Δεν είναι μόνο η Κούβα: η Ισπανία, ο Τραμπ και ένα ΝΑΤΟ σε δοκιμασία αντοχής
Η επίθεση για την Κούβα ήταν μόνο η κορυφή. Η Ισπανία λέει «όχι» στον Τραμπ σε πολλά μέτωπα — και αποκαλύπτει μια συμμαχία που τρίζει, λίγες μέρες πριν τη Σύνοδο της Άγκυρας.
Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ· η Ισπανία αποκλίνει από τις ΗΠΑ σε σειρά ζητημάτων εντός του ΝΑΤΟ.
Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ· η Ισπανία αποκλίνει από τις ΗΠΑ σε σειρά ζητημάτων εντός του ΝΑΤΟ.
Χθες ο Τραμπ χτύπησε την Ισπανία για την Κούβα. Όμως αυτό ήταν μόνο η αρχή. Η πραγματική εικόνα είναι πολύ μεγαλύτερη. Δηλαδή, η Ισπανία αποκλίνει από τις ΗΠΑ σε σειρά ζητημάτων. Μάλιστα, η κόντρα ξεπερνά κατά πολύ ένα νησί. Όμως πίσω της κρύβεται κάτι βαθύτερο. Έτσι, φαίνεται ένα ΝΑΤΟ που περνάει φουρτούνες.
Πέρα από την Κούβα
Ας δούμε πόσα μέτωπα υπάρχουν. Η λίστα είναι μεγάλη. Πρώτον, η Ισπανία είναι η μόνη χώρα που αρνήθηκε τον στόχο του 5%. Δηλαδή, από τα τριάντα δύο μέλη της συμμαχίας. Μάλιστα, αντιτάχθηκε σκληρά και στον πόλεμο με το Ιράν. Επιπλέον, στηρίζει την Κούβα και επικρίνει το Ισραήλ για τη Γάζα. Όμως όλα αυτά ενοχλούν βαθιά την Ουάσιγκτον. Γι’ αυτό η Ισπανία έγινε ο «ταραξίας» της συμμαχίας.
Η άρνηση για το Ιράν
Το πιο σκληρό μέτωπο ήταν ο πόλεμος με το Ιράν. Εκεί η Ισπανία τράβηξε γραμμή. Πρώτον, αρνήθηκε στις ΗΠΑ τη χρήση της βάσης της Ρότα. Δηλαδή, για επιθέσεις εναντίον του Ιράν. Μάλιστα, έκλεισε τον εναέριο χώρο της σε αμερικανικά αεροσκάφη. Επιπλέον, ο Σάντσεθ αποκάλεσε τον πόλεμο «παράνομο» και «καταστροφή». Όμως η στάση αυτή εξόργισε τον Τραμπ. Γι’ αυτό ακολούθησαν απειλές για αντίποινα.
Οι απειλές του Τραμπ
Η αντίδραση της Ουάσιγκτον ήρθε γρήγορα και σκληρά. Ο Τραμπ δεν έκρυψε τον θυμό του. Πρώτον, απείλησε να κόψει κάθε εμπόριο με την Ισπανία. Δηλαδή, ως τιμωρία για την ανυπακοή της. Μάλιστα, τον Οκτώβριο είχε προτείνει ακόμη και την αποβολή της. Επιπλέον, τη χαρακτήρισε χώρα «που πληρώνει ελάχιστα». Όμως οι απειλές αυτές έχουν όρια. Γι’ αυτό αξίζει να δούμε τι πραγματικά ισχύει.
Γιατί οι απειλές χτυπούν σε τοίχο
Εδώ είναι μια κρίσιμη λεπτομέρεια. Οι απειλές ακούγονται ηχηρές, αλλά σκοντάφτουν. Πρώτον, η Ισπανία δεν έχει δική της εμπορική πολιτική. Δηλαδή, το εμπόριο το διαπραγματεύεται συλλογικά η ΕΕ. Μάλιστα, ο Τραμπ δεν μπορεί να χτυπήσει μόνο τη Μαδρίτη. Επιπλέον, το ΝΑΤΟ δεν προβλέπει καν αποβολή μέλους. Όμως η μονομερής πίεση γεννά και αλληλεγγύη. Γι’ αυτό αρκετοί Ευρωπαίοι στάθηκαν στο πλευρό της Ισπανίας.
