Μετά την Κούβα και την Ισπανία, ο Καναδάς: η Αμερική πιέζει παντού, με φόντο την Κίνα
Οι ΗΠΑ αρνούνται να ανανεώσουν την εμπορική συμφωνία με τον στενότερο γείτονά τους. Και δείχνουν πώς βλέπει ο Τραμπ κάθε σχέση, σύμμαχο ή μη, ως δοκιμασία ισχύος.
Ένα ακόμη μέτωπο άνοιξε αυτή την εβδομάδα. Οι ΗΠΑ αρνήθηκαν να ανανεώσουν την εμπορική συμφωνία με Καναδά και Μεξικό. Δηλαδή, την USMCA, τον κανόνα του βορειοαμερικανικού εμπορίου. Μάλιστα, ο εμπορικός εκπρόσωπος Τζέιμισον Γκριρ το ανακοίνωσε ψυχρά. Όμως πίσω από την κίνηση κρύβεται ένα ευρύτερο μοτίβο. Έτσι, η Αμερική δείχνει ότι πιέζει πλέον παντού.
Τι ακριβώς συνέβη
Ας ξεκαθαρίσουμε πρώτα τα γεγονότα. Η συμφωνία δεν καταργήθηκε. Πρώτον, την 1η Ιουλίου έγινε η υποχρεωτική εξαετής επανεξέταση. Δηλαδή, μια προγραμματισμένη «ρήτρα λήξης» της συμφωνίας. Μάλιστα, οι ΗΠΑ αρνήθηκαν να την ανανεώσουν ως έχει. Επιπλέον, η συμφωνία μένει σε ισχύ ως το 2036. Όμως μπαίνει τώρα σε καθεστώς ετήσιας επανεξέτασης. Γι’ αυτό δεν μιλάμε για τέλος, αλλά για αρχή σκληρών διαπραγματεύσεων.
Οι επίσημοι λόγοι
Και εδώ χρειάζεται ακρίβεια. Η Ουάσιγκτον επικαλέστηκε συγκεκριμένα επιχειρήματα. Πρώτον, το μεγάλο εμπορικό της έλλειμμα με τους δύο γείτονες. Δηλαδή, μια πάγια εμμονή του Τραμπ. Μάλιστα, ανέφερε δασμούς σε χάλυβα, αλουμίνιο και αυτοκίνητα. Επιπλέον, πρόσθεσε ζητήματα με τα καναδικά γαλακτοκομικά. Όμως το επίσημο κείμενο δεν αναφέρει καν την Κίνα. Γι’ αυτό η κινεζική διάσταση χρειάζεται προσεκτική ανάγνωση.
Το κινεζικό φόντο
Να όμως που η Κίνα βρίσκεται παντού στο βάθος. Το νήμα υπάρχει, απλώς δεν μπαίνει μπροστά. Πρώτον, ο Γκριρ έχει πει ότι θέλει αλυσίδες εφοδιασμού από τη Βόρεια Αμερική. Δηλαδή, όχι από αλλού, με σαφή υπονοούμενο. Μάλιστα, κινεζικά προϊόντα παρακάμπτουν τους δασμούς μέσω Μεξικού. Επιπλέον, κινεζικά ηλεκτρικά αυτοκίνητα μπαίνουν από την «πίσω πόρτα». Όμως η Ουάσιγκτον θέλει να κλείσει αυτό το παράθυρο. Γι’ αυτό η συμφωνία γίνεται και εργαλείο κατά της Κίνας.
Η Βόρεια Αμερική ως φρούριο
Εδώ φαίνεται η βαθύτερη στρατηγική. Οι ΗΠΑ θέλουν ένα κλειστό οικονομικό μπλοκ. Πρώτον, μια Βόρεια Αμερική χωρίς κινεζική διείσδυση. Δηλαδή, ένα φρούριο εφοδιαστικών αλυσίδων. Μάλιστα, ο Καναδάς κατηγορείται ότι προσελκύει κινεζικές επενδύσεις. Επιπλέον, το ζήτημα αυτό ενοχλεί ιδιαίτερα την Ουάσιγκτον. Όμως ο Καναδάς θέλει κυρίως ανακούφιση από τους δασμούς. Γι’ αυτό οι δύο πλευρές τραβούν σε διαφορετική κατεύθυνση.
