Οι δύο πόλεμοι γίνονται ένας: η Ουκρανία χτυπά τον διάδρομο των Shahed στην Κασπία — και το Ιράν απειλεί

Ο πόλεμος της Ουκρανίας και ο πόλεμος του Ιράν απέκτησαν κοινό σημείο. Ουκρανικά πλήγματα μεγάλου βεληνεκούς χτύπησαν το Σαββατοκύριακο στόχους στην Κασπία Θάλασσα. Δηλαδή, στον θαλάσσιο διάδρομο που συνδέει τη Ρωσία με το Ιράν. Μάλιστα, η Τεχεράνη μιλά για νεκρό ναύτη σε ιρανικό πλοίο και απειλεί με απάντηση. Ωστόσο, το Κίεβο επιμένει ότι χτύπησε στρατιωτικά φορτία και νόμιμους στόχους. Έτσι, δύο μέτωπα που καίγονταν χωριστά αρχίζουν πλέον να αγγίζονται επικίνδυνα.

σχετικά άρθρα

Βόμβα σε προξενείο χώρας της ΕΕ: πέντε νεκροί στο Σλαβιάνσκ και μια διακοίνωση που κλιμακώνει

10 νεκροί σε έκθεση όπλων στην Ουκρανία: το μήνυμα της Μόσχας — και το δύσκολο ερώτημα του Κιέβου

Κίνα και Ρωσία «αναθεωρητικές δυνάμεις»: πώς η ΕΕ πέρασε από τον διάλογο στην αντιπαράθεση με το Πεκίνο

Τι χτύπησε η Ουκρανία

Ας δούμε πρώτα τα πλήγματα με ακρίβεια. Η επιχείρηση είχε εύρος. Πρώτον, ο Ζελένσκι ανακοίνωσε «πολύ καλά αποτελέσματα» από πλήγματα μεγάλου βεληνεκούς στην Κασπία. Δεύτερον, ανέφερε ως στόχους «πλοία σε στρατιωτικές μεταφορές που εμπλέκουν το Ιράν» και ένα πολεμικό πλοίο. Μάλιστα, οι ουκρανικές υπηρεσίες κατονόμασαν δύο ρωσικά σκάφη υπό κυρώσεις. Επιπλέον, ανέφεραν πλήγματα σε πυραυλοφόρο σκάφος και πετρελαϊκή πλατφόρμα. Ωστόσο, η Κασπία απέχει πάνω από χίλια χιλιόμετρα από την Ουκρανία. Γι’ αυτό η επιχείρηση δείχνει και το νέο βεληνεκές του Κιέβου.

Η ιρανική οργή

Η αντίδραση της Τεχεράνης ήρθε άμεσα και σκληρά. Και ανέβασε τους τόνους. Καταρχάς, ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί κατηγόρησε προσωπικά τον Ζελένσκι. Έπειτα, μίλησε για χτύπημα σε «ιρανικό εμπορικό πλοίο» με έναν νεκρό ναύτη. Μάλιστα, το χαρακτήρισε «κατάφωρη παραβίαση του Χάρτη του ΟΗΕ, κατ’ εντολή του Ισραήλ». Επιπλέον, δήλωσε ότι η επίθεση «δεν θα μείνει αναπάντητη» — και το μετέφερε σε Κάλας και Λαβρόφ. Ωστόσο, το ιρανικό υπουργείο κάλεσε και τον Ουκρανό επιτετραμμένο. Γι’ αυτό η ένταση πήρε αμέσως θεσμική μορφή.

Οι δύο εκδοχές

Εδώ χρειάζεται η γνωστή μας προσοχή. Οι αφηγήσεις συγκρούονται μετωπικά. Πρώτον, η Τεχεράνη υποστηρίζει ότι το πλοίο ήταν εμπορικό, με πολιτικά αγαθά. Δεύτερον, το Κίεβο απαντά ότι μετέφερε εξαρτήματα για μη επανδρωμένα και πυραύλους. Μάλιστα, ο Ουκρανός πρέσβης στο Ισραήλ μίλησε για «νόμιμο στρατιωτικό στόχο» που «θα ξαναχτυπηθεί». Επιπλέον, η Τεχεράνη δεν προσδιόρισε δημόσια ποιο ακριβώς σκάφος επλήγη. Ωστόσο, καμία ανεξάρτητη πηγή δεν έχει επιβεβαιώσει το φορτίο. Γι’ αυτό αποδίδουμε και τις δύο εκδοχές, χωρίς να υιοθετούμε καμία.

