Λοιπόν, η κάλπη μίλησε στη Χώρα του Ανατέλλοντος Ηλίου και η ετυμηγορία ήταν ξεκάθαρη: «Δώσε πόνο». Η συμμαχία της Τακάι δεν κέρδισε απλά, έκανε περίπατο με 350 έδρες (ενώ ήθελε μόλις 233), αφήνοντας την αντιπολίτευση να ψάχνει την ψήφο της με το κυάλι. Τι σημαίνει αυτό πρακτικά; Ότι η φαντασίωση γίνεται πραγματικότητα. Όλα τα μεγαλεπήβολα σχέδια για δαπάνες παίρνουν το πράσινο φως, χωρίς κανέναν να τραβήξει χειρόφρενο.
σχετικά άρθρα
Μιλάμε για έναν προϋπολογισμό-μαμούθ για το 2026 που ζαλίζει: πάνω από 122 τρισεκατομμύρια γιεν (κοντά στα 800 δισ. δολάρια). Και πού θα πάνε όλα αυτά; Στην άμυνα (2% του ΑΕΠ παρακαλώ), σε υποδομές και σε «τόνωση» της αγοράς. Το ωραίο ανέκδοτο είναι ότι τα φορολογικά έσοδα δεν φτάνουν ούτε για ζήτω. Οπότε, ποια είναι η λύση; Μα φυσικά, δανεικά και αγύριστα. Η κυβέρνηση θα κόψει ομόλογα σαν χαρτοπόλεμο. Αλλά εδώ υπάρχει μια μικρή, ειρωνική λεπτομέρεια: η εποχή που η Ιαπωνία δανειζόταν με μηδενικά ή και αρνητικά επιτόκια πέθανε. Τα 10ετή ομόλογα έχουν ήδη τσιμπήσει πάνω από το 2,2% και η ανηφόρα μόλις ξεκίνησε.
Η Παγίδα του Χρέους και ο Φαύλος Κύκλος
Εδώ αρχίζει το γέλιο – ή το κλάμα, ανάλογα πού έχεις παρκάρει τα λεφτά σου. Η Τακάι, σε μια κίνηση λαϊκισμού που θα ζήλευαν και δικοί μας πολιτικοί, ετοιμάζεται να μειώσει τον φόρο κατανάλωσης στα τρόφιμα από το 8% στο μηδέν. Υπέροχο ακούγεται για τον ψηφοφόρο, τραγικό για τα ταμεία: 5 τρισεκατομμύρια γιεν «τρύπα» στα έσοδα. Πώς καλύπτεται αυτό; Με περισσότερα ομόλογα.
Το σύστημα πλέον εξαρτάται απόλυτα από την «μηχανική υποστήριξη» της Τράπεζας της Ιαπωνίας (BoJ), η οποία αγοράζει ομόλογα αξίας 3 τρισ. γιεν τον μήνα. Τυπώνουν δηλαδή περίπου 20 δισ. δολάρια μηνιαίως για να κρατήσουν το μαγαζί ανοιχτό. Αν σταματήσουν, τα ιδιωτικά κεφάλαια θα ζητήσουν αποδόσεις που θα στείλουν το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους στο διάστημα. Με λόγο χρέους προς ΑΕΠ στο 260% (ναι, καλά διαβάσατε, 260%), οποιαδήποτε αύξηση επιτοκίων είναι θηλιά στον λαιμό. Αν αναγκαστούν να αναχρηματοδοτήσουν με 3%, το 35% του προϋπολογισμού θα πηγαίνει μόνο για τόκους. Ένα ωραιότατο σπιράλ θανάτου.
Το Ντόμινο: Από το Τόκιο στη Νέα Υόρκη
Και πάμε τώρα στο «ζουμί». Η αγορά mυρίζει την υποτίμηση από χιλιόμετρα. Το γιεν καταρρέει (ήδη φλερτάρει με το 158 έναντι του δολαρίου) και αυτό δημιουργεί εισαγόμενο πληθωρισμό, μιας και η Ιαπωνία εισάγει το 60% των τροφίμων της και το 90% της ενέργειάς της. Ό,τι κερδίζει ο Ιάπωνας από τη μείωση φόρων, το χάνει στο σούπερ μάρκετ λόγω του αδύναμου νομίσματος.
Το πραγματικό θρίλερ όμως παίζεται αλλού. Η Ιαπωνία είναι ο μεγαλύτερος πιστωτής των ΗΠΑ, κατέχοντας αμερικανικά ομόλογα αξίας 1,2 τρισ. δολαρίων. Αν το γιεν συνεχίσει την ελεύθερη πτώση προς το 160, το Τόκιο ίσως αναγκαστεί να πουλήσει αμερικανικά ομόλογα για να βρει δολάρια και να στήριξει το νόμισμά του. Αν συμβεί αυτό, οι αποδόσεις των αμερικανικών ομολόγων θα εκτοξευθούν. Αυτό θα είναι «Βατερλό» για την αμερικανική αγορά ακινήτων, τις μετοχές τεχνολογίας και τα σχέδια του Τραμπ. Το λεγόμενο carry trade (δανεισμός φθηνού γιεν για αγορά αμερικανικών περιουσιακών στοιχείων) θα αντιστραφεί βίαια, προκαλώντας ένα παγκόσμιο margin call.
Τι σημαίνει αυτό για «εμάς» (και το πορτοφόλι μας)
Βλέπουμε, λοιπόν, μια ιστορική μεταστροφή: Η Ιαπωνία από τον αποπληθωρισμό περνάει σε δομικό πληθωρισμό. Οι επενδυτές εκεί τρέχουν πανικόβλητοι να ξεφορτωθούν το μετρητό και να αγοράσουν οτιδήποτε έχει πραγματική αξία – μετοχές (ο Nikkei πετάει), ακίνητα και φυσικά, χρυσό. Δεν είναι τυχαίο που τα πολύτιμα μέταλλα κάνουν ράλι. Όταν το χάρτινο χρήμα καίγεται, ο κόσμος ψάχνει καταφύγιο.
Το συμπέρασμα; Ζούμε σε μια φούσκα που συντηρείται με δανεικά, και η Ιαπωνία ίσως είναι η καρφίτσα που θα τη σκάσει. Όσοι πιστεύουν ότι τα «χάρτινα» περιουσιακά στοιχεία είναι ασφαλή, μάλλον πρέπει να ξαναδούν το έργο. Οι έξυπνοι παίκτες ήδη διαφοροποιούνται σε αξίες που δεν μπορεί να τυπώσει καμία κεντρική τράπεζα. Το χάος μόλις άρχισε και, όπως πάντα, οι προετοιμασμένοι θα επιβιώσουν, ενώ οι υπόλοιποι θα αναρωτιούνται τι τους χτύπησε.
