22 δισεκατομμύρια σε τρία χρόνια: O Κιμ Γιονγκ Ουν έγινε πλουσιότερος από ποτέ χάρη στην Ουκρανία
Ο πόλεμος της Ρωσίας μετέτρεψε την πιο απομονωμένη χώρα του κόσμου στην πλουσιότερη εκδοχή του εαυτού της εδώ και 35 χρόνια. Το τίμημα: χιλιάδες νεκροί στρατιώτες, πληρωμένοι ανά θάνατο.
Ο ηγέτης της Βόρειας Κορέας συγκέντρωσε πρωτοφανή πλούτο μέσα σε λίγα χρόνια. Ανάλυση της Bloomberg Economics υπολογίζει τα ξένα έσοδά του σε είκοσι δύο δισεκατομμύρια δολάρια. Δηλαδή, από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία το 2022 μέχρι το 2025. Μάλιστα, πρόκειται για το μεγαλύτερο ποσό που έχει συγκεντρώσει σε δεκαπέντε χρόνια εξουσίας. Ωστόσο, το ποσό αυτό ήρθε με βαρύ ανθρώπινο τίμημα. Έτσι, ο πόλεμος που ρήμαξε την Ουκρανία έγινε παράλληλα οικονομικό θαύμα για την Πιονγιάνγκ.
σχετικά άρθρα
Ένα λαχείο ονομαζόμενο πόλεμος
Ας δούμε πρώτα το μέγεθος αυτής της μεταστροφής τύχης. Ήταν πραγματικά ασύγκριτο. Πρώτον, το ποσό αυτό είναι σχεδόν τετραπλάσιο από ό,τι είχε συγκεντρωθεί στην προηγούμενη τετραετία. Δεύτερον, εκείνη η περίοδος ήρθε αμέσως μετά την επιβολή αυστηρών κυρώσεων του ΟΗΕ, με τη σύμφωνη γνώμη Κίνας και Ρωσίας. Μάλιστα, ειδικός σε κορεατικές σπουδές παρομοίασε τα έσοδα από τις πωλήσεις όπλων με «κέρδος σε λαχείο». Επιπλέον, η ανανεωμένη στήριξη του Κινέζου προέδρου λειτούργησε σαν αξιόπιστη «σύνταξη» για το καθεστώς. Ωστόσο, νοτιοκορεατικό ερευνητικό ινστιτούτο έδωσε χαμηλότερη εκτίμηση, ανάμεσα σε επτά και δεκατέσσερα δισεκατομμύρια, για στενότερη περίοδο. Γι’ αυτό τα ακριβή νούμερα διαφέρουν ανάλογα με τη μεθοδολογία, χωρίς όμως να αλλάζει η συνολική εικόνα.
Το εμπόριο πυρομαχικών
Η ρίζα αυτού του πλούτου βρίσκεται σε συγκεκριμένη, καταγεγραμμένη συναλλαγή. Και ξεκίνησε από ανάγκη της Μόσχας. Καταρχάς, η Ρωσία στράφηκε στην Πιονγιάνγκ αναζητώντας σπάνια αποθέματα πυρομαχικών σοβιετικής εποχής. Έπειτα, μέχρι το τέλος του 2025 η Βόρεια Κορέα κάλυπτε έως και το μισό των ρωσικών αναγκών σε πυρομαχικά εκατόν είκοσι δύο και εκατόν πενήντα δύο χιλιοστών. Μάλιστα, αυτό επιβεβαιώνεται από ουκρανικές μυστικές υπηρεσίες. Επιπλέον, η πληρωμή δεν ήρθε κυρίως σε μετρητά, αλλά σε στρατιωτική τεχνολογία, καύσιμα και τρόφιμα. Ωστόσο, ακριβώς αυτή η μορφή πληρωμής δυσκολεύει τον εντοπισμό της πραγματικής διάχυσης στην οικονομία. Γι’ αυτο ο πλούτος παραμένει εν μέρει αόρατος, ακόμη και για αναλυτές.
