Η μάχη για τη νέα Γάζα ξεκίνησε – ΗΠΑ και ΟΗΕ συγκρούονται για το ποιος θα ελέγχει την επόμενη ημέρα
Η αντιπαράθεση για την UNRWA δεν αφορά μόνο την ανθρωπιστική βοήθεια. Αφορά τη διοίκηση, τη χρηματοδότηση, την πολιτική νομιμοποίηση και το μέλλον του παλαιστινιακού ζητήματος μετά τον πόλεμο.
Η αντιπαράθεση για την UNRWA αποκαλύπτει τη βαθύτερη σύγκρουση για το ποιος θα ελέγχει τη διοίκηση, τη βοήθεια και την ανοικοδόμηση της Γάζας μετά τον πόλεμο.
Η συζήτηση για τη Γάζα περνά πλέον από το πεδίο της κατάπαυσης του πυρός στο πεδίο της εξουσίας. Το Board of Peace, που συνδέεται με το σχέδιο του Ντόναλντ Τραμπ για την επόμενη ημέρα στη Γάζα, δήλωσε δημόσια ότι η UNRWA «δεν έχει θέση στη νέα Γάζα». Η Παλαιστινιακή Αρχή απάντησε αμέσως, υπερασπιζόμενη τον οργανισμό του ΟΗΕ και απορρίπτοντας κάθε προσπάθεια υπονόμευσης της εντολής του.
σχετικά άρθρα
Η UNRWA γίνεται το πρώτο μεγάλο πεδίο σύγκρουσης
Η UNRWA δεν αποτελεί απλώς έναν μηχανισμό διανομής βοήθειας. Εδώ και δεκαετίες παρέχει εκπαίδευση, υγειονομική περίθαλψη, κοινωνική προστασία και ανθρωπιστική στήριξη σε Παλαιστίνιους πρόσφυγες στη Γάζα, στη Δυτική Όχθη, στην Ιορδανία, στον Λίβανο και στη Συρία. Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες προειδοποίησε ότι ο οργανισμός βρίσκεται κοντά σε σημείο κατάρρευσης λόγω σοβαρού χρηματοδοτικού κενού.
Γι’ αυτό η σύγκρουση γύρω από την UNRWA δεν αφορά μόνο τη λειτουργία ενός οργανισμού. Αφορά το ποιος θα έχει θεσμικό ρόλο στη Γάζα μετά τον πόλεμο. Αν η UNRWA απομακρυνθεί, το κενό δεν θα μείνει ουδέτερο. Κάποιος άλλος θα αναλάβει τη βοήθεια, τα σχολεία, τις δομές υγείας, τη διανομή πόρων και τελικά την πολιτική επιρροή.
Οι ΗΠΑ επιχειρούν να αντικαταστήσουν τον ρόλο του ΟΗΕ
Το Board of Peace δεν περιορίστηκε σε κριτική κατά της UNRWA. Με τη φράση «γυρίζουμε σελίδα» έστειλε σαφές μήνυμα ότι οι ΗΠΑ επιδιώκουν διαφορετικό μοντέλο διοίκησης και ανθρωπιστικής διαχείρισης στη Γάζα. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, το Board of Peace εξετάζει ευρύ θεσμικό ρόλο στη μεταπολεμική διακυβέρνηση της περιοχής, ενώ έχουν ήδη τεθεί ζητήματα νομικής ασυλίας, ελέγχου δομών και διεθνούς εποπτείας.
Αυτό αλλάζει την ουσία της συζήτησης. Η Ουάσινγκτον δεν ζητά μόνο αλλαγή στον τρόπο παροχής βοήθειας. Προωθεί ένα νέο σχήμα διοίκησης, με περιορισμένο ρόλο του ΟΗΕ και μεγαλύτερη αμερικανική επιρροή στη διαμόρφωση της «νέας Γάζας».
Το τέλος της UNRWA θα άλλαζε το Παλαιστινιακό
Η πιθανή αποδυνάμωση της UNRWA αγγίζει τον πυρήνα του παλαιστινιακού ζητήματος. Ο οργανισμός συνδέεται ιστορικά με το καθεστώς των Παλαιστινίων προσφύγων και με το δικαίωμα επιστροφής, όπως το επικαλείται η παλαιστινιακή πλευρά. Γι’ αυτό η Παλαιστινιακή Αρχή αντιδρά τόσο έντονα. Δεν βλέπει μόνο απειλή για την ανθρωπιστική βοήθεια. Βλέπει απόπειρα αλλαγής του πολιτικού πλαισίου μέσα στο οποίο αναγνωρίζεται το ζήτημα των προσφύγων.
Η θέση των ΗΠΑ και του Ισραήλ στηρίζεται στην κατηγορία ότι η UNRWA έχει προβληματικές σχέσεις με τη Χαμάς και ότι διαιωνίζει μια δομή εξάρτησης. Ωστόσο, ο ΟΗΕ υποστηρίζει ότι ο οργανισμός παραμένει αναντικατάστατος για εκατομμύρια ανθρώπους και ότι η κατάρρευσή του θα προκαλέσει ανθρωπιστικό και πολιτικό κενό.
Η Ευρώπη μπαίνει σε δύσκολη θέση
Η Ευρωπαϊκή Ένωση καλείται να διαλέξει ανάμεσα σε δύο γραμμές. Από τη μία, αποτελεί έναν από τους βασικούς χρηματοδότες της UNRWA και στηρίζει παραδοσιακά τον ρόλο του ΟΗΕ. Από την άλλη, δεν μπορεί να αγνοήσει την αμερικανική πίεση για νέο μοντέλο διακυβέρνησης στη Γάζα. Αν ακολουθήσει πλήρως την Ουάσινγκτον, θα αποδυναμώσει έναν οργανισμό που χρηματοδοτεί επί δεκαετίες. Αν επιμείνει στην UNRWA, θα συγκρουστεί με το αμερικανικό σχέδιο για την επόμενη ημέρα.
Το πραγματικό ερώτημα
Η σύγκρουση για την UNRWA αποκαλύπτει ότι η επόμενη ημέρα στη Γάζα δεν θα κριθεί μόνο στα ερείπια του πολέμου. Θα κριθεί στο ποιος θα ελέγχει τους θεσμούς, τα χρήματα, τα σχολεία, την ανοικοδόμηση και την πολιτική εκπροσώπηση.
Η φράση «η UNRWA δεν έχει θέση στη νέα Γάζα» δεν αποτελεί απλώς θέση για έναν οργανισμό του ΟΗΕ. Αποτελεί δήλωση για το ποιος θέλει να γράψει τους κανόνες της μεταπολεμικής Γάζας. Και αυτή η μάχη μόλις ξεκίνησε.
