Ομιλία Τραμπ προς το έθνος την Πέμπτη: «φύλακας» του Ορμούζ με διόδια 20% — κάνει ό,τι κατηγορούσε το Ιράν
Ο Τραμπ ανακοινώνει ομιλία προς το έθνος και ανακηρύσσει τις ΗΠΑ «φύλακα» του Ορμούζ, με τέλος 20% σε κάθε φορτίο. Δηλαδή, ακριβώς αυτό που κατήγγελλε όταν το ζητούσε το Ιράν.
Δεξαμενόπλοιο διασχίζει το Στενό του Ορμούζ· ο Τραμπ ανακήρυξε τις ΗΠΑ «φύλακα» με τέλος 20%
Ο Ντόναλντ Τραμπ κλιμακώνει δραματικά την κρίση στον Ορμούζ. Ανακοίνωσε ομιλία προς το έθνος για την Πέμπτη το βράδυ. Δηλαδή, την πρώτη επίσημη τηλεοπτική του παρέμβαση από τον Απρίλιο. Μάλιστα, ανακήρυξε τις ΗΠΑ «φύλακα» του Στενού, με τέλος 20% σε κάθε φορτίο. Ωστόσο, αυτό είναι ακριβώς ό,τι κατήγγελλε όταν το ζητούσε το Ιράν. Έτσι, η αντίφαση γίνεται το κεντρικό στοιχείο της κρίσης.
σχετικά άρθρα
Τι ανακοίνωσε ο Τραμπ
Ας δούμε πρώτα τις τρεις κινήσεις του. Η ανακοίνωση ήρθε μέσα από τα κοινωνικά δίκτυα. Πρώτον, όρισε ομιλία προς το έθνος για την Πέμπτη στις εννέα το βράδυ. Δεύτερον, ανακήρυξε τις ΗΠΑ «φύλακα του Στενού του Ορμούζ». Τρίτον, επανέφερε τον ναυτικό αποκλεισμό κατά του Ιράν. Μάλιστα, επέβαλε τέλος 20% επί της αξίας κάθε φορτίου. Ωστόσο, τα θέματα της ομιλίας παραμένουν άγνωστα. Γι’ αυτό η ένταση κορυφώνεται ενόψει της Πέμπτης.
Ο νέος «φύλακας»
Και εδώ βρίσκεται η μεγάλη ειρωνεία. Ο Τραμπ υιοθετεί τη λογική που πολεμούσε. Πρώτον, δικαιολόγησε το τέλος ως «αποζημίωση» για την ασφάλεια που παρέχουν οι ΗΠΑ. Δηλαδή, είπε ότι δεν μπορούν πλέον να «φυλάνε τζάμπα» το Στενό. Μάλιστα, ονόμασε τη χώρα «φύλακα» ή ακόμη και «φύλακα άγγελο» του Ορμούζ. Επιπλέον, όρισε την εφαρμογή του μέτρου να ξεκινήσει άμεσα. Ωστόσο, το Ιράν διεκδικούσε τον ίδιο ρόλο επί μήνες. Γι’ αυτό δύο δυνάμεις διεκδικούν τώρα τον τίτλο του «φύλακα».
Ακριβώς ό,τι κατηγορούσε
Η αντίφαση φαίνεται καθαρά στη σύγκριση. Οι δύο θέσεις έχουν πλήρως αντιστραφεί. Πρώτον, ο πόλεμος αναζωπυρώθηκε επειδή το Ιράν ήθελε να χρεώνει διόδια. Δεύτερον, οι ΗΠΑ το είχαν καταγγείλει ως παράνομο και απαράδεκτο. Μάλιστα, τώρα ο Τραμπ επιβάλλει ακόμη υψηλότερο τέλος από το Ιράν. Επιπλέον, το θεμελιώνει στο ίδιο επιχείρημα της «ασφαλούς διέλευσης». Ωστόσο, η λογική παραμένει πανομοιότυπη. Γι’ αυτό η στροφή προκαλεί εύλογα ερωτήματα.
Ο υπουργός που τον διαψεύδει
Το πιο αμήχανο σημείο έρχεται από το ίδιο το Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Ο επικεφαλής της διπλωματίας είχε πει το αντίθετο. Πρώτον, ο υπουργός Εξωτερικών είχε δηλώσει ξεκάθαρα τη θέση των ΗΠΑ. Δεύτερον, τόνισε ότι καμία χώρα δεν στηρίζει την πληρωμή για διεθνή ύδατα. Μάλιστα, το είχε πει μόλις τον προηγούμενο μήνα στον Κόλπο. Επιπλέον, είχε προσθέσει ότι ούτε οι αραβικές χώρες το δέχονται. Ωστόσο, τώρα ο πρόεδρος κάνει ακριβώς το αντίθετο. Γι’ αυτό η κυβέρνηση φαίνεται διχασμένη.
Το νομικό αδιέξοδο
Πέρα από την πολιτική, υπάρχει και σοβαρό νομικό ζήτημα. Το διεθνές δίκαιο είναι σαφές. Πρώτον, καμία χώρα δεν δικαιούται να χρεώνει διόδια σε διεθνή πλωτή οδό. Δεύτερον, η αρχή της ελεύθερης διέλευσης κατοχυρώνεται στη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας. Μάλιστα, το ίδιο ίσχυε και όταν το ζητούσε το Ιράν. Επιπλέον, η μονομερής επιβολή τέλους παραβιάζει αυτή την αρχή. Ωστόσο, η ισχύς συχνά παρακάμπτει τους κανόνες. Γι’ αυτό το εγχείρημα κινείται σε επισφαλές έδαφος.
