Βόμβα σε προξενείο χώρας της ΕΕ: πέντε νεκροί στο Σλαβιάνσκ και μια διακοίνωση που κλιμακώνει
Ρωσικές κατευθυνόμενες βόμβες σκότωσαν πέντε ανθρώπους στο Σλαβιάνσκ και κατέστρεψαν το επίτιμο προξενείο της Λετονίας. Η Ρίγα κάλεσε τον Ρώσο επιτετραμμένο — και η Ευρώπη μίλησε με μία φωνή.
Κατεστραμμένα κτίρια στο Σλαβιάνσκ μετά το ρωσικό πλήγμα· ανάμεσά τους και το επίτιμο προξενείο της Λετονίας.
Ρωσικές κατευθυνόμενες βόμβες έπληξαν την Παρασκευή το Σλαβιάνσκ της ανατολικής Ουκρανίας. Ο απολογισμός: πέντε νεκροί και εννέα τραυματίες. Δηλαδή, νέο φονικό πλήγμα σε πόλη κοντά στο μέτωπο. Μάλιστα, ανάμεσα στα κτίρια που επλήγησαν ήταν και το επίτιμο προξενείο της Λετονίας. Ωστόσο, η Ρίγα απάντησε με θεσμική κλιμάκωση, καλώντας τον Ρώσο επιτετραμμένο. Έτσι, ένα τοπικό πλήγμα απέκτησε ευρωπαϊκή διάσταση.
σχετικά άρθρα
Τι συνέβη στο Σλαβιάνσκ
Ας δούμε πρώτα τα γεγονότα με ακρίβεια. Η επίθεση ήρθε πρωί. Πρώτον, στις 10:40 δύο κατευθυνόμενες αεροπορικές βόμβες έπεσαν στην πόλη. Δεύτερον, το πλήγμα σκότωσε πέντε ανθρώπους και τραυμάτισε εννέα. Μάλιστα, οι ζημιές απλώνονται σε δέκα σπίτια και μία επιχείρηση. Επιπλέον, επλήγη και το κτίριο του επίτιμου προξενείου της Λετονίας. Ωστόσο, το λετονικό υπουργείο Εξωτερικών μιλά για πλήρη καταστροφή του. Γι’ αυτό οι ουκρανικές αρχές άνοιξαν έρευνα για έγκλημα πολέμου.
Ο πρόξενος και το προσωπικό
Η ανθρώπινη διάσταση έχει τη δική της σημασία. Οι λεπτομέρειες ήρθαν από τη Ρίγα. Καταρχάς, ο επίτιμος πρόξενος Ολεξάντρ Παβένκο βγήκε σώος από την επίθεση. Έπειτα, όμως, δύο μέλη του προσωπικού του τραυματίστηκαν. Μάλιστα, ο Παβένκο είναι τοπική προσωπικότητα με σημαντικό ανθρωπιστικό έργο. Επιπλέον, η ενορία του στο Σλαβιάνσκ είχε χτυπηθεί ξανά την άνοιξη. Ωστόσο, η πόλη δέχεται πλήγματα σχεδόν καθημερινά. Γι’ αυτό ο περιφερειάρχης καλεί τους κατοίκους σε εκκένωση.
Μια αναγκαία διευκρίνιση
Εδώ χρειάζεται ακρίβεια, όπως πάντα. Δύο διακρίσεις μετρούν. Πρώτον, πρόκειται για επίτιμο προξενείο, όχι για πρεσβεία ή διπλωματική αποστολή καριέρας. Δεύτερον, ο επίτιμος πρόξενος είναι συνήθως ντόπιος πολίτης με τιμητικό ρόλο. Μάλιστα, καμία απόδειξη δεν δείχνει σκόπιμη στοχοποίηση του κτιρίου. Επιπλέον, οι βόμβες έπληξαν αδιάκριτα μια ολόκληρη γειτονιά. Ωστόσο, αυτό δεν μειώνει τη σοβαρότητα του συμβάντος. Γι’ αυτό μιλάμε για αδιάκριτο πλήγμα με ευρωπαϊκό θύμα, όχι για στοχευμένη επίθεση σε διπλωματική έδρα.
Η θεσμική απάντηση της Ρίγας
Η λετονική αντίδραση ξεπέρασε τις συνήθεις δηλώσεις. Πήρε θεσμική μορφή. Πρώτον, η Ρίγα κάλεσε τον Ρώσο επιτετραμμένο στο υπουργείο Εξωτερικών. Δεύτερον, του επέδωσε επίσημη διακοίνωση διαμαρτυρίας. Μάλιστα, η υπουργός Εξωτερικών Μπάιμπα Μπράζε ενημέρωσε τους ομολόγους της σε ΕΕ και ΝΑΤΟ. Επιπλέον, δήλωσε ότι «η Ρωσία μπορεί να καταστρέψει κτίρια, όχι τη βούληση της Ουκρανίας». Ωστόσο, η Λετονία ζητά και ενίσχυση των κυρώσεων. Γι’ αυτό το περιστατικό τροφοδοτεί την ευρωπαϊκή συζήτηση για την πίεση στη Μόσχα.
