Η Ασία στις συμπληγάδες του Ορμούζ ξάνα: Νέο ενεργειακό σοκ απειλεί με οικονομικό μπλακάουτ μια ολόκληρη ήπειρο
Η παρατεταμένη κρίση στον Κόλπο και το κλείσιμο των στενών στραγγαλίζουν τις ασιατικές οικονομίες, με το κόστος να αγγίζει τα 300 δισ. δολάρια και την επισιτιστική ασφάλεια να κρέμεται από μια κλωστή.
Όταν τα Στενά του Ορμούζ «βήχουν», ολόκληρη η Ασία παθαίνει πνευμονία. Αυτή τη στιγμή, η γεωπολιτική ανάφλεξη στον Κόλπο ξάνα ύστερα από 6ο ημέρες εκεχειρίας δεν είναι απλώς ένας μακρινός πόλεμος στις ειδήσεις, αλλά μια υπαρξιακή απειλή που μεταφράζεται σε άδεια ρεζερβουάρ, κλειστά εργοστάσια και μια οικονομική «μαύρη τρύπα» που μπορεί να καταπιεί έως και 300 δισεκατομμύρια δολάρια από το παγκόσμιο ΑΕΠ.
σχετικά άρθρα
Ο Τομ ΜακΡέι και οι ειδικοί του Counting the Cost κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου. Το 20% των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου και φυσικού αερίου περνά από αυτή τη στενή λωρίδα θάλασσας. Με τη ροή να έχει διακοπεί μια φορά και να κινδυνεύει ξανά, οι ασιατικές χώρες, οι μεγαλύτεροι καταναλωτές αυτής της ενέργειας, βρίσκονται σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης.
Η άνιση μάχη των «εχόντων» και των «μη εχόντων»
Η κρίση δεν χτυπά όλους με την ίδια ένταση. Υπάρχει μια σαφής διαχωριστική γραμμή στην Ασία: από τη μία πλευρά είναι οι ισχυροί παίκτες όπως η Κίνα, η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα, που διαθέτουν στρατηγικά αποθέματα και δημοσιονομικό «λίπος» για να απορροφήσουν τους κραδασμούς. Από την άλλη, χώρες όπως το Πακιστάν και οι Φιλιππίνες, που βρίσκονται ήδη στο χείλος του γκρεμού, βλέπουν τα νομίσματά τους να καταρρέουν και τον πληθωρισμό να καλπάζει.
Στο Πακιστάν, η κατάσταση είναι δραματική. Με το κόστος εισαγωγής πετρελαίου να έχει εκτιναχθεί από τα 300 στα 800 εκατομμύρια δολάρια εβδομαδιαίως, η κυβέρνηση είχε ήδη επιβάλλει τετραήμερη εβδομάδα εργασίας και έκλεινε πρόωρα τα καταστήματα για να εξοικονομήσει ενέργεια. Είναι η επιτομή της «καμένης γης» σε οικονομικό επίπεδο, όπου οι επιλογές είναι όλες κακές.
Το δίλημμα των επιδοτήσεων και η οργή του δρόμου
Κάθε κυβέρνηση στην περιοχή καλείται να επιλέξει το «λιγότερο κακό». Αν μετακυλήσουν το κόστος της ενέργειας στους καταναλωτές, αντιμετωπίζουν κοινωνική εξέγερση. Αν επιδοτήσουν τα καύσιμα, ανοίγουν μια τεράστια τρύπα στον προϋπολογισμό τους που τρομάζει τους επενδυτές.
Η Ινδονησία επιμένει στις επιδοτήσεις, αλλά το κόστος αγγίζει το 1,5% του ΑΕΠ της, προκαλώντας φυγή κεφαλαίων. Η Νότια Κορέα, αντίθετα, αντέχει τις πιέσεις χάρη στις ισχυρές εξαγωγές μικροτσίπ. Όπως επισημαίνει η οικονομολόγος Τριν Νγκουγέν, αυτή η κρίση διευρύνει το χάσμα μεταξύ των εθνών, δημιουργώντας μια Ασία δύο ταχυτήτων που ίσως δεν επουλώσει ποτέ τις πληγές της.
Από το πετρέλαιο στο πιάτο: Η κρίση των λιπασμάτων
Το πρόβλημα όμως δεν σταματά στην αντλία των καυσίμων. Ο Κόλπος παράγει το ένα τρίτο των παγκόσμιων εξαγωγών λιπασμάτων. Η διακοπή της εφοδιαστικής αλυσίδας σημαίνει ότι οι επόμενες σοδειές στην Ασία θα είναι μειωμένες, οδηγώντας σε επισιτιστική ανασφάλεια.
Το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα προειδοποιεί για αύξηση της πείνας κατά 24% στην περιοχή. Όταν το ρύζι, η βασική τροφή δισεκατομμυρίων ανθρώπων, γίνεται απλησίαστο, η οικονομική κρίση μετατρέπεται σε ανθρωπιστική τραγωδία. Χώρες όπως οι Φιλιππίνες, που εισάγουν το μεγαλύτερο μέρος των τροφίμων τους, είναι οι πρώτες που θα νιώσουν αυτόν τον ασφυκτικό κλοιό.
Τα εμβάσματα που στερεύουν και ο κίνδυνος ύφεσης
Για το Πακιστάν και την Ινδία, υπάρχει και ένας άλλος «αόρατος» κίνδυνος: τα εμβάσματα. Εκατομμύρια εργάτες που δουλεύουν στις χώρες του Κόλπου στέλνουν πίσω χρήματα που αποτελούν έως και το 10% του ΑΕΠ. Μια οικονομική επιβράδυνση στη Μέση Ανατολή θα κόψει αυτό το σκοινί ασφαλείας, βυθίζοντας εκατομμύρια οικογένειες πίσω στη φτώχεια.
Οι προβλέψεις της Ασιατικής Τράπεζας Ανάπτυξης έχουν ήδη αναθεωρηθεί προς τα κάτω. Η ανάπτυξη φρενάρει και ο κίνδυνος μιας παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης αυξάνεται όσο τα στενά παραμένουν κλειστά. Αν τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα αρχίσουν να «σπάνε» υπό το βάρος των χρεών, τότε η ύφεση δεν θα είναι απλώς ένα σενάριο, αλλά η νέα πραγματικότητα.
Η αναζήτηση εναλλακτικών και η επόμενη μέρα
Μέσα στο σκοτάδι, κάποιες χώρες αναζητούν εναλλακτικές. Το Πακιστάν επενδύει στα ηλιακά πάνελ για ενεργειακή αυτονομία, ενώ η Ινδία και η Κίνα στρέφονται προς τη Ρωσία για φθηνότερο πετρέλαιο. Όμως, αυτές είναι λύσεις ανάγκης που δεν μπορούν να υποκαταστήσουν πλήρως το κενό που αφήνει ο Κόλπος.
Το συμπέρασμα είναι σαφές: όσο πιο πολύ κρατάει η σύγκρουση, τόσο πιο βαθιά θα είναι η ύφεση. Η Ασία δεν χρειάζεται μόνο ενέργεια, χρειάζεται σταθερότητα. Χωρίς αυτήν, το όνειρο της ασιατικής ανάπτυξης κινδυνεύει να γίνει καπνός στις φλόγες μιας σύγκρουσης που συμβαίνει χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά, αλλά καίει το πορτοφόλι κάθε πολίτη από το Καράτσι μέχρι τη Μανίλα.
