Η Χιλή αλλάζει βίαια οικονομική κατεύθυνση μετά το πραξικόπημα
11 Σεπτεμβρίου 1973
11 Σεπτεμβρίου 1973
σχετικά άρθρα
Στις 11 Σεπτεμβρίου 1973, το στρατιωτικό πραξικόπημα στη Χιλή ανέτρεψε την εκλεγμένη κυβέρνηση του Salvador Allende και εγκαθίδρυσε τη δικτατορία του Augusto Pinochet. Πέρα από τις βαριές πολιτικές και ανθρώπινες συνέπειες, η συγκεκριμένη ημερομηνία σηματοδότησε και μία από τις πιο δραστικές αλλαγές οικονομικού μοντέλου που εφαρμόστηκαν στη Λατινική Αμερική τον 20ό αιώνα.
Η οικονομία βρισκόταν ήδη σε βαθιά κρίση. Στην αρχή της κυβέρνησης Allende είχε σημειωθεί ισχυρή βραχυπρόθεσμη ανάπτυξη: το ΑΕΠ αυξήθηκε περίπου 9% το 1971, η ανεργία μειώθηκε και οι πραγματικοί μισθοί ενισχύθηκαν. Όμως η επέκταση της ζήτησης συνοδεύτηκε από μεγάλη απώλεια συναλλαγματικών αποθεμάτων. Μέχρι το 1973 η χώρα αντιμετώπιζε ύφεση, δημοσιονομική αποσταθεροποίηση, ελλείψεις, προβλήματα στο ισοζύγιο πληρωμών και πληθωρισμό που πλησίαζε επίπεδα υπερπληθωρισμού.
Μετά το πραξικόπημα, η οικονομική φιλοσοφία άλλαξε ριζικά. Το στρατιωτικό καθεστώς επέλεξε πρόγραμμα απελευθέρωσης των αγορών, μείωσης του κρατικού ρόλου, ιδιωτικοποιήσεων και μεγαλύτερου ανοίγματος στο διεθνές εμπόριο. Σημαντικό ρόλο απέκτησαν οικονομολόγοι που είχαν σπουδάσει στο University of Chicago, οι λεγόμενοι «Chicago Boys». Ακολούθησαν περιορισμός ελέγχων στις τιμές και στην πίστωση, ιδιωτικοποίηση τραπεζών, χαλάρωση περιορισμών στις εισαγωγές και μεγαλύτερη πρόσβαση των επιχειρήσεων σε διεθνή χρηματοδότηση.
Η μεταρρύθμιση δεν εξελίχθηκε γραμμικά. Η οικονομία πέρασε από περιόδους ισχυρής ανάπτυξης αλλά και από πολύ βαθιές υφέσεις, με αποκορύφωμα τη χρηματοπιστωτική κρίση του 1982–1983, όταν το τραπεζικό σύστημα χρειάστηκε εκτεταμένη κρατική παρέμβαση. Το IMF έχει χαρακτηρίσει τη Χιλή χαρακτηριστική περίπτωση όπου η γρήγορη χρηματοπιστωτική απελευθέρωση, η εξωτερική χρηματοδότηση και η συσσώρευση χρέους δημιούργησαν σοβαρή ευπάθεια.
Η 11η Σεπτεμβρίου 1973 αποτελεί συνεπώς οικονομικό ορόσημο με αντιφατική κληρονομιά: σηματοδοτεί την αρχή ενός πειράματος ριζικής φιλελευθεροποίησης υπό αυταρχικό καθεστώς, το οποίο επηρέασε για δεκαετίες τη συζήτηση γύρω από αγορές, ιδιωτικοποιήσεις και κρατική παρέμβαση.