Το παζάρι των «φυλάκων»
Η ιρανική αντίδραση προσέθεσε μια σχεδόν σουρεαλιστική νότα. Η Τεχεράνη δεν υποχώρησε. Πρώτον, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών επέμεινε ότι το Ιράν είναι «για πάντα ο φύλακας» του Στενού. Δεύτερον, δέχτηκε καταρχήν ότι η ασφαλής διέλευση πρέπει να αποζημιώνεται. Μάλιστα, χαρακτήρισε όμως το 20% «υπερβολικό». Επιπλέον, υποσχέθηκε ότι το Ιράν «θα είναι δίκαιο». Ωστόσο, έτσι το ζήτημα κατέληξε σε ανοιχτό παζάρι. Γι’ αυτο δύο «φύλακες» διαπραγματεύονται τώρα το ίδιο διόδιο.
Είκοσι εκατομμύρια το ταξίδι
Πίσω από τη ρητορική κρύβεται ένα συντριπτικό κόστος. Τα νούμερα είναι εξωφρενικά. Πρώτον, το τέλος αφορά το 20% της αξίας ολόκληρου του φορτίου. Δεύτερον, ένα δεξαμενόπλοιο μπορεί να μεταφέρει φορτίο αξίας εκατό εκατομμυρίων δολαρίων. Μάλιστα, αυτό σημαίνει τέλος είκοσι εκατομμυρίων για ένα μόνο ταξίδι. Επιπλέον, το ποσό προστίθεται στα ήδη εκτοξευμένα ασφάλιστρα πολέμου. Ωστόσο, έτσι η διέλευση γίνεται σχεδόν οικονομικά ασύμφορη. Γι’ αυτό το πλήγμα στο παγκόσμιο εμπόριο είναι τεράστιο.
Η ελληνική διάσταση
Και τώρα το κομμάτι που αφορά άμεσα την Αθήνα. Η Ελλάδα βρίσκεται στο επίκεντρο του κόστους. Πρώτον, ο ελληνόκτητος στόλος είναι ο μεγαλύτερος στον κόσμο. Δεύτερον, κυριαρχεί ακριβώς στη μεταφορά πετρελαίου και αερίου. Μάλιστα, το νέο τέλος τον πλήττει δυσανάλογα. Επιπλέον, προστίθεται στα ασφάλιστρα που ήδη αναλύσαμε. Ωστόσο, οι Έλληνες πλοιοκτήτες καλούνται να σηκώσουν το βάρος. Γι’ αυτο η ελληνική ναυτιλία μετρά ξανά τις μεγαλύτερες απώλειες.
Η απειλή της Τεχεράνης
Το τοπίο γίνεται ακόμη πιο επικίνδυνο λόγω των αντιποίνων. Το Ιράν προειδοποίησε ανοιχτά. Πρώτον, δήλωσε ότι δεν θα επιτρέψει καμία αμερικανική διαχείριση του Στενού. Δεύτερον, απείλησε βίαιη απάντηση σε πλοία εκτός της «ιρανικής διαδρομής». Μάλιστα, χαρακτήρισε «πράξη πολέμου» κάθε συνεργασία με τις ΗΠΑ. Επιπλέον, προειδοποίησε ευθέως τις χώρες του Κόλπου. Ωστόσο, η προειδοποίηση αυτή αυξάνει τον κίνδυνο για κάθε εμπορικό πλοίο. Γι’ αυτο η ασφάλεια στη ναυσιπλοΐα καταρρέει.
Η ομιλία της Πέμπτης
Όλα αυτά οδηγούν στην κρίσιμη τηλεοπτική παρέμβαση. Η αναμονή είναι έντονη. Πρώτον, η ομιλία θα είναι η πρώτη μετά την αρχική δικαιολόγηση του πολέμου. Δεύτερον, έρχεται σε στιγμή πρωτοφανούς κλιμάκωσης. Μάλιστα, ο αποκλεισμός τίθεται ήδη σε ισχύ. Επιπλέον, οι εκατέρωθεν επιθέσεις συνεχίζονται. Ωστόσο, παραμένει ασαφές αν πρόκειται για πολιτική ή για διαπραγματευτική πίεση. Γι’ αυτο η ομιλία της Πέμπτης αποκτά τεράστια σημασία.
Το ευρωπαϊκό διακύβευμα
Η κρίση αφορά άμεσα ολόκληρη την Ευρώπη. Οι επιπτώσεις είναι πολλαπλές. Πρώτον, οι τιμές της ενέργειας παραμένουν εκτεθειμένες σε κάθε είδηση. Δεύτερον, το παγκόσμιο εμπόριο δέχεται νέο πλήγμα. Μάλιστα, η Ευρώπη δεν έχει ρόλο στη λήψη των αποφάσεων. Επιπλέον, βλέπει τους δύο «φύλακες» να παζαρεύουν πάνω από τα κεφάλια της. Ωστόσο, το κόστος καταλήγει στις ευρωπαϊκές οικονομίες. Γι’ αυτο η ευρωπαϊκή απουσία κοστίζει ξανά ακριβά.
Το συμπέρασμα
Στο τέλος μένει μια εικόνα γεμάτη αντίφαση. Ο Τραμπ κάνει ακριβώς αυτό που κατήγγελλε στο Ιράν. Πρώτον, επιβάλλει διόδια σε μια διεθνή πλωτή οδό. Ωστόσο, το κόστος το πληρώνει το παγκόσμιο εμπόριο και η ναυτιλία. Μάλιστα, δύο «φύλακες» διεκδικούν τώρα το ίδιο στενό. Γι’ αυτο η ομιλία της Πέμπτης θα δείξει τις προθέσεις του. Τελικά, όταν οι κανόνες κάμπτονται από όλους, χάνει πρώτο το ίδιο το διεθνές δίκαιο.
Σημ:Το παρόν άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί επενδυτική συμβουλή.