Ο διάδρομος των Shahed

Για να καταλάβουμε το βάθος, χρειάζεται ο χάρτης. Η Κασπία δεν είναι τυχαία θάλασσα. Καταρχήν, αποτελεί τον μοναδικό απευθείας θαλάσσιο δρόμο Ρωσίας-Ιράν. Ακολούθως, από εκεί περνούν, κατά δυτικές και ουκρανικές πηγές, τα ιρανικά Shahed και τα εξαρτήματά τους. Μάλιστα, τα μη επανδρωμένα αυτά σφυροκοπούν ουκρανικές πόλεις επί χρόνια. Επιπλέον, ο Ζελένσκι δήλωσε ότι το Ιράν «ουσιαστικά επιτέθηκε στην Ουκρανία» μέσω αυτών των παραδόσεων. Ωστόσο, η Τεχεράνη αρνείται τον ρόλο του συνεργού. Γι’ αυτό ο Ουκρανός υπουργός Εξωτερικών μίλησε για «άμεση συνενοχή στη ρωσική επιθετικότητα».

Οι δύο πόλεμοι αγγίζονται

Και εδώ βρίσκεται το ιστορικό βάρος της στιγμής. Τα μέτωπα συγκλίνουν. Πρώτον, η Ουκρανία βοηθά ήδη χώρες του Κόλπου να αμυνθούν απέναντι στα ιρανικά μη επανδρωμένα. Δεύτερον, το Ιράν απειλεί πλέον ανοιχτά το Κίεβο με αντίποινα. Μάλιστα, η φρασεολογία της Τεχεράνης («να συρθεί η Ευρώπη στον πόλεμο») δείχνει το διακύβευμα. Επιπλέον, η Μόσχα και η Τεχεράνη δένονται όλο και πιο σφιχτά στρατιωτικά. Ωστόσο, κάθε πλευρά κατηγορεί την άλλη για την κλιμάκωση. Γι’ αυτό η Κασπία έγινε το σημείο όπου οι δύο πόλεμοι κυριολεκτικά ενώνονται.

Η πρώτη κίνηση του Μπέρναμ

Την ίδια ακριβώς μέρα, μια άλλη εικόνα εκτυλισσόταν στο Πόρτσμουθ. Και μιλούσε από μόνη της. Καταρχάς, ο Ζελένσκι έγινε ο πρώτος ξένος ηγέτης που υποδέχεται ο νέος Βρετανός πρωθυπουργός. Έπειτα, ο Άντι Μπέρναμ διάλεξε ναυτική βάση για το ντεμπούτο του. Μάλιστα, οι δύο ηγέτες συνάντησαν διακόσιους Ουκρανούς στρατιωτικούς σε άσκηση αντιμέτρων ναρκών για τη Μαύρη Θάλασσα. Επιπλέον, ο Μπέρναμ δεσμεύτηκε για «ακλόνητη» στήριξη: «η Ρωσία να μην έχει καμία αμφιβολία για την αποφασιστικότητά μας». Ωστόσο, είναι ήδη ο πέμπτος Βρετανός πρωθυπουργός απέναντι στον ίδιο Ουκρανό πρόεδρο. Γι’ αυτό η συνέχεια της βρετανικής γραμμής μετρά περισσότερο από τα πρόσωπα.

Η συμφωνία των drones

Το ουσιαστικό διακύβευμα του Πόρτσμουθ είναι τεχνολογικό. Και αμοιβαία επωφελές. Πρώτον, ο Ζελένσκι ζητά «πολύ ισχυρή συμφωνία για τα μη επανδρωμένα» με το Λονδίνο. Δεύτερον, προσφέρει την ουκρανική πολεμική εμπειρία: «έτοιμοι να μοιραστούμε όλες τις γνώσεις μας». Μάλιστα, οι προτεραιότητες περιλαμβάνουν αεράμυνα, ναυτική ασφάλεια και κοινή αμυντική παραγωγή. Επιπλέον, το Ηνωμένο Βασίλειο έχει διαθέσει 25 δισεκατομμύρια λίρες από το 2022. Ωστόσο, η συνάντηση προηγείται των συνομιλιών Ζελένσκι-Τραμπ στην Ουάσιγκτον. Γι’ αυτό το Πόρτσμουθ διαβάζεται και ως προετοιμασία για το δυσκολότερο ραντεβού.

