Πώς η CIA συνδέθηκε με το εμπόριο ηρωίνης που κατέκλυσε τις ΗΠΑ – Η μαφία, ο Ψυχρός Πόλεμος και το «French Connection»
Η συνεργασία των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών με το οργανωμένο έγκλημα, η καταστολή των εργατικών κινητοποιήσεων στη Μασσαλία και το δίκτυο διακίνησης ναρκωτικών που συνέδεσε την Ευρώπη με την Αμερική
Η συνεργασία των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών με το οργανωμένο έγκλημα κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και του Ψυχρού Πολέμου συνδέθηκε με την ανάπτυξη ενός από τα μεγαλύτερα δίκτυα διακίνησης ηρωίνης του 20ού αιώνα. Στο επίκεντρο βρέθηκαν η CIA, η ιταλοαμερικανική και η κορσικανική μαφία, με τη Μασσαλία να εξελίσσεται σε βασικό κόμβο παραγωγής και εξαγωγής ναρκωτικών προς τις Ηνωμένες Πολιτείες.
σχετικά άρθρα
Το δίκτυο, που έγινε γνωστό ως «French Connection», αναπτύχθηκε σε μια περίοδο κατά την οποία η Ουάσινγκτον επιχειρούσε να περιορίσει την επιρροή των κομμουνιστικών κομμάτων και των εργατικών οργανώσεων στην Ευρώπη. Η συνεργασία με εγκληματικές ομάδες εξυπηρετούσε αρχικά στρατιωτικούς και πολιτικούς στόχους, όμως παράλληλα ενίσχυσε οργανώσεις που δραστηριοποιούνταν στο εμπόριο ναρκωτικών.
Η επέκταση της διακίνησης ηρωίνης συνέπεσε με την εμφάνιση μιας σοβαρής κρίσης εξάρτησης στις ΗΠΑ, η οποία επηρέασε ιδιαίτερα τις εργατικές συνοικίες και τις φτωχότερες κοινωνικές ομάδες.
Οι διασυνδέσεις ανάμεσα στις υπηρεσίες πληροφοριών και στο οργανωμένο έγκλημα είχαν δημιουργηθεί πριν ακόμη ιδρυθεί η CIA, μέσα από επιχειρήσεις που πραγματοποιήθηκαν κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Από τη συμμαχία με τη μαφία στον έλεγχο της Μασσαλίας
Το 1943, οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι Σύμμαχοί τους προετοίμαζαν την επιχείρηση Husky, την εισβολή στη Σικελία, μετά την απομάκρυνση των δυνάμεων του Άξονα από τη Βόρεια Αφρική.
Η αμερικανική Υπηρεσία Ναυτικών Πληροφοριών, γνωστή ως ONI, αναζητούσε ομάδες που θα μπορούσαν να προσφέρουν πληροφορίες για τη Σικελία και να διευκολύνουν τις συμμαχικές επιχειρήσεις. Παράλληλα, οι αμερικανικές αρχές επιδίωκαν να προστατεύσουν τα λιμάνια της Νέας Υόρκης από ενδεχόμενες δραστηριότητες Γερμανών και Ιταλών πρακτόρων.
Στο πλαίσιο της επιχείρησης Underworld, οι αμερικανικές υπηρεσίες συνεργάστηκαν με μέλη της σικελικής και της ιταλοαμερικανικής μαφίας.
Κεντρικό πρόσωπο ήταν ο διαβόητος μαφιόζος Λάκι Λουτσιάνο, ο οποίος διέθετε εκτεταμένες διασυνδέσεις με εγκληματικές οργανώσεις στις δύο πλευρές του Ατλαντικού.
Η συμφωνία προέβλεπε τη συνεργασία της μαφίας στην προστασία των αμερικανικών λιμανιών, την αντιμετώπιση πιθανών εχθρικών δραστηριοτήτων και τον περιορισμό εργατικών απεργιών που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τις πολεμικές μεταφορές.
Σε αντάλλαγμα, οι αμερικανικές αρχές δεσμεύτηκαν να μειώσουν την ποινή του Λουτσιάνο.
Μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η ποινή του μειώθηκε και ο ίδιος απελάθηκε στην Ιταλία, όπου παρέμεινε μέχρι τον θάνατό του.
Οι επαφές που δημιουργήθηκαν κατά τη διάρκεια του πολέμου δεν διακόπηκαν με την ήττα του Άξονα. Αντίθετα, αποτέλεσαν τη βάση για μεταγενέστερες συνεργασίες με εγκληματικές οργανώσεις, σε μια περίοδο κατά την οποία οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν πλέον στραφεί στην αντιμετώπιση της σοβιετικής επιρροής.
Με την ίδρυση της CIA το 1947, η καταπολέμηση του κομμουνισμού αποτέλεσε κεντρική προτεραιότητα της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής.
Η οδηγία NSC 4-A επέτρεπε στην υπηρεσία να πραγματοποιεί μυστικές ψυχολογικές επιχειρήσεις για την αντιμετώπιση δραστηριοτήτων που συνδέονταν με τη Σοβιετική Ένωση.