Η Ευρώπη με μία φωνή
Οι αντιδράσεις κορυφής ήρθαν αλυσιδωτά. Και ήταν ασυνήθιστα αιχμηρές. Καταρχήν, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν μίλησε για «πλήρη περιφρόνηση της διπλωματίας». Ακολούθως, πρόσθεσε ότι «η Ρωσία χάνει τον πόλεμο που ξεκίνησε» και στοχοποιεί αμάχους. Μάλιστα, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα χαρακτήρισε το πλήγμα «σοβαρή και απαράδεκτη πράξη». Επιπλέον, ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών δήλωσε αλληλεγγύη «στον σύμμαχο σε ΕΕ και ΝΑΤΟ». Ωστόσο, όλοι συνέδεσαν το περιστατικό με την ευρύτερη ρωσική τακτική. Γι’ αυτό η ενότητα της αντίδρασης έχει τη δική της σημασία.
48 ώρες σφυροκόπημα
Το πλήγμα δεν ήρθε μεμονωμένο. Εντάσσεται σε ένα φονικό διήμερο. Πρώτον, μόλις χθες ρωσικός βαλλιστικός πύραυλος χτύπησε έκθεση όπλων στην περιοχή του Κιέβου. Δεύτερον, εκείνο το πλήγμα άφησε δέκα νεκρούς και σχεδόν εκατό τραυματίες. Μάλιστα, το Σλαβιάνσκ είχε θύματα και την προηγούμενη μέρα από νέες βόμβες. Επιπλέον, η αεράμυνα αναχαίτισε την Παρασκευή τέσσερις από πέντε πυραύλους και 160 drones. Ωστόσο, όσα περνούν αρκούν για να σκοτώσουν. Γι’ αυτό ο Ζελένσκι επαναλαμβάνει ότι οι αναχαιτιστές Patriot παραμένουν «προτεραιότητα νούμερο ένα».
Η διπλωματία στο στόχαστρο
Και εδώ αναδύεται ένα μοτίβο που έχουμε ξανασυναντήσει. Μέσα σε λίγες μέρες. Καταρχάς, στο Ιράν, δύο Γάλλοι διπλωμάτες κρατήθηκαν και ανακρίθηκαν παράνομα. Έπειτα, στην Ουκρανία, προξενείο χώρας της ΕΕ καταστράφηκε από βόμβες. Μάλιστα, οι διπλωματικοί θεσμοί απολαμβάνουν θεωρητικά απόλυτη προστασία. Επιπλέον, η προστασία αυτή αποτελεί θεμέλιο της διεθνούς τάξης. Ωστόσο, στους σημερινούς πολέμους γίνεται όλο και πιο εύθραυστη. Γι’ αυτο κάθε τέτοιο περιστατικό διαβρώνει κάτι μεγαλύτερο από ένα κτίριο.
Η Βαλτική στην πρώτη γραμμή
Η ένταση της λετονικής αντίδρασης έχει και βαθύτερη εξήγηση. Αφορά τη γεωγραφία του φόβου. Πρώτον, η Λετονία συνορεύει άμεσα με τη Ρωσία. Δεύτερον, οι βαλτικές χώρες θεωρούν εαυτές την επόμενη γραμμή σε περίπτωση ρωσικής επέκτασης. Μάλιστα, επενδύουν μαζικά στην άμυνα και στηρίζουν σταθερά το Κίεβο. Επιπλέον, βλέπουν στην Ουκρανία τη δική τους πιθανή τύχη. Ωστόσο, η αλληλεγγύη τους δεν είναι μόνο ηθική, αλλά και υπαρξιακή. Γι’ αυτο η Ρίγα αντιδρά σαν να χτυπήθηκε η ίδια.
Το ευρωπαϊκό διακύβευμα
Και τώρα η οπτική που αφορά όλους μας. Το περιστατικό δοκιμάζει την ευρωπαϊκή στάση. Πρώτον, η ΕΕ ενέκρινε μόλις χθες το 21ο πακέτο κυρώσεων κατά της Μόσχας. Δεύτερον, η Λετονία ζητά ήδη το επόμενο, ισχυρότερο. Μάλιστα, η ρωσική κλιμάκωση συνεχίζεται όσο ο κόσμος κοιτά το Ιράν. Επιπλέον, η προστασία της Ουκρανίας συνδέεται πλέον με την ευρωπαϊκή αξιοπιστία. Ωστόσο, η ενότητα των 27 δοκιμάζεται σε κάθε νέο βήμα. Γι’ αυτο κάθε πλήγμα σαν το σημερινό λειτουργεί ως υπενθύμιση.
Το συμπέρασμα
Στο τέλος μένει μια εικόνα με διπλό βάρος. Πέντε νεκροί και ένα κατεστραμμένο προξενείο. Πρώτον, το αδιάκριτο πλήγμα άγγιξε αυτή τη φορά και θεσμό της ΕΕ. Ωστόσο, η απάντηση ήρθε ενωμένη, από τη Ρίγα ως τις Βρυξέλλες. Μάλιστα, το μοτίβο της διπλωματίας στο στόχαστρο επαναλαμβάνεται από την Τεχεράνη ως το Ντονμπάς. Γι’ αυτο η προστασία των θεσμών γίνεται υπόθεση όλων. Τελικά, όταν οι βόμβες φτάνουν ως τα προξενεία, κανείς δεν μπορεί να λέει ότι ο πόλεμος είναι μακριά.
