144 φορές μπήκαν drones στην Ευρώπη — και η άμυνά της έμεινε «γυμνή»
Έκλεισαν αεροδρόμια, πέταξαν πάνω από πυρηνικές βάσεις, και κανείς δεν τα σταμάτησε. Μια νέα έρευνα δείχνει πόσο απροετοίμαστη πιάστηκε η Ευρώπη — και δείχνει, «πολύ πιθανό», προς τη Ρωσία.
Ας ξεκινήσουμε από αυτό που δεν αμφισβητείται. Πάνω από δώδεκα ευρωπαϊκές χώρες είδαν drones στον ουρανό τους. Δηλαδή, πάνω από αεροδρόμια, στρατιωτικές και πυρηνικές βάσεις. Μάλιστα, κάποια αεροδρόμια έκλεισαν για ώρες. Όμως το πιο ανησυχητικό ήρθε μετά. Έτσι, η Ευρώπη ανακάλυψε ότι δεν μπορούσε να απαντήσει.
Τι πραγματικά συνέβη
Ας δούμε τα γεγονότα, όπως επιβεβαιώθηκαν επίσημα. Δεν πρόκειται για εικασίες. Πρώτον, το ολλανδικό υπουργείο Άμυνας επιβεβαίωσε drones πάνω από τη βάση Volkel. Δηλαδή, μια βάση που πιστεύεται ότι φιλοξενεί αμερικανικές πυρηνικές βόμβες. Μάλιστα, η Δανία επιβεβαίωσε θεάσεις τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο. Επιπλέον, το αεροδρόμιο της Κοπεγχάγης έκλεισε στις 22 Σεπτεμβρίου. Όμως παρόμοια περιστατικά έκλεισαν αεροδρόμια σε Γερμανία και Ισπανία. Γι’ αυτό μιλάμε για κάτι συστηματικό, όχι για μεμονωμένα συμβάντα.
Η «γυμνή» άμυνα
Και εδώ είναι το πραγματικό εύρημα. Η ευρωπαϊκή αεράμυνα πιάστηκε απροετοίμαστη. Πρώτον, τα συστήματά της σχεδιάστηκαν για συμβατικές απειλές. Δηλαδή, για μαχητικά αεροσκάφη και πυραύλους. Μάλιστα, δεν είναι φτιαγμένα για φθηνά, μικρά drones. Επιπλέον, αυτά τα drones πετούν χαμηλά και περνούν απαρατήρητα. Όμως το κόστος τους είναι ελάχιστο σε σχέση με τη ζημιά. Γι’ αυτό η έκθεση μιλά ανοιχτά για «στρατηγική αποτυχία» της συμμαχικής άμυνας.
Τακτικές νίκες, στρατηγική ήττα
Η ίδια η έκθεση συνοψίζει το παράδοξο. Είναι μια φράση που μένει. Πρώτον, μιλά για «τακτικές επιτυχίες» εκείνου που έστειλε τα drones. Δηλαδή, μικρές νίκες που περνούν κάτω από το ραντάρ. Μάλιστα, την ίδια ώρα αποκαλύπτει τη «στρατηγική αποτυχία» της Ευρώπης. Επιπλέον, δείχνει πού ακριβώς πονά η ήπειρος. Όμως το βαθύτερο μήνυμα είναι η μέθοδος. Γι’ αυτό αξίζει να δούμε τη λογική πίσω από την εκστρατεία.
Ο πόλεμος κάτω από το κατώφλι
Εδώ κρύβεται η πραγματική στρατηγική. Ονομάζεται πόλεμος «γκρίζας ζώνης». Πρώτον, η εκστρατεία σχεδιάστηκε να μείνει κάτω από ένα όριο. Δηλαδή, κάτω από το κατώφλι που ενεργοποιεί το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ. Μάλιστα, η συλλογική άμυνα ισχύει μόνο για ανοιχτή επίθεση. Επιπλέον, ένα drone χωρίς ταυτότητα δεν είναι «επίθεση». Όμως έτσι ο αντίπαλος δοκιμάζει χωρίς να τιμωρείται. Γι’ αυτό η μέθοδος είναι τόσο ύπουλη όσο και αποτελεσματική.
Τι επιδιώκει μια τέτοια εκστρατεία
Ο στόχος δεν είναι η άμεση καταστροφή. Είναι κάτι πιο υπολογισμένο. Πρώτον, να δοκιμάσει τους χρόνους αντίδρασης των συμμάχων. Δηλαδή, να μετρήσει πόσο γρήγορα ξυπνά η άμυνα. Μάλιστα, να χαρτογραφήσει τα τρωτά σημεία γύρω από κρίσιμες υποδομές. Επιπλέον, να επιβάλει οικονομικό και ψυχολογικό κόστος. Όμως ο πιο ύπουλος στόχος είναι η συνήθεια. Γι’ αυτό επιδιώκει να κάνει τις παραβιάσεις να μοιάζουν φυσιολογικές.