Ακολούθησε τον Ιούνιο του 1948 η οδηγία NSC 10/2, η οποία διεύρυνε το πλαίσιο των μυστικών επιχειρήσεων, περιλαμβάνοντας προπαγάνδα, οικονομικό πόλεμο, δολιοφθορές και υποστήριξη αντικομμουνιστικών οργανώσεων.
Η πολιτική αυτή εφαρμόστηκε σε διάφορες περιοχές του κόσμου, με αμερικανικές μυστικές επιχειρήσεις να συνδέονται με πολιτικές ανατροπές και παρεμβάσεις σε χώρες όπως το Ιράν, η Γουατεμάλα, το Κονγκό, η Δομινικανή Δημοκρατία, το Νότιο Βιετνάμ και η Βραζιλία.
Στην Ευρώπη, ένα από τα σημαντικότερα πεδία αντιπαράθεσης ήταν η Μασσαλία, το μεγάλο εμπορικό λιμάνι της νότιας Γαλλίας.
Μετά τον πόλεμο, οι εργαζόμενοι στα λιμάνια οργανώνονταν διεκδικώντας καλύτερους μισθούς, συντάξεις και ασφαλέστερες συνθήκες εργασίας. Παράλληλα, το Γαλλικό Κομμουνιστικό Κόμμα διέθετε ισχυρή επιρροή στην περιοχή, ενώ η δημοτική αρχή υποστήριζε τις εργατικές διεκδικήσεις.
Η κατάσταση προκαλούσε ανησυχία στην Ουάσινγκτον, καθώς η Μασσαλία αποτελούσε κρίσιμο εμπορικό κόμβο για τη μεταπολεμική ανασυγκρότηση της Ευρώπης.
Ιδιαίτερη σημασία είχε το Σχέδιο Μάρσαλ, μέσω του οποίου οι ΗΠΑ παρείχαν οικονομική βοήθεια για την ανοικοδόμηση των ευρωπαϊκών οικονομιών.
Το πρόγραμμα συνδεόταν με την ενίσχυση των εμπορικών σχέσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη διαμόρφωση ενός οικονομικού περιβάλλοντος ευνοϊκού για την αμερικανική παρουσία.
Στο πλαίσιο αυτό, η CIA και η γαλλική υπηρεσία πληροφοριών SDECE συνδέθηκαν με τη χρησιμοποίηση της κορσικανικής μαφίας για την αντιμετώπιση των εργατικών κινητοποιήσεων.
Ανάμεσα στις εγκληματικές οργανώσεις που δραστηριοποιούνταν στην περιοχή ξεχώριζαν οι ομάδες του Πολ Καρμπόν και των αδελφών Αντουάν και Μπαρτελεμί Γκερινί.
Η συνεργασία περιλάμβανε παροχή χρημάτων, όπλων και πληροφοριών, με αντάλλαγμα την καταστολή απεργιών και τη διάλυση εργατικών οργανώσεων.
Οι μέθοδοι περιλάμβαναν εκφοβισμό συνδικαλιστών, παρεμπόδιση συγκεντρώσεων, παρεμβάσεις σε εκλογικές διαδικασίες και βίαιες επιθέσεις.
Το 1947, ένας 19χρονος εργάτης μετάλλου και συνδικαλιστής σκοτώθηκε από πυροβολισμούς κατά τη διάρκεια διαδήλωσης, σε περιστατικό που συνδέθηκε με τη δράση της κορσικανικής μαφίας.
Αποχαρακτηρισμένα έγγραφα της CIA περιλαμβάνουν επίσης αναφορά σε καταβολή 250.000 δολαρίων σε πρόσωπο που φέρεται να συνδεόταν με εγκληματικές ομάδες, με στόχο την αποδυνάμωση της εργατικής οργάνωσης στην περιοχή.
Παράλληλα, η ενίσχυση των εγκληματικών οργανώσεων συνέβαλε στη δημιουργία ενός περιβάλλοντος βίας, με ένοπλες συγκρούσεις, βομβιστικές επιθέσεις και αντιπαραθέσεις μεταξύ συμμοριών.
Το «French Connection» και η εξάπλωση της ηρωίνης στις ΗΠΑ
Η ενίσχυση των εγκληματικών δικτύων στη Μασσαλία συνέπεσε με την ανάπτυξη μιας εκτεταμένης αλυσίδας παραγωγής και διακίνησης ηρωίνης, η οποία συνέδεε την Ασία, τη Μέση Ανατολή, την Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το δίκτυο περιλάμβανε κινεζικές οργανώσεις που προμηθεύονταν όπιο, καθώς και ομάδες από τον Λίβανο και την Τουρκία που μετέφεραν μορφίνη μέσω της Ελλάδας και της νότιας Ευρώπης.
Η επεξεργασία των πρώτων υλών πραγματοποιούνταν σε παράνομα εργαστήρια στη Σικελία και στη Γαλλία, με τη Μασσαλία να αποτελεί βασικό σημείο συγκέντρωσης και εξαγωγής.