Η σκιά του διλήμματος

Η βρετανική εικόνα έχει όμως και τη δεύτερη όψη της. Την έχουμε αναλύσει. Καταρχήν, ο Μπέρναμ κληρονόμησε το δίλημμα των βρετανικών βάσεων για τον πόλεμο του Ιράν. Ακολούθως, το Ακρωτήρι της Κύπρου παραμένει το μεγάλο αγκάθι. Μάλιστα, ο σκεπτικιστής των παρεμβάσεων πρωθυπουργός διστάζει στο ιρανικό μέτωπο. Επιπλέον, στην Ουκρανία εμφανίζεται απολύτως καθαρός και αποφασιστικός. Ωστόσο, οι δύο πόλεμοι που ενώνονται δυσκολεύουν αυτή τη διάκριση. Γι’ αυτο η επιλεκτική αποφασιστικότητα ίσως δοκιμαστεί σύντομα.

Ο πόλεμος των drones παντού

Η ημέρα πρόσφερε και ένα ευρύτερο πανόραμα. Το κοινό νήμα είναι ένα. Πρώτον, ουκρανικά μη επανδρωμένα έπληξαν δεκαοκτώ ηλεκτρικούς υποσταθμούς σε κατεχόμενα, δεκατέσσερις στην Κριμαία. Δεύτερον, οι ενεργειακοί στόχοι από την 1η Ιουλίου φτάνουν τους 154. Μάλιστα, η Ρουμανία απέλασε Ρώσο διπλωμάτη μετά από επανειλημμένες εισβολές μη επανδρωμένων. Επιπλέον, ρουμανικό F-16 κατέρριψε τρίτο drone μέσα σε τρεις μέρες πάνω από έδαφος ΝΑΤΟ. Ωστόσο, η συμφωνία του Πόρτσμουθ αφορά ακριβώς αυτή την τεχνολογία. Γι’ αυτο τα μη επανδρωμένα αναδεικνύονται στη γλώσσα όλων των μετώπων.

Το ευρωπαϊκό διακύβευμα

Και τώρα η οπτική που αφορά εμάς. Η Ευρώπη βρίσκεται στο τρίγωνο. Πρώτον, ο Αραγτσί μετέφερε τις απειλές του απευθείας στην επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας. Δεύτερον, η φράση «να συρθεί η Ευρώπη στον πόλεμο» δείχνει πώς βλέπει η Τεχεράνη την ήπειρο. Μάλιστα, η Ρουμανία, χώρα ΕΕ και ΝΑΤΟ, καταρρίπτει ήδη drones στον εναέριο χώρο της. Επιπλέον, η σύγκλιση των δύο πολέμων απειλεί ενέργεια, ναυτιλία και ασφάλεια ταυτόχρονα. Ωστόσο, η Ευρώπη δεν έχει ακόμη ενιαία στρατηγική για το ενωμένο μέτωπο. Γι’ αυτο η Κασπία πρέπει να διαβαστεί και στις Βρυξέλλες.

Το συμπέρασμα

Στο τέλος μένει μια εικόνα που αλλάζει τον χάρτη. Δύο πόλεμοι, ένα σημείο επαφής. Πρώτον, η Ουκρανία χτύπησε τον διάδρομο που τροφοδοτεί τον βασανιστή της. Ωστόσο, το Ιράν απειλεί πλέον ευθέως το Κίεβο με αντίποινα. Μάλιστα, η Ευρώπη μπλέκεται στο τρίγωνο είτε το θέλει είτε όχι. Γι’ αυτο η επιλεκτική ουδετερότητα γίνεται όλο και πιο δύσκολη για όλους. Τελικά, όταν οι πόλεμοι ενώνονται, τα σύνορα ανάμεσα στα μέτωπα σβήνουν πρώτα.