Οι ΗΠΑ επιχειρούν να «σπάσουν» το κινεζικό μοντέλο δανεισμού – Η Βενεζουέλα γίνεται το πρώτο πεδίο της νέας οικονομικής σύγκρουσης
Η αναδιάρθρωση χρέους των 240 δισ. δολαρίων δεν αφορά μόνο το Καράκας. Αφορά το μέλλον της κινεζικής οικονομικής επιρροής, τον έλεγχο των ενεργειακών πόρων και τη νέα γεωπολιτική αντιπαράθεση ανάμεσα στις δύο μεγαλύτερες δυνάμεις του πλανήτη.
Η αναδιάρθρωση του χρέους της χώρας μετατρέπεται σε πεδίο γεωοικονομικής αντιπαράθεσης μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας, καθώς διακυβεύεται το μέλλον του κινεζικού μοντέλου «πετρέλαιο έναντι δανείων» και η πρόσβαση στους στρατηγικούς ενεργειακούς πόρους.
Η Βενεζουέλα εισέρχεται σε μία από τις μεγαλύτερες αναδιαρθρώσεις κρατικού χρέους στην παγκόσμια ιστορία, καθώς το συνολικό της χρέος εκτιμάται ότι αγγίζει τα 240 δισεκατομμύρια δολάρια. Ωστόσο, πίσω από τους αριθμούς εξελίσσεται μια πολύ μεγαλύτερη σύγκρουση. Οι Ηνωμένες Πολιτείες επιχειρούν να αποδυναμώσουν το μοντέλο χρηματοδότησης που επέτρεψε στην Κίνα να αποκτήσει τεράστια γεωπολιτική επιρροή στον αναπτυσσόμενο κόσμο, ενώ το Πεκίνο προσπαθεί να διατηρήσει ένα από τα σημαντικότερα στρατηγικά του ερείσματα στη Λατινική Αμερική.
σχετικά άρθρα
Η Βενεζουέλα γίνεται το πρώτο μεγάλο τεστ της νέας αντιπαράθεσης
Για περισσότερες από δύο δεκαετίες η Κίνα δεν χρηματοδοτούσε τη Βενεζουέλα με τον παραδοσιακό τρόπο. Αντί για απλά κρατικά δάνεια, δημιούργησε ένα σύστημα ανταλλαγής «πετρέλαιο έναντι δανείων».
Το μοντέλο λειτουργούσε απλά. Το Πεκίνο παρείχε δισεκατομμύρια δολάρια στο Καράκας και η αποπληρωμή πραγματοποιούνταν μέσω αποστολών αργού πετρελαίου για πολλά χρόνια. Με αυτόν τον τρόπο η Κίνα εξασφάλιζε ενεργειακή ασφάλεια, ενώ παράλληλα αποκτούσε πολιτική επιρροή σε μία χώρα με τα μεγαλύτερα αποδεδειγμένα αποθέματα πετρελαίου στον κόσμο.
Η επικείμενη αναδιάρθρωση του χρέους απειλεί πλέον να ανατρέψει αυτή τη σχέση.
Οι ΗΠΑ δεν στοχεύουν μόνο το χρέος
Η αμερικανική στρατηγική φαίνεται να υπερβαίνει κατά πολύ τη διαχείριση της οικονομικής κρίσης της Βενεζουέλας.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η Ουάσινγκτον επιδιώκει να επανακαθορίσει τους όρους αποπληρωμής, να περιορίσει την κινεζική επιρροή στον ενεργειακό τομέα και να επαναφέρει δυτικές εταιρείες στην εκμετάλλευση των πετρελαϊκών κοιτασμάτων της χώρας.
Με άλλα λόγια, η αναδιάρθρωση δεν αφορά μόνο τους πιστωτές. Αφορά τον έλεγχο των στρατηγικών πόρων της Βενεζουέλας για τις επόμενες δεκαετίες.
Το κινεζικό μοντέλο δανεισμού δοκιμάζεται για πρώτη φορά
Η Βενεζουέλα δεν αποτελεί μεμονωμένη περίπτωση.