Οι στρατιώτες και το τίμημά τους
Πέρα από τα πυρομαχικά, η Πιονγιάνγκ πλήρωσε και με ανθρώπινο δυναμικό. Με βαρύ κόστος. Πρώτον, ανάμεσα σε δεκαπέντε και είκοσι δύο χιλιάδες στρατιώτες στάλθηκαν στο μέτωπο, ανάλογα με την εκτίμηση. Δεύτερον, η αποστολή τους έγινε σε τέσσερις ξεχωριστούς γύρους από τον Οκτώβριο του 2024. Μάλιστα, κάθε στρατιώτης απέφερε στο καθεστώς περίπου δύο χιλιάδες δολάρια μηνιαίως. Επιπλέον, γύρω στους έξι χιλιάδες σκοτώθηκαν ή τραυματίστηκαν, σύμφωνα με τη νοτιοκορεατική Υπηρεσία Πληροφοριών. Ωστόσο, το πιο σκληρό στοιχείο αφορά όσους αυτοκτόνησαν αντί να συλληφθούν. Γι’ αυτο η Βόρεια Κορέα λαμβάνει πρόσθετη πληρωμή για κάθε τέτοιο θάνατο, μετατρέποντας ακόμη και την απώλεια σε έσοδο.
Ο στρατός των χάκερ
Παράλληλα με τα όπλα και τους στρατιώτες, αναπτύχθηκε και ένας δεύτερος, ψηφιακός πυλώνας εσόδων. Εξίσου σημαντικός. Καταρχήν, χάκερ συνδεδεμένοι με την Πιονγιάνγκ αντιπροσωπεύουν πλέον πάνω από το εβδομήντα τοις εκατό των παγκόσμιων κλοπών κρυπτονομισμάτων. Ακολούθως, το ποσοστό αυτό είχε φτάσει μόλις το τριάντα τοις εκατό το 2017. Μάλιστα, μόνο μέσα στο 2025 έκλεψαν πάνω από δύο δισεκατομμύρια δολάρια σε κρυπτονομίσματα. Επιπλέον, τα κλεμμένα κεφάλαια νομιμοποιούνται κυρίως μέσω κινεζικών ομάδων οργανωμένου εγκλήματος. Ωστόσο, οι ομάδες αυτές λαμβάνουν μερίδιο σε αντάλλαγμα για καθαρούς υπεράκτιους τραπεζικούς λογαριασμούς. Γι’ αυτο το ψηφιακό έγκλημα έγινε δεύτερος, εξίσου κερδοφόρος πυλώνας της βορειοκορεατικής οικονομίας.
Τα ορατά σημάδια του πλούτου
Ο πλούτος αυτός αποτυπώνεται πλέον και σε απτές, ορατές αλλαγές. Στο εσωτερικό της χώρας. Πρώτον, νέα σπίτια κατασκευάζονται σε όλη τη χώρα σε μηνιαία βάση, σύμφωνα με κρατικά μέσα. Δεύτερον, οι κάτοικοι της Πιονγιάνγκ χρησιμοποιούν πλέον ψηφιακές εφαρμογές σε περιορισμένο εσωτερικό δίκτυο για αγορές και ταξί. Μάλιστα, οι μεγαλύτερες πόλεις της χώρας γίνονται αισθητά πιο φωτεινές τη νύχτα. Επιπλέον, ερευνήτρια που μελετά τη χώρα δύο δεκαετίες σχολίασε ότι «ποτέ δεν φαινόταν τόσο ισχυρή». Ωστόσο, η ίδια επεσήμανε τον αριθμό πλοίων στο κύριο λιμάνι της χώρας ως πιο αξιόπιστο δείκτη ευημερίας από τα επίσημα στοιχεία. Γι’ αυτο η εικόνα ανάκαμψης επιβεβαιώνεται από πολλαπλές, ανεξάρτητες παρατηρήσεις.
