Ο Παναμάς κερδίζει το οικονομικό κλειδί της Διώρυγας
7 Σεπτεμβρίου 1977
Στις 7 Σεπτεμβρίου 1977, ο Αμερικανός πρόεδρος Jimmy Carter και ο ηγέτης του Παναμά Omar Torrijos υπέγραψαν στην Ουάσιγκτον τις ιστορικές Συνθήκες Torrijos–Carter. Η συμφωνία άνοιξε τον δρόμο για την πλήρη μεταβίβαση της Διώρυγας του Παναμά στον παναμαϊκό έλεγχο στις 31 Δεκεμβρίου 1999. Για τον Παναμά, δεν επρόκειτο μόνο για ζήτημα εθνικής κυριαρχίας. Ήταν η ανάκτηση του ελέγχου πάνω στο σημαντικότερο οικονομικό περιουσιακό στοιχείο της χώρας.
σχετικά άρθρα
Ήδη το 1977 η σημασία της Διώρυγας για την οικονομία του Παναμά ήταν τεράστια. Αμερικανικές κυβερνητικές αναλύσεις της εποχής υπολόγιζαν ότι περισσότερο από 30% των συναλλαγματικών εσόδων της χώρας και περίπου 13% του ΑΕΠ συνδέονταν με την παρουσία και τη λειτουργία της Διώρυγας. Παράλληλα, περίπου 16% του συνολικού αμερικανικού όγκου εισαγωγών και εξαγωγών περνούσε τότε από τη συγκεκριμένη θαλάσσια οδό.
Το οικονομικό σκέλος των νέων συμφωνιών ήταν εξίσου σημαντικό. Κατά τη μεταβατική περίοδο, ο Παναμάς θα λάμβανε από τα έσοδα της Διώρυγας 30 σεντς ανά Panama Canal ton, ποσό που θα αναπροσαρμοζόταν με τον πληθωρισμό, καθώς και 10 εκατ. δολάρια ετησίως, με δυνατότητα πρόσθετης πληρωμής άλλων 10 εκατ. όταν το επέτρεπαν τα έσοδα. Υπήρχε παράλληλα πακέτο δανείων και εγγυήσεων για οικονομική ανάπτυξη.
Η πραγματική οικονομική αλλαγή όμως φάνηκε μετά το 1999. Σύμφωνα με την Αρχή της Διώρυγας του Παναμά, στα πρώτα 15 χρόνια παναμαϊκής διαχείρισης, η Διώρυγα απέδωσε άμεσα στο εθνικό ταμείο περίπου 9,62 δισ. balboas. Αντίθετα, από το 1914 έως το 1999 οι συνολικές άμεσες εισφορές προς τον Παναμά είχαν φθάσει περίπου τα 1,83 δισ. balboas σε ονομαστικούς όρους.
Η Διώρυγα εξελίχθηκε έκτοτε σε πολύ περισσότερα από μια πηγή διοδίων. Έγινε ο πυρήνας ενός οικοσυστήματος λιμένων, logistics, ναυτιλιακών υπηρεσιών, τραπεζών, εμπορίου και αποθηκών, ενώ η μεταγενέστερη επέκτασή της κόστισε πάνω από 5 δισ. δολάρια και επέτρεψε τη διέλευση μεγαλύτερων πλοίων. Η ίδια η Αρχή εκτιμά ότι σήμερα το κανάλι συνδέεται άμεσα και έμμεσα με σημαντικό τμήμα της οικονομικής παραγωγής της χώρας.
Η 7η Σεπτεμβρίου 1977 αποτελεί έτσι ένα καθαρό μάθημα γεωοικονομίας: όποιος ελέγχει μια κρίσιμη υποδομή, ελέγχει και μεγάλο μέρος της αξίας που αυτή παράγει.
