Η μεγάλη ανατροπή που άλλαξε το παγκόσμιο τραπεζικό σύστημα
4 Νοεμβρίου 1999
Στις 4 Νοεμβρίου 1999, το αμερικανικό Κογκρέσο ενέκρινε μια από τις σημαντικότερες μεταρρυθμίσεις στην ιστορία του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Ο νόμος Gramm-Leach-Bliley Act, που εγκρίθηκε με 90 ψήφους υπέρ και 8 κατά στη Γερουσία και με 362 υπέρ και 57 κατά στη Βουλή των Αντιπροσώπων, άνοιξε τον δρόμο για την κατάργηση βασικών περιορισμών που είχαν επιβληθεί στις αμερικανικές τράπεζες μετά τη Μεγάλη Ύφεση του 1929.
σχετικά άρθρα
Μέχρι τότε, ο νόμος Glass-Steagall του 1933 είχε δημιουργήσει θεσμικά εμπόδια μεταξύ της παραδοσιακής εμπορικής τραπεζικής και των επενδυτικών δραστηριοτήτων. Η φιλοσοφία του ήταν απλή: οι καταθέσεις των πολιτών έπρεπε να προστατεύονται από τους κινδύνους που συνδέονταν με τις χρηματιστηριακές δραστηριότητες και την κερδοσκοπία.
Με τη νέα νομοθεσία, την οποία υπέγραψε ο πρόεδρος Μπιλ Κλίντον στις 12 Νοεμβρίου 1999, οι χρηματοπιστωτικοί όμιλοι απέκτησαν ευρύτερες δυνατότητες να συνδυάζουν τραπεζικές, ασφαλιστικές και επενδυτικές δραστηριότητες κάτω από την ίδια εταιρική ομπρέλα.
Ήταν η αρχή μιας νέας περιόδου για τη Wall Street, όπου η δημιουργία μεγάλων και σύνθετων χρηματοπιστωτικών οργανισμών αντιμετωπιζόταν ως εργαλείο ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας. Οι υποστηρικτές της μεταρρύθμισης υποστήριζαν ότι η ενοποίηση των υπηρεσιών θα περιόριζε το κόστος, θα ενθάρρυνε την καινοτομία και θα πρόσφερε περισσότερες επιλογές στους καταναλωτές.
Στην πραγματικότητα, η συγκέντρωση του τραπεζικού κλάδου είχε ξεκινήσει αρκετά νωρίτερα. Το 1984 λειτουργούσαν στις Ηνωμένες Πολιτείες περισσότερες από 14.000 εμπορικές τράπεζες, ενώ το 1999 ο αριθμός τους είχε περιοριστεί σε λιγότερες από 9.000. Ο νέος νόμος επιτάχυνε τη θεσμική προσαρμογή σε μια αγορά που ήδη άλλαζε.
Η ιστορική αξιολόγηση της απόφασης έγινε πολύ πιο σύνθετη μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2007-2008. Η κατάργηση των περιορισμών του Glass-Steagall βρέθηκε στο επίκεντρο της συζήτησης για την υπερβολική ανάληψη κινδύνων, τη συγκέντρωση οικονομικής ισχύος και τη δημιουργία τραπεζικών οργανισμών που θεωρούνταν «πολύ μεγάλοι για να καταρρεύσουν».
Ωστόσο, δεν υπάρχει ομοφωνία ότι ο νόμος αποτέλεσε άμεση αιτία της κρίσης. Σημαντικές δραστηριότητες υψηλού κινδύνου αναπτύχθηκαν και σε χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς που δεν αξιοποίησαν το νέο καθεστώς.
Η 4η Νοεμβρίου 1999 παραμένει μια καθοριστική ημερομηνία στην οικονομική ιστορία, γιατί συμβολίζει τη μετάβαση από το τραπεζικό μοντέλο των αυστηρών διαχωρισμών στην εποχή των παγκόσμιων χρηματοπιστωτικών υπερομίλων.