Η στρατιωτική αναβάθμιση
Μέρος αυτού του πλούτου επενδύθηκε άμεσα και σε νέες στρατιωτικές δυνατότητες. Με εντυπωσιακά αποτελέσματα. Καταρχάς, η Βόρεια Κορέα παρουσίασε τα τελευταία δύο χρόνια δύο αντιτορπιλικά πέντε χιλιάδων τόνων, τα μεγαλύτερα πολεμικά της πλοία μέχρι σήμερα. Έπειτα, τουλάχιστον ένα από αυτά φέρει το ρωσικό σύστημα αεράμυνας Pantsir-M, αξίας περίπου είκοσι εκατομμυρίων δολαρίων. Μάλιστα, Ρωσία και Βόρεια Κορέα κατασκευάζουν από κοινού μη ορατά στα ραντάρ μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Επιπλέον, απεσταλμένος κυρώσεων του Ουκρανού προέδρου προειδοποίησε για πρόσθετους μακροπρόθεσμους κινδύνους ασφαλείας στην περιοχή. Ωστόσο, οι βαλλιστικοί πύραυλοι της Πιονγιάνγκ δεν αποτελούν πλέον απλά αντίγραφα ρωσικού σχεδιασμού. Γι’ αυτο η χώρα φαίνεται να αναπτύσσει πλέον δικές της, τροποποιημένες τεχνικές δυνατότητες.
Η πόρτα προς νέους πελάτες
Η τεχνολογική αυτή ανεξαρτησία ανοίγει, μάλιστα, μια νέα, ανησυχητική προοπτική. Ξεπερνά τη σχέση με τη Μόσχα. Πρώτον, η βελτιωμένη σχεδίαση των πυραύλων σημαίνει ότι η Πιονγιάνγκ μπορεί πλέον να τους προσφέρει και σε άλλους αγοραστές. Δεύτερον, αυτό θα δημιουργούσε πηγή εσόδων εντελώς ανεξάρτητη από τη ρωσική ζήτηση. Μάλιστα, κανένα συγκεκριμένο συμβόλαιο τέτοιου τύπου δεν έχει επιβεβαιωθεί δημόσια ακόμη. Επιπλέον, το ενδεχόμενο αυτό ανησυχεί ιδιαίτερα ειδικούς μη διάδοσης όπλων. Ωστόσο, η ιστορία της χώρας δείχνει σταθερή τάση εκμετάλλευσης κάθε διαθέσιμης πηγής εσόδων. Γι’ αυτο το σενάριο εξαγωγής όπλων πέρα από τη Ρωσία θεωρείται ρεαλιστικό, όχι απίθανο.
Η επιστροφή του κινεζικού ενδιαφέροντος
Παράλληλα, αλλάζει και η στάση του παλαιότερου συμμάχου της χώρας. Με σημαντικές συνέπειες. Καταρχήν, οι σχέσεις Κίνας-Βόρειας Κορέας είχαν ψυχρανθεί τα τελευταία χρόνια, λόγω της στενής προσέγγισης Πιονγιάνγκ-Μόσχας. Ακολούθως, ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ ανακοίνωσε πρόσφατα «νέα ιστορική φάση» στις διμερείς σχέσεις. Μάλιστα, το εμπόριο με την Κίνα σημείωσε ρεκόρ τον Ιούνιο. Επιπλέον, ανάμεσα στις εισαγωγές περιλαμβάνονταν και αθλητικά και ψυχαγωγικά είδη αξίας 1,2 εκατομμυρίων δολαρίων, δείγμα καταναλωτικής άνεσης. Ωστόσο, η ενισχυμένη σχέση με τη Ρωσία δεν φαίνεται μέχρι στιγμής να έχει βλάψει τους δεσμούς με το Πεκίνο. Γι’ αυτο η Πιονγιάνγκ καταφέρνει να διατηρεί παράλληλα και τους δύο ισχυρούς συμμάχους της.