Πίεση 360 μοιρών
Και τώρα το μεγάλο μοτίβο. Ο Καναδάς δεν είναι μεμονωμένη περίπτωση. Πρώτον, τις προηγούμενες μέρες είδαμε την πίεση στην Κούβα. Δηλαδή, μέσα από εμπάργκο και διεκδίκηση επιρροής. Μάλιστα, είδαμε και τη σύγκρουση με την Ισπανία. Επιπλέον, τώρα έρχεται ο στενότερος γείτονας, ο Καναδάς. Όμως η μηχανική διαφέρει σε κάθε περίπτωση. Γι’ αυτό το κοινό στοιχείο είναι η ίδια η πίεση, όχι το πρόσχημα.
Σύμμαχος ή αντίπαλος, ίδια λογική
Σκεφτείτε τι δείχνει αυτό το μοτίβο. Ο Τραμπ δεν ξεχωρίζει φίλους από αντιπάλους. Πρώτον, πιέζει την Κούβα ως αντίπαλο δέος. Δηλαδή, με τη λογική της σφαίρας επιρροής. Μάλιστα, τιμωρεί την Ισπανία ως ανυπάκουο σύμμαχο. Επιπλέον, στριμώχνει τον Καναδά ως γείτονα και εταίρο. Όμως όλους τους βλέπει μέσα από τη διαπραγμάτευση ισχύος. Γι’ αυτό καμία σχέση δεν θεωρείται δεδομένη.
Το φόντο του μεγάλου ανταγωνισμού
Πίσω από όλα στέκει η αναμέτρηση με το Πεκίνο. Η Κίνα έχει απλωθεί παντού τα τελευταία χρόνια. Πρώτον, σε αγορές, επενδύσεις και εφοδιαστικές αλυσίδες. Δηλαδή, από τη Λατινική Αμερική ως τη Βόρεια. Μάλιστα, η Αμερική αντιδρά τώρα σε αυτή την εξάπλωση. Επιπλέον, προσπαθεί να κλείσει τις πόρτες που άνοιξαν. Όμως η προσπάθεια αυτή χτυπά και τους ίδιους τους συμμάχους. Γι’ αυτό ο ανταγωνισμός με την Κίνα ορίζει σχεδόν κάθε κίνηση.
Γιατί αφορά την Ευρώπη
Η εικόνα αυτή έχει άμεσο ευρωπαϊκό μήνυμα. Πρώτον, ούτε η γειτονιά ούτε η συμμαχία προστατεύουν από την πίεση. Δηλαδή, ο Καναδάς είναι ο στενότερος εταίρος και όμως στριμώχνεται. Μάλιστα, η Ευρώπη ζυγίζει τους δικούς της δασμούς με τις ΗΠΑ. Επιπλέον, αντιμετωπίζει το ίδιο δίλημμα απέναντι στην Κίνα. Όμως χρειάζεται δική της, ανεξάρτητη στρατηγική. Γι’ αυτό το μάθημα του Καναδά μετρά και για τις Βρυξέλλες.
Γιατί αφορά την Ελλάδα
Και τώρα σκεφτείτε το από ελληνική σκοπιά. Το δίδαγμα είναι οικείο. Πρώτον, ένας μικρός ή μεσαίος εταίρος εξαρτάται από μεγάλες συμφωνίες. Δηλαδή, από κανόνες που μπορεί ξαφνικά να αλλάξουν. Μάλιστα, η Ελλάδα στηρίζεται στο εμπόριο και τη ναυτιλία. Επιπλέον, κάθε εμπορική αναταραχή την αγγίζει άμεσα. Όμως η ασφάλεια των μικρών πατά στους σταθερούς θεσμούς. Γι’ αυτό η προβλεψιμότητα των κανόνων είναι πολύτιμη.
Η μεγάλη εικόνα
Η μεγάλη εικόνα δείχνει έναν κόσμο σε αναδιάταξη. Πρώτον, η Αμερική χρησιμοποιεί το εμπόριο ως όπλο. Δηλαδή, ακόμη και απέναντι στους πιο στενούς της εταίρους. Όμως το φόντο παραμένει πάντα ο ανταγωνισμός με την Κίνα. Μάλιστα, η Κίνα απλώνεται και η Αμερική αντιδρά. Γι’ αυτό η Βόρεια Αμερική γίνεται νέο πεδίο αυτής της μάχης. Τελικά, στη νέα εποχή δοκιμάζονται και οι πιο παλιές συμμαχίες.