Από εκεί, η ηρωίνη μεταφερόταν στις Ηνωμένες Πολιτείες, κυρίως μέσω των λιμανιών της Νέας Υόρκης, όπου η αμερικανική μαφία αναλάμβανε τη διανομή της.
Η έκταση του δικτύου ήταν τεράστια. Υπολογίζεται ότι σχεδόν το 80% της ηρωίνης που καταναλωνόταν στις ΗΠΑ προερχόταν από αυτή την αλυσίδα διακίνησης.
Η ανάπτυξή της συνέπεσε με την αυξανόμενη ζήτηση για οπιοειδή στη μεταπολεμική αμερικανική κοινωνία.
Πολλοί στρατιώτες επέστρεφαν από τον πόλεμο έχοντας αναπτύξει εξάρτηση από τη μορφίνη, η οποία χρησιμοποιούνταν για ιατρικούς σκοπούς. Επειδή όμως η μορφίνη ήταν ακριβή και αυστηρά ελεγχόμενη, η παράνομη αγορά ηρωίνης προσέφερε μια φθηνότερη και περισσότερο διαθέσιμη εναλλακτική.
Κατά τη δεκαετία του 1950, η εξάρτηση από την ηρωίνη εξαπλώθηκε σε εργατικές κοινότητες και χώρους της πολιτιστικής ζωής, μεταξύ των οποίων και τα τζαζ κλαμπ.
Η κρίση επιδεινώθηκε τις επόμενες δεκαετίες.
Στη Νέα Υόρκη, το 1960 καταγράφηκαν 199 θάνατοι από ναρκωτικά. Μέχρι το 1970, ο αριθμός είχε ξεπεράσει τους 1.050 θανάτους, με την ηρωίνη να συνδέεται με περίπου το 90% αυτών.
Η αύξηση των θανάτων και της εξάρτησης οδήγησε σε εντονότερη κρατική παρέμβαση.
Το 1970, η κυβέρνηση του Ρίτσαρντ Νίξον αντιμετώπιζε πλέον τη χρήση ναρκωτικών ως εθνική κρίση, ενώ ακολούθησε η πολιτική που έγινε γνωστή ως «πόλεμος κατά των ναρκωτικών».
Η αντιμετώπιση του προβλήματος μέσω αυστηρότερης αστυνόμευσης και ποινικών διώξεων είχε ιδιαίτερα σοβαρές συνέπειες για τις φτωχότερες κοινωνικές ομάδες, οι οποίες βρέθηκαν αντιμέτωπες με μαζικές φυλακίσεις και αυξημένη καταστολή.
Την ίδια στιγμή, οι συνέπειες των σχέσεων ανάμεσα στις υπηρεσίες πληροφοριών και στο οργανωμένο έγκλημα ήταν αισθητές και στη Γαλλία.
Η δράση της SDECE είχε προκαλέσει τόσο σοβαρά προβλήματα ώστε, το 1970, ο Ζορζ Πομπιντού ανέθεσε στον Αλεξάντρ ντε Μαράνς την αναδιοργάνωση και την εκκαθάριση της υπηρεσίας.
Στο εσωτερικό της είχαν αναπτυχθεί δραστηριότητες που συνδέονταν με διακίνηση ναρκωτικών και όπλων, απαγωγές, δολοφονίες και βίαιους ξεκαθαρισμούς λογαριασμών.
Η ανάγκη περιορισμού αυτών των πρακτικών οδήγησε σε αλλαγές στη λειτουργία των γαλλικών υπηρεσιών πληροφοριών, πριν από τη μεταγενέστερη δημιουργία της σημερινής Γενικής Διεύθυνσης Εξωτερικής Ασφάλειας (DGSE).
Το «French Connection» αποτέλεσε μία από τις χαρακτηριστικότερες περιπτώσεις κατά τις οποίες οι επιδιώξεις των μυστικών υπηρεσιών και τα συμφέροντα του οργανωμένου εγκλήματος συναντήθηκαν.
Οι συνεργασίες που δημιουργήθηκαν για την εξυπηρέτηση στρατιωτικών και αντικομμουνιστικών στόχων ενίσχυσαν εγκληματικές οργανώσεις που απέκτησαν σημαντική θέση στο διεθνές εμπόριο ναρκωτικών.
Παρόμοιες σχέσεις ανάμεσα σε μυστικές επιχειρήσεις, ένοπλες οργανώσεις και παράνομα δίκτυα διακίνησης εμφανίστηκαν αργότερα και σε άλλες περιοχές, από το Λάος και το Βιετνάμ μέχρι την Κεντρική και τη Νότια Αμερική.
Η περίπτωση της Μασσαλίας ανέδειξε τις μακροχρόνιες συνέπειες που μπορεί να έχει η χρησιμοποίηση εγκληματικών οργανώσεων για την επίτευξη γεωπολιτικών στόχων, καθώς τα δίκτυα που ενισχύθηκαν κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου συνέχισαν να επηρεάζουν την κοινωνία πολύ πέρα από τις αρχικές επιχειρήσεις για τις οποίες είχαν χρησιμοποιηθεί.
