνία με την Άγκυρα

Το φυσικό αέριο σπρώχνει το Κάιρο προς Ελλάδα και Κύπρο, ενώ τα όπλα, το εμπόριο και το Σουδάν το δένουν με την Τουρκία. Ανατολικά του 28ου μεσημβρινού κρίνεται πόσο μακριά θα πάει

σχετικά άρθρα

Το φίλτρο που κρατούσε πίσω τα τουρκικά όπλα στην Ουάσιγκτον «έσπασε» δύο φορές μέσα σε δεκαπέντε μέρες

Μία εβδομάδα μετά τα 25 εκατ. της ΕΕ, η Βεγγάζη επικύρωσε το τουρκολιβυκό μνημόνιο

Το ντίζελ καίει το Παρίσι, ο Μακρόν ψάχνει καύσιμα στον Κόλπο και πελάτες στην Άγκυρα

Η Αίγυπτος ανοίγει ξανά τη συζήτηση για την ΑΟΖ με την Ελλάδα, ενώ διατηρεί εμπόριο 9 δισ. δολαρίων με την Τουρκία. Την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου, ο Γιώργος Γεραπετρίτης και ο Μπαντρ Αμπντελάτι συμφώνησαν τηλεφωνικά να ξεκινήσουν αμέσως συζητήσεις για την επέκταση της οριοθέτησης του 2020. Χρονοδιάγραμμα και περιοχή δεν έχουν ανακοινωθεί.

Η κίνηση έρχεται δύο μέρες μετά την ψηφοφορία στη Βεγγάζη. Στις 20 Οκτωβρίου, η Βουλή της ανατολικής Λιβύης επικύρωσε ομόφωνα το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019. Την επομένη, το Κάιρο το χαρακτήρισε «άκυρο» και «χωρίς νομικό αποτέλεσμα», σύμφωνα με το Reuters.

Η ζυγαριά του Σίσι

Η Αθήνα χρειάζεται το Κάιρο απέναντι στην Άγκυρα. Το Κάιρο, όμως, έχει χτίσει μέσα σε δύο χρόνια τη θερμότερη σχέση με την Τουρκία εδώ και μια δεκαετία.

Τον Φεβρουάριο του 2026, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν βρέθηκε στο Κάιρο για το δεύτερο Ανώτατο Συμβούλιο Στρατηγικής Συνεργασίας. Οι δύο πρόεδροι υπέγραψαν κοινή διακήρυξη και σειρά μνημονίων. Σύμφωνα με το Daily News Egypt, το διμερές εμπόριο φτάνει περίπου τα 9 δισ. δολάρια. Στόχος είναι τα 15 δισ. Μάλιστα, ο Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι περιέγραψε την Αίγυπτο ως τον μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο της Τουρκίας στην Αφρική.

Η συνεργασία πέρασε και στα όπλα. Η τουρκική κρατική MKE και το αιγυπτιακό υπουργείο Άμυνας υπέγραψαν πακέτο 350 εκατ. δολαρίων, κατά το Defense Post. Τα 130 εκατ. αφορούν το σύστημα αεράμυνας μικρού βεληνεκούς Tolga. Τα υπόλοιπα 220 εκατ. χρηματοδοτούν εργοστάσιο πυρομαχικών 155 χιλιοστών στην Αίγυπτο. Επιπλέον, από τον Σεπτέμβριο του 2025 τα δύο ναυτικά επανέλαβαν τις κοινές ασκήσεις «Θάλασσα της Φιλίας».

Οι δύο χώρες συμπλέουν και στο Σουδάν. Στηρίζουν τον στρατό απέναντι στις Δυνάμεις Ταχείας Υποστήριξης (RSF). «Ενισχύουμε τη νομική βάση ανάμεσα σε Κάιρο και Άγκυρα», δήλωσε τότε ο Ερντογάν.

Το αέριο δείχνει προς Αθήνα και Λευκωσία

Η ενέργεια, αντίθετα, σπρώχνει την Αίγυπτο στην άλλη πλευρά. Οι διακοπές στο ισραηλινό αέριο αφαίρεσαν από την αιγυπτιακή αγορά περίπου 1,1 δισ. κυβικά πόδια την ημέρα, κατά το OilPrice. Έτσι, το Κάιρο αγοράζει ακριβότερα φορτία LNG για να καλύψει το κενό.

Ταυτόχρονα, η κρίση της Ορμούζ ανεβάζει τη στρατηγική αξία της Αιγύπτου. Οι τερματικοί σταθμοί της σε Ιντκού και Δαμιέττη αποτελούν τη σημαντικότερη υποδομή εξαγωγής LNG στην Ανατολική Μεσόγειο. Επιπλέον, η Κύπρος βλέπει την Αίγυπτο ως την πιο ρεαλιστική διαδρομή για το αέριό της. Το κοίτασμα Cronos της Eni και της TotalEnergies στοχεύει σε παραγωγή το 2028, μέσω αιγυπτιακών υποδομών.

Με άλλα λόγια, το ενεργειακό μέλλον του Καΐρου περνά από τα νερά της Κύπρου και της Ελλάδας. Αντίθετα, η άμυνα, το εμπόριο και το Σουδάν το δένουν με την Άγκυρα.

