Νέοι δασμοί Τραμπ: η νομική παράκαμψη που αγγίζει Ευρώπη και ναυτιλία
Η Ουάσιγκτον επαναφέρει δασμούς έως 12,5% σε 60 οικονομίες μέσω «καταναγκαστικής εργασίας», αφού το Ανώτατο Δικαστήριο μπλόκαρε τους προηγούμενους. Κίνα και ΕΕ αντιδρούν — και η ελληνική ναυτιλία κρατά την ανάσα της.
Πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων αναχωρεί από λιμάνι των ΗΠΑ· οι νέοι δασμοί απειλούν τις παγκόσμιες εμπορικές ροές.
Η κυβέρνηση Τραμπ πρότεινε νέους δασμούς έως 12,5% σε περίπου 60 οικονομίες. Συγκεκριμένα, η USTR επικαλέστηκε αποτυχίες στην καταπολέμηση της καταναγκαστικής εργασίας. Μάλιστα, στηρίζει τα μέτρα στο Άρθρο 301 του εμπορικού νόμου του 1974. Έτσι, η Ουάσιγκτον ξαναχτίζει το δασμολογικό της οπλοστάσιο μετά τα δικαστικά εμπόδια. Όμως Κίνα και ΕΕ απάντησαν αμέσως, απορρίπτοντας τόσο τους δασμούς όσο και τις κατηγορίες.
σχετικά άρθρα
Τι ανακοίνωσε η Ουάσιγκτον
Η USTR ανακοίνωσε την Τρίτη τα νέα μέτρα. Συγκεκριμένα, προτείνει 10% σε όσους έχουν μερική απαγόρευση και 12,5% στους υπόλοιπους. Έτσι, η ΕΕ, ο Καναδάς και το Μεξικό αντιμετωπίζουν 10%. Αντίθετα, η Κίνα, η Ιαπωνία και η Ινδία δέχονται 12,5%. Επιπλέον, η Ουάσιγκτον εξαιρεί ενέργεια, σπάνιες γαίες, φάρμακα και ορισμένα τρόφιμα. Τέλος, ανοίγει δημόσια διαβούλευση ως τις 6 Ιουλίου, με ακρόαση την επομένη.
Ο πραγματικός στόχος: παράκαμψη των δικαστηρίων
Πίσω από την κίνηση στέκει μια καθαρή νομική στρατηγική. Τον Φεβρουάριο, το Ανώτατο Δικαστήριο απέρριψε τους προηγούμενους δασμούς ως παράνομους. Έκτοτε, η κυβέρνηση αναζητά πιο ανθεκτική νομική βάση. Γι’ αυτό επιστρατεύει τώρα το Άρθρο 301, που αντέχει καλύτερα στα δικαστήρια. Μάλιστα, ο εμπορικός εκπρόσωπος Τζέιμισον Γκριρ θέλει να κλείσει τις έρευνες πριν λήξουν τα προσωρινά μέτρα τον Ιούλιο. Έτσι, οι αναλυτές μιλούν για ατζέντα που το δικαστήριο επιβράδυνε, αλλά δεν ακύρωσε.
Καταναγκαστική εργασία: αρχή ή πρόσχημα;
Εδώ το ερώτημα διχάζει. Από τη μία, οι ΗΠΑ επικαλούνται πραγματικές ανησυχίες για τη Σιντζιάνγκ και τους Ουιγούρους. Δηλαδή, ένας νόμος του 2022 ήδη μπλοκάρει προϊόντα από την περιοχή. Από την άλλη, το νέο μέτρο χτυπά και στενούς συμμάχους, όπως Καναδά, ΕΕ και Ιαπωνία. Γι’ αυτό πολλοί βλέπουν περισσότερο μοχλό πίεσης παρά ζήτημα ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Έτσι, η ίδια αιτιολογία λειτουργεί ταυτόχρονα ως αρχή και ως εργαλείο διαπραγμάτευσης.
Η αντίδραση Κίνας και ΕΕ
Οι εταίροι αντέδρασαν άμεσα και έντονα. Το Πεκίνο απέρριψε κάθε μονομερή δασμό και αρνήθηκε την ύπαρξη καταναγκαστικής εργασίας. Μάλιστα, χαρακτήρισε την κίνηση τυπικό προστατευτισμό. Η ΕΕ, από την πλευρά της, χαρακτήρισε «αδικαιολόγητη» την επιχειρηματολογία. Ωστόσο, οι Βρυξέλλες κρατούν ανοιχτό και τον δρόμο μιας συμφωνίας ως το τέλος Ιουνίου. Παράλληλα, η Ινδία δηλώνει ότι συνομιλεί, αφού οι δασμοί παραμένουν προτάσεις.
Γιατί αφορά την Ελλάδα
Η εξέλιξη αγγίζει βαθιά και την Ελλάδα. Πρώτον, η χώρα ελέγχει τον μεγαλύτερο εμπορικό στόλο στον κόσμο. Καθώς ένας εμπορικός πόλεμος ρίχνει τον όγκο των μεταφορών, χτυπά και τους ναύλους. Δεύτερον, οι ελληνικές εξαγωγές στις ΗΠΑ μπαίνουν στο 10% της ΕΕ. Δηλαδή, φέτα, ελαιόλαδο και κρασί χάνουν ανταγωνιστικότητα. Γι’ αυτό η Αθήνα παρακολουθεί στενά και τη στάση των Βρυξελλών. Έτσι, η ελληνική οικονομία δέχεται τις συνέπειες μιας μάχης που δεν δίνει η ίδια.
Η μεγάλη εικόνα
Η μεγάλη εικόνα ξεπερνά έναν ακόμη γύρο δασμών. Πρώτον, οι δασμοί γίνονται πλέον μόνιμο εργαλείο εξωτερικής πολιτικής. Δεύτερον, κάθε δικαστική ήττα γεννά μια νέα νομική διαδρομή. Έτσι, το παιχνίδι θυμίζει γάτα με ποντίκι ανάμεσα σε Λευκό Οίκο και δικαστήρια. Επιπλέον, ο κατακερματισμός του εμπορίου μεγαλώνει για όλους. Ωστόσο, η πόρτα της διαπραγμάτευσης μένει ανοιχτή ως τον Ιούλιο. Τελικά, η Ευρώπη και η Ελλάδα κρατούν διπλή στάση: αντίσταση και ταυτόχρονα συνεννόηση.
