Ο Κέβιν Γουόρς στο τιμόνι της Fed και η «παγίδα» του Τραμπ: Ο πόλεμος με το Ιράν, ο πληθωρισμός και το φάντασμα του 1970

Ο Κέβιν Γουόρς αναλαμβάνει τελικά τη σκυτάλη από τον Τζέι Πάουελ στην προεδρία της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (Fed), μια εξέλιξη που ο Ντόναλντ Τραμπ περίμενε με ανυπομονησία. Ολόκληρο το 2025, ο Τραμπ εξαπέλυε επιθέσεις κατά του Πάουελ, πιέζοντάς τον επιθετικά να μειώσει τα επιτόκια. Ο στόχος του ήταν σαφής: φθηνότερο χρήμα για την τόνωση της αγοράς και μείωση του κόστους εξυπηρέτησης του τεράστιου αμερικανικού χρέους.

σχετικά άρθρα

Το βρετανικό παράδοξο της Eurovision: Από την αυτοκρατορία της Pop στον πάτο της Ευρώπης

Τι συμβαίνει με τα «μεταλλαγμένα τσιμπούρια» του Μπιλ Γκέιτς που προκαλούν αλλεργία στο κόκκινο κρέας για να τους κάνουν όλους χορτοφάγους

Το παράδοξο των Βερμούδων: Πώς ένας απομονωμένος βράχος χωρίς νερό έγινε ο παγκόσμιος κυρίαρχος του ρίσκου

Ωστόσο, η πραγματικότητα αποδεικνύεται πολύ πιο σύνθετη. Ο Τραμπ μπορεί να έχει βρει στον Γουόρς έναν άνθρωπο που θεωρητικά «ακούει», αλλά ταυτόχρονα τον έχει οδηγήσει σε μια στρατηγική παγίδα. Ενώ ο Λευκός Οίκος απαιτεί χαμηλότερα επιτόκια, τα οικονομικά δεδομένα δείχνουν πως ο Γουόρς ίσως αναγκαστεί να πράξει το ακριβώς αντίθετο.

Η επιστροφή του πληθωρισμού και το τέλος του εφησυχασμού

Τα τελευταία τέσσερα χρόνια, η Fed κατέβαλε τιτάνιες προσπάθειες, κρατώντας τα επιτόκια κοντά στο 5%, για να δαμάσει τον πληθωρισμό. Κατάφερε να τον οδηγήσει κοντά στον στόχο του 2%, όμως ξαφνικά η κατάσταση βγήκε εκτός ελέγχου. Τον Απρίλιο, ο πληθωρισμός σκαρφάλωσε στο 3,8%, επιβεβαιώνοντας πως η άνοδος του Μαρτίου δεν ήταν μια τυχαία διακύμανση.

Αν αυτή η τάση συνεχιστεί, σύντομα θα δούμε τον δείκτη να ξεπερνά το 4%. Αυτό θέτει τη Fed προ ενός οδυνηρού διλήμματος: αν αντιστρέψει την πορεία της και αυξήσει ξανά τα επιτόκια, θα πλήξει τη μεσαία τάξη, τις επιχειρήσεις και θα εκτινάξει το έλλειμμα. Αν όμως δεν το κάνει, διακυβεύεται η εμπιστοσύνη στο αμερικανικό δολάριο, το ισχυρότερο οικονομικό εργαλείο που διαθέτουν οι ΗΠΑ για να ελέγχουν την παγκόσμια οικονομία.

Η αγορά ομολόγων στέλνει μήνυμα δυσπιστίας

Οι επενδυτές δεν βγαίνουν στους δρόμους για να διαδηλώσουν, αλλά μιλούν μέσω των αμερικανικών ομολόγων. Η ζήτηση για τα κρατικά χρεόγραφα καθορίζει τις αποδόσεις (yields). Όταν οι επενδυτές ανησυχούν για το μέλλον, οι αποδόσεις εκτοξεύονται. Είδαμε πρόσφατα την απόδοση του 10ετούς ομολόγου να αγγίζει το 4,6%, ένα νούμερο εξαιρετικά υψηλό που αντανακλά τον φόβο για τη βιωσιμότητα του χρέους.

Η αμερικανική κυβέρνηση βασίζεται στην αναχρηματοδότηση του χρέους της. Κάθε φορά που ένα ομόλογο λήγει, εκδίδει νέο. Αν οι επενδυτές χάσουν την όρεξή τους για το αμερικανικό χρέος, οι αποδόσεις θα αυξηθούν περαιτέρω, καθιστώντας την εξυπηρέτηση των 40 τρισεκατομμυρίων δολαρίων του χρέους μια αδύνατη εξίσωση. Μια αύξηση μόλις 1% στα επιτόκια μεταφράζεται αυτόματα σε 400 δισεκατομμύρια δολάρια πρόσθετο κόστος ετησίως.