Η «σιωπηρή συνεννόηση» του Ιουλίου

Η εικόνα του Καΐρου ως φρένου στη Βεγγάζη δεν στέκει ολόκληρη. Στις 20 Ιουλίου, το Al Jazeera περιέγραψε «τεχνική και στρατιωτική συνεργασία» της Τουρκίας με τον Χαλίφα Χαφτάρ. Ανώνυμες πηγές μίλησαν για στρατιωτικές εγκαταστάσεις, συστήματα επιτήρησης και εκπαίδευση Λίβυων αξιωματικών στην Τουρκία.

Η αιγυπτιακή πλευρά δεν σήμανε τότε συναγερμό. Αιγυπτιακή πηγή είπε στο Al Jazeera ότι η Άγκυρα δεν κάνει βήμα στη Λιβύη χωρίς συντονισμό με το Κάιρο. Ο ταξίαρχος ε.α. Σαμίρ Ραγκέμπ μίλησε για συντονισμό στο υψηλότερο επίπεδο μέχρι σήμερα. Μάλιστα, κατά το ίδιο δημοσίευμα, η Αίγυπτος δεν είχε αντιταχθεί σε θαλάσσια γραμμή Βεγγάζης-Τουρκίας. Το Al Jazeera το περιέγραψε ως «σιωπηρή συνεννόηση».

Τα στοιχεία αυτά στηρίζονται σε ανώνυμες πηγές, και καμία πλευρά δεν τα επιβεβαίωσε επίσημα. Ωστόσο, ταιριάζουν με ένα ακόμη δεδομένο. Η σχέση Σίσι-Χαφτάρ έχει ψυχρανθεί, σύμφωνα με το Turkish Minute. Οι ειδικοί το αποδίδουν στη στήριξη που περνά μέσω του εδάφους του Χαφτάρ προς τις RSF του Σουδάν.

Η στάση του Καΐρου έχει αλλάξει μέσα σε δεκαέξι μήνες. Τον Ιούνιο του 2025, ο Αμπντελάτι ζήτησε από τον Αμερικανό απεσταλμένο Μασάντ Μπούλος να αποτρέψει την επικύρωση, όπως αποκάλυψε τότε το Middle East Eye. Τον Ιούλιο του 2026, το Κάιρο φέρεται να ανέχεται τη γραμμή. Τον Οκτώβριο, την καταγγέλλει.

Η ανακοίνωση της 21ης Οκτωβρίου έχει και μια χαρακτηριστική λεπτομέρεια. Κάνει λόγο για «σαφή παραβίαση» των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Αιγύπτου στην ΑΟΖ και την υφαλοκρηπίδα της. Την Ελλάδα, όμως, δεν την αναφέρει.

Ανατολικά του 28ου: Ρόδος, Κάρπαθος, Καστελλόριζο

Η συμφωνία της 6ης Αυγούστου 2020 οριοθέτησε μόνο μέρος των θαλάσσιων ζωνών. Το υπόλοιπο έμεινε για μελλοντικές διαβουλεύσεις. Η Άγκυρα τη χαρακτήρισε «άκυρη» και ο Ερντογάν «άνευ αξίας».

Η Τουρκία, πάντως, κρατά από τότε δόλωμα στο τραπέζι. Τον Μάρτιο του 2021, ο τότε υπουργός Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου υποστήριξε ότι οι αιγυπτιακές έρευνες σέβονται την τουρκική υφαλοκρηπίδα. Την ίδια εβδομάδα, αναλυτής που μίλησε στο Anadolu υποστήριξε ότι η Αίγυπτος θα κέρδιζε 21.500 τετραγωνικά χιλιόμετρα με μια τουρκοαιγυπτιακή συμφωνία. Το ίδιο δημοσίευμα έγραψε ότι το Κάιρο «έχασε» περίπου 15.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα με την ελληνική.

Ανατολικά του 28ου μεσημβρινού, το παιχνίδι αφορά άμεσα τη Δωδεκάνησο. Σε αυτά τα νερά η Άγκυρα αμφισβητεί την επήρεια της Ρόδου, της Καρπάθου και του Καστελλόριζου. Το 2020, το Κάιρο απέφυγε συνειδητά αυτή την περιοχή. Επιπλέον, η τουρκολιβυκή γραμμή δεν αφήνει σε Κρήτη, Ρόδο και Κάρπαθο θαλάσσιο χώρο πέρα από τα χωρικά ύδατα, κατά τον Ιταλό ναύαρχο ε.α. Φάμπιο Καφφίο.

Τι διακυβεύεται για την Ελλάδα

Μια αιγυπτιακή υπογραφή ανατολικά του 28ου θα αναγνώριζε επήρεια στα ελληνικά νησιά. Θα αποτελούσε το ισχυρότερο νομικό αντίβαρο στο τουρκολιβυκό μνημόνιο από το 2020. Μένουν, όμως, δύο ερωτήματα.

Το πρώτο αφορά το τίμημα. Το 2020, η Αθήνα δέχτηκε απόκλιση από τη μέση γραμμή για να κλείσει τη μερική συμφωνία. Το δεύτερο αφορά τη βούληση του Καΐρου. Μια υπογραφή ανατολικά του 28ου θα άνοιγε μέτωπο με τον εταίρο που του πουλά αεράμυνα και του χτίζει εργοστάσιο πυρομαχικών.

Τον Φεβρουάριο, ο Ερντογάν μίλησε στο Κάιρο για ενίσχυση της «νομικής βάσης» ανάμεσα στις δύο χώρες. Οκτώ μήνες αργότερα, το Κάιρο ανοίγει νομική συζήτηση με την Αθήνα, και ο χάρτης δεν έχει ακόμη ούτε μία γραμμή.