Η κοινή ρίζα
Γιατί όμως η Ισπανία αποκλίνει σε τόσα θέματα; Η απάντηση είναι κυρίως εσωτερική. Πρώτον, ο Σάντσεθ ηγείται μιας εύθραυστης μειοψηφικής κυβέρνησης. Δηλαδή, στηρίζεται στην αριστερά και σε περιφερειακούς εθνικιστές. Μάλιστα, αυτοί εχθρεύονται ανοιχτά τις στρατιωτικές δαπάνες. Επιπλέον, βλέπουν κάθε ευθυγράμμιση με τις ΗΠΑ ως υποταγή. Όμως έτσι η εξωτερική πολιτική γίνεται ομηρος της εσωτερικής. Γι’ αυτό η στάση της Ισπανίας πηγάζει από ανάγκη, όχι από στρατηγική.
Δεν είναι μόνο η Ισπανία
Και τώρα το πιο σημαντικό. Η Ισπανία δεν είναι η μόνη που δυσανασχετεί. Πρώτον, Βέλγιο, Γερμανία και Ιταλία εξέφρασαν κι αυτά επιφυλάξεις για το 5%. Δηλαδή, το ρήγμα είναι πιο πλατύ απ’ όσο φαίνεται. Μάλιστα, οι Ευρωπαίοι αρνήθηκαν να στείλουν πλοία στον Ορμούζ. Επιπλέον, ο Τραμπ απείλησε τότε να βγάλει τις ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ. Όμως αυτό τρομάζει όλους τους συμμάχους. Γι’ αυτό η ανησυχία απλώνεται σε όλη τη συμμαχία.
Ποιος απειλεί πραγματικά τη συνοχή
Εδώ έρχεται η μεγάλη αντιστροφή. Σκεφτείτε ποιος δημιουργεί τη μεγαλύτερη αβεβαιότητα. Πρώτον, δεν είναι μόνο το «κακό μέλος» που δεν πληρώνει. Δηλαδή, είναι και ο ίδιος ο αρχηγός της συμμαχίας. Μάλιστα, ο Τραμπ απειλεί με αποβολές και με έξοδο. Επιπλέον, βάζει σε email τρόπους να «τιμωρήσει» συμμάχους. Όμως η ίδια η ιδέα διαβρώνει την εμπιστοσύνη. Γι’ αυτό η μεγαλύτερη μεταβλητή στέκει στην κορυφή.
Η σκιά της Άγκυρας
Όλα αυτά οδηγούν σε ένα σημείο. Η Σύνοδος του ΝΑΤΟ πλησιάζει. Πρώτον, οι ηγέτες συναντιούνται στην Άγκυρα στις 7-8 Ιουλίου. Δηλαδή, με τη συνοχή της συμμαχίας υπό δοκιμή. Μάλιστα, το 5% και οι εντάσεις θα κυριαρχήσουν. Επιπλέον, η Ισπανία θα βρεθεί ξανά στο στόχαστρο. Όμως τα βαθύτερα ρήγματα δεν κρύβονται εύκολα. Γι’ αυτό η Άγκυρα θα δείξει πολλά.
Γιατί αφορά την Ελλάδα
Και τώρα σκεφτείτε το από ελληνική σκοπιά. Το δίλημμα είναι οικείο. Πρώτον, η Ισπανία δείχνει το κόστος του να λες «όχι» στον Τραμπ. Δηλαδή, απομόνωση, απειλές και θέση «δεύτερης κατηγορίας». Μάλιστα, κάθε μεσαίο κράτος ζυγίζει συμμαχία και αυτονομία. Επιπλέον, η Ελλάδα εξαρτάται από τη συνοχή του ΝΑΤΟ. Όμως η ίδια συνοχή δοκιμάζεται τώρα σκληρά. Γι’ αυτό η ελληνική διπλωματία οφείλει να προσέχει.
Η μεγάλη εικόνα
Η μεγάλη εικόνα δείχνει μια συμμαχία σε αναταράξεις. Πρώτον, η Ισπανία είναι το σύμπτωμα, όχι η αρρώστια. Δηλαδή, το πιο ορατό σημάδι μιας βαθύτερης κρίσης. Όμως η μεγαλύτερη πηγή αβεβαιότητας στέκει ψηλά. Μάλιστα, η συνοχή δοκιμάζεται από παντού ταυτόχρονα. Γι’ αυτό το ΝΑΤΟ περνάει πραγματικές φουρτούνες. Τελικά, μια συμμαχία αντέχει όσο κρατούν η εμπιστοσύνη και οι κανόνες.