Το τέλος της ανάγκης για διαπραγμάτευση
Η πιο ανησυχητική συνέπεια όλης αυτής της εικόνας, ωστόσο, αφορά τη διπλωματία. Και τη μελλοντική της κατεύθυνση. Πρώτον, αναλύτρια σε αμερικανικό κέντρο μελετών σημείωσε ότι η Πιονγιάνγκ δεν έχει πλέον επείγουσα ανάγκη διαπραγμάτευσης με ΗΠΑ ή Νότια Κορέα. Δεύτερον, αυτό αφορά ειδικά το πυρηνικό της πρόγραμμα, που παραδοσιακά αποτελούσε το βασικό διαπραγματευτικό χαρτί της Δύσης. Μάλιστα, η ίδια τόνισε ότι η χώρα «απέδειξε την ικανότητά της να προσαρμόζεται» στις διαρκείς κυρώσεις. Επιπλέον, νοτιοκορεάτης βουλευτής της αντιπολίτευσης χαρακτήρισε τη στρατιωτική συνεργασία «βασική πηγή εισοδήματος» για ολόκληρη την οικονομία της χώρας. Ωστόσο, οι κυρώσεις που είχαν σχεδιαστεί για να στερήσουν στην Πιονγιάνγκ σκληρό νόμισμα φαίνεται να έχασαν μεγάλο μέρος της αποτελεσματικότητάς τους. Γι’ αυτο το παραδοσιακό εργαλείο διεθνούς πίεσης χρειάζεται πλέον ουσιαστική επανεξέταση.
Το ευρωπαϊκό και ελληνικό διακύβευμα
Και τώρα η οπτική που αφορά έμμεσα εμάς. Η υπόθεση αυτή ξεπερνά την ασιατική ήπειρο. Πρώτον, η ενίσχυση ενός πυρηνικού καθεστώτος μέσω πολεμικής συνεργασίας θέτει ζήτημα παγκόσμιας μη διάδοσης όπλων. Δεύτερον, ένα δίκτυο Ρωσίας-Βόρειας Κορέας που παρακάμπτει κυρώσεις αποτελεί προηγούμενο για άλλα καθεστώτα υπό διεθνή απομόνωση. Μάλιστα, η πιθανή εξαγωγή βορειοκορεατικών όπλων σε τρίτες χώρες θα μπορούσε να επηρεάσει και ευρωπαϊκά μέτωπα ασφαλείας. Επιπλέον, η αποτελεσματικότητα των διεθνών κυρώσεων ως εργαλείο εξωτερικής πολιτικής δοκιμάζεται και εδώ. Ωστόσο, η Ευρώπη παραμένει σχετικά απομακρυσμένη από την άμεση διαχείριση αυτής της κρίσης. Γι’ αυτο η παρακολούθηση παραμένει στρατηγικά χρήσιμη, ως μάθημα για τα όρια των κυρώσεων γενικότερα.
Το συμπέρασμα
Στο τέλος μένει μια εικόνα με σαφή, αν και δυσοίωνα, συμπεράσματα. Ένας πόλεμος που ρήμαξε τη μία χώρα, εμπλούτισε μια άλλη. Πρώτον, η Βόρεια Κορέα βγαίνει από αυτή την περίοδο πλουσιότερη, ισχυρότερη και λιγότερο εξαρτημένη από διεθνή αναγνώριση. Ωστόσο, το τίμημα ήρθε σε ανθρώπινες ζωές, πληρωμένες κυριολεκτικά ανά θάνατο. Μάλιστα, η νέα οικονομική και στρατιωτική ισχύς μειώνει δραστικά τα κίνητρα για διεθνή διαπραγμάτευση. Γι’ αυτο ο κόσμος μαθαίνει, με τον πιο σκληρό τρόπο, πόσο απρόβλεπτες συνέπειες μπορεί να έχει ένας μακρινός πόλεμος. Τελικά, ενώ η Ουκρανία μετρά τους νεκρούς της, η Πιονγιάνγκ μετρά τα κέρδη της.