Και ποιος βρίσκεται πίσω;
Τώρα φτάνουμε στο πιο λεπτό σημείο. Και εδώ χρειάζεται απόλυτη ακρίβεια. Πρώτον, το ινστιτούτο θεωρεί «πολύ πιθανό» τον ρόλο των ρωσικών μυστικών υπηρεσιών. Δηλαδή, μια εκτίμηση πιθανότητας, όχι μια απόδειξη. Μάλιστα, θεωρεί «πιθανό» ότι πλοία του σκιώδους στόλου εκτόξευαν τα drones. Επιπλέον, παραδέχεται ρητά ότι δεν συνδέει κάθε θέαση με τη Ρωσία. Όμως υποστηρίζει ότι το συνολικό μοτίβο δεν εξηγείται τυχαία. Γι’ αυτό μιλά για εκτίμηση, με βάση το σύνολο των ενδείξεων.
Πού σταματούν τα στοιχεία
Η τιμιότητα απαιτεί να δούμε και την άλλη όψη. Οι ενδείξεις δεν είναι παντού ίδιες. Πρώτον, Βρετανός αξιωματούχος άμυνας ήταν ξεκάθαρος. Δηλαδή, είπε ότι καμία έρευνα δεν συνδέει πειστικά τα drones με τη Ρωσία. Μάλιστα, η γαλλική έρευνα για τη βάση υποβρυχίων παραμένει σε εξέλιξη. Επιπλέον, ο Μακρόν είπε απλώς ότι «δεν αποκλείει» ανάμειξη ενός πλοίου. Όμως καμία κυβέρνηση δεν μίλησε για βεβαιότητα. Γι’ αυτό κρατάμε τη διάκριση ανάμεσα σε ένδειξη και απόδειξη.
Η εικόνα που μένει
Παρά τις επιφυλάξεις, το μοτίβο είναι ανησυχητικό. Και δεν χρειάζεται υπερβολή για να ανησυχείς. Πρώτον, τα περιστατικά κορυφώθηκαν στα τέλη του 2025. Δηλαδή, με αυξανόμενη συχνότητα και τόλμη. Μάλιστα, στόχευσαν πυρηνικές βάσεις σε τέσσερις χώρες. Επιπλέον, η Δανή πρωθυπουργός μίλησε για τη «σοβαρότερη επίθεση» σε υποδομές της χώρας της. Όμως η απόδοση ευθυνών αργεί επικίνδυνα. Γι’ αυτό το κενό ανάμεσα σε ένδειξη και απάντηση γίνεται το πραγματικό πρόβλημα.
Γιατί αργεί η Ευρώπη
Το βαθύτερο πρόβλημα δεν είναι τα drones. Είναι η ίδια η ευρωπαϊκή δομή. Πρώτον, οι νομικές αρμοδιότητες είναι κατακερματισμένες. Δηλαδή, κάθε χώρα έχει δικούς της κανόνες και όρια. Μάλιστα, τα συστήματα ανίχνευσης δεν συνεννοούνται μεταξύ τους. Επιπλέον, η απόδοση ευθυνών περνά από αργές διαδικασίες. Όμως ο αντίπαλος κινείται γρήγορα και συντονισμένα. Γι’ αυτό η Ευρώπη χάνει τη μάχη του χρόνου.
Ο ελληνικός καθρέφτης
Και τώρα σκεφτείτε το από ελληνική σκοπιά. Το δίλημμα είναι απολύτως οικείο. Πρώτον, η γκρίζα ζώνη δεν είναι άγνωστη στην Αθήνα. Δηλαδή, οι υπερπτήσεις και η αμφισβήτηση συνόρων είναι καθημερινότητα. Μάλιστα, η χώρα φιλοξενεί κρίσιμες υποδομές και ενεργειακούς κόμβους. Επιπλέον, η Αλεξανδρούπολη και οι αγωγοί είναι πιθανοί στόχοι. Όμως η άμυνα απέναντι σε τέτοιες απειλές μένει ζητούμενη. Γι’ αυτό το μάθημα της Ευρώπης αφορά άμεσα και εμάς.
Η ουσία
Στο τέλος μένει ένα διπλό συμπέρασμα. Το πρώτο αφορά τα ίδια τα γεγονότα. Πρώτον, τα drones αποκάλυψαν μια Ευρώπη ανοχύρωτη. Όμως το δεύτερο δίδαγμα είναι εξίσου σημαντικό. Μάλιστα, η ευθύνη δείχνει «πολύ πιθανό» προς τη Ρωσία, χωρίς οριστική απόδειξη. Γι’ αυτό χρειάζεται και επαγρύπνηση και ψυχραιμία μαζί. Τελικά, η ασφάλεια της Ευρώπης περνά πρώτα από την ικανότητά της να προστατεύει τον εαυτό της.