Η αντίφαση της Ποσοτικής Χαλάρωσης (QE)

Ο Κέβιν Γουόρς έχει εκφραστεί στο παρελθόν κατά της Ποσοτικής Χαλάρωσης (QE), υποστηρίζοντας ότι η απευθείας διοχέτευση χρήματος στην οικονομία προκαλεί πληθωρισμό. Η θεωρία του ήταν ότι μπορούμε να έχουμε χαμηλά επιτόκια αρκεί να μην κάνουμε QE. Όμως, η Fed τον περασμένο Δεκέμβριο αναγκάστηκε να επιστρέψει στο QE για να αποφύγει μια στάση πληρωμών.

Ο νέος πρόεδρος βρίσκεται τώρα εγκλωβισμένος: από τη μία ο Τραμπ απαιτεί χαμηλά επιτόκια, από την άλλη οι αγορές απαιτούν αυξήσεις για τον πληθωρισμό, και στη μέση η ανάγκη για εκτύπωση χρήματος παραμένει επιτακτική. Αυτό το σκηνικό προμηνύει έναν νέο «πόλεμο» μεταξύ του Λευκού Οίκου και της κεντρικής τράπεζας.

Ο παράγοντας «Ιράν» και η εκτίναξη του πετρελαίου

Σαν να μην έφταναν τα εσωτερικά προβλήματα, η εξωτερική πολιτική ρίχνει λάδι στη φωτιά. Οι χώρες του Κόλπου προειδοποιούν πως τυχόν νέες επιθέσεις των ΗΠΑ κατά του Ιράν θα τινάξουν την τιμή του πετρελαίου στον αέρα. Με τα στενά του Ορμούζ ήδη κλειστά, το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου βρίσκεται υπό πίεση.

Αν ξεσπάσει ένας πλήρης πόλεμος, οι ιρανικές επιθέσεις σε διυλιστήρια της περιοχής θα μπορούσαν να οδηγήσουν το πετρέλαιο στα 180 ή 200 δολάρια το βαρέλι. Μια τέτοια εξέλιξη θα έστελνε τον πληθωρισμό στις ΗΠΑ πάνω από το 5%, καταστρέφοντας κάθε ελπίδα για ομαλή οικονομική προσγείωση. Οι πόλεμοι είναι εύκολο να ξεκινήσουν, αλλά οι ΗΠΑ έχουν δείξει ιστορικά πως δυσκολεύονται να τους τελειώσουν (Βιετνάμ, Αφγανιστάν, Ιράκ).

Το φάντασμα της δεκαετίας του 1970

Αν ο πληθωρισμός φτάσει στο 5% ή 6% λόγω του πολέμου και του κόστους της χερσαίας εισβολής, τι θα κάνει ο Γουόρς; Θα ακούσει τον Τραμπ ή θα ακολουθήσει τον ιστορικό ρόλο της Fed; Τη δεκαετία του 1970, εν μέσω της κρίσης του πετρελαίου και του πολέμου στο Βιετνάμ, ο τότε πρόεδρος της Fed ανέβασε τα επιτόκια στο 20% για να σώσει το δολάριο.

Σε ένα περιβάλλον χρέους 40 τρισεκατομμυρίων, επιτόκια τέτοιου ύψους θα σήμαιναν την ολοκληρωτική κατάρρευση της ικανότητας του κράτους να δανείζεται. Ταυτόχρονα, για τον μέσο Αμερικανό, αυτό θα σήμαινε απαγορευτικά στεγαστικά δάνεια, αυξημένα χρέη πιστωτικών καρτών και μια οικονομία σε πλήρη παράλυση.

Οι επιπτώσεις στη Wall Street και την αγορά ακινήτων

Η αύξηση του πληθωρισμού μειώνει την αξία των μελλοντικών δολαρίων. Αυτό πλήττει καίρια τις εταιρείες τεχνολογίας και τεχνητής νοημοσύνης (AI), των οποίων η αποτίμηση βασίζεται στα προσδοκώμενα μελλοντικά κέρδη. Αν τα μεγάλα hedge funds αρχίσουν να επαναξιολογούν τα χαρτοφυλάκιά τους, θα δούμε ένα μαζικό sell-off που θα μπορούσε να συνθλίψει το χρηματιστήριο.

Η ιστορία δείχνει πως μετά από κάθε μεγάλη πτώση, οι αγορές ανακάμπτουν, αλλά μόνο για εκείνους που έχουν τη σωστή στρατηγική. Στην εποχή του Τραμπ, οι μεταβολές είναι βίαιες και οι ευκαιρίες κρύβονται μέσα στο χάος. Η κατανόηση της νέας ισορροπίας μεταξύ Λευκού Οίκου και Fed είναι το κλειδί για την επιβίωση σε αυτό το αβέβαιο οικονομικό τοπίο.