Τα τελευταία είκοσι χρόνια η Κίνα χρησιμοποίησε το ίδιο μοντέλο χρηματοδότησης σε δεκάδες κράτη της Ασίας, της Αφρικής και της Λατινικής Αμερικής. Αντί για αυστηρές δημοσιονομικές προϋποθέσεις, προσέφερε δάνεια με αντάλλαγμα πρόσβαση σε φυσικούς πόρους, λιμάνια, ορυχεία και ενεργειακές υποδομές.
Το σύστημα αυτό χρηματοδότησε μεγάλα έργα σε χώρες όπως η Αγκόλα, ο Ισημερινός, η Ζάμπια, το Πακιστάν, το Λάος και η Σρι Λάνκα, δημιουργώντας ένα εκτεταμένο δίκτυο οικονομικής εξάρτησης από το Πεκίνο.
Αν το μοντέλο αμφισβητηθεί επιτυχώς στη Βενεζουέλα, τότε δημιουργείται προηγούμενο που ενδέχεται να επηρεάσει πολλές ακόμη χώρες οι οποίες στηρίζονται σε παρόμοιες συμφωνίες.
Η Ευρώπη βλέπει μια νέα ευκαιρία
Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν συμμετέχει άμεσα στη διαπραγμάτευση του χρέους, όμως παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις.
Η Ευρώπη αναζητά νέες ενεργειακές πηγές, ασφαλέστερες αλυσίδες εφοδιασμού και μεγαλύτερη πρόσβαση σε κρίσιμες πρώτες ύλες, ενώ ταυτόχρονα προσπαθεί να περιορίσει την κινεζική οικονομική επιρροή μέσω της στρατηγικής Global Gateway.
Εάν η κινεζική παρουσία αποδυναμωθεί στη Βενεζουέλα, ευρωπαϊκές ενεργειακές και επενδυτικές εταιρείες ενδέχεται να αποκτήσουν πρόσβαση σε μια αγορά από την οποία είχαν ουσιαστικά αποκλειστεί τα προηγούμενα χρόνια.
Η εξέλιξη αυτή δεν αφορά μόνο το πετρέλαιο. Αφορά τη συνολική αναδιανομή της οικονομικής επιρροής στη Λατινική Αμερική.
Η νέα γεωπολιτική εποχή δεν κρίνεται μόνο στα πεδία των μαχών
Η διεθνής αντιπαράθεση αλλάζει μορφή.
Στο παρελθόν οι μεγάλες δυνάμεις διεκδικούσαν επιρροή μέσω στρατιωτικών συμμαχιών ή άμεσων παρεμβάσεων. Σήμερα, ολοένα και περισσότερο, η ισχύς περνά μέσα από το χρέος, τις επενδύσεις, την πρόσβαση στις πρώτες ύλες και τον έλεγχο των χρηματοδοτικών μηχανισμών.
Η Βενεζουέλα ίσως αποτελέσει το πρώτο μεγάλο πεδίο όπου οι Ηνωμένες Πολιτείες επιχειρούν να ανατρέψουν το οικονομικό μοντέλο επέκτασης της Κίνας. Αν αυτό το εγχείρημα επιτύχει, οι επιπτώσεις δεν θα περιοριστούν στη Λατινική Αμερική. Θα επηρεάσουν ολόκληρο το παγκόσμιο δίκτυο κινεζικών επενδύσεων και θα ανοίξουν μια νέα φάση στον ανταγωνισμό των δύο υπερδυνάμεων.
Στη νέα γεωπολιτική πραγματικότητα, οι μάχες δεν δίνονται μόνο με στρατούς ή στόλους. Δίνονται και μέσα από τις αναδιαρθρώσεις χρέους. Όποιος ελέγχει τη χρηματοδότηση και την πρόσβαση στους φυσικούς πόρους αποκτά και τη δυνατότητα να διαμορφώνει τις πολιτικές ισορροπίες του αύριο.
