Το ραγισμένο τετράγωνο: γιατί η Κίνα παλεύει να ξανακερδίσει τη Βόρεια Κορέα από τη Ρωσία
Πεκίνο και Πιονγιάνγκ γιόρτασαν 65 χρόνια συμμαχίας. Πίσω από τις τελετές, όμως, κρύβεται ένας σιωπηλός ανταγωνισμός Κίνας-Ρωσίας για την επιρροή στη Βόρεια Κορέα.
Ο Σι Τζινπίνγκ υποδέχεται τον Βορειοκορεάτη ηγέτη στο Πεκίνο· η επέτειος κρύβει έναν σιωπηλό ανταγωνισμό.
Η Κίνα και η Βόρεια Κορέα γιόρτασαν την 65η επέτειο της συμμαχίας τους. Οι ηγέτες τους αντάλλαξαν μηνύματα για «στρατηγική συνεργασία». Δηλαδή, με τη συνηθισμένη ρητορική της αδελφικής φιλίας. Ωστόσο, πίσω από τις τελετές κρύβεται μια πιο σύνθετη πραγματικότητα. Μάλιστα, το Πεκίνο αγωνίζεται να ανακτήσει την επιρροή του. Έτσι, η επέτειος αποκαλύπτει ρωγμές στον λεγόμενο αντιδυτικό άξονα.
σχετικά άρθρα
Τι συνέβη στο Πεκίνο
Ας δούμε πρώτα τα γεγονότα με νηφαλιότητα. Η επίσκεψη είχε υψηλό συμβολικό βάρος. Συγκεκριμένα, ο Βορειοκορεάτης πρωθυπουργός Πακ Τάε Σονγκ επισκέφθηκε το Πεκίνο. Εκεί συναντήθηκε με τον πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ και τον πρωθυπουργό Λι Τσιάνγκ. Μάλιστα, η επίσκεψη ήρθε έναν μήνα μετά το ταξίδι του Σι στην Πιονγιάνγκ. Επιπλέον, εκείνο ήταν το πρώτο του σε επτά χρόνια. Ωστόσο, οι θερμές δηλώσεις αποτελούν εν πολλοίς επίσημη ρητορική.
Ο σιωπηλός ανταγωνισμός
Και εδώ βρίσκεται το πραγματικό νόημα της επετείου. Το Πεκίνο δεν κινείται τυχαία. Πρώτον, η προσπάθεια προσέγγισης εντάθηκε ακριβώς όταν η Βόρεια Κορέα πλησίασε τη Ρωσία. Δηλαδή, μέσα από στενή στρατιωτική και οικονομική συνεργασία. Μάλιστα, το Πεκίνο ανησύχησε που έχασε έδαφος. Επιπλέον, έσπευσε να αποκαταστήσει τρένα, πτήσεις και διπλωματικές επαφές. Ωστόσο, η κίνηση αυτή είναι αμυντική, όχι θριαμβευτική. Γι’ αυτό μιλάμε για αγώνα ανάκτησης επιρροής.
Το τετράγωνο που δεν είναι ενιαίο
Ας το εξηγήσουμε καθαρά, γιατί ανατρέπει μια κοινή αντίληψη. Η Δύση συχνά βλέπει έναν ενιαίο εχθρικό άξονα. Πρώτον, στη Σύνοδο της Άγκυρας, το ΝΑΤΟ μίλησε για ένα «τετράγωνο» απειλής. Συγκεκριμένα, Ρωσία, Κίνα, Βόρεια Κορέα και Ιράν. Μάλιστα, το παρουσίασε ως τη βασική μακροπρόθεσμη πρόκληση. Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι πιο περίπλοκη. Επιπλέον, μέσα στον άξονα υπάρχει ανταγωνισμός. Γι’ αυτό το «τετράγωνο» απέχει πολύ από το να είναι μονολιθικό.
Η Βόρεια Κορέα που κερδίζει
Στο κέντρο αυτού του ανταγωνισμού βρίσκεται η Πιονγιάνγκ. Και εκμεταλλεύεται τη θέση της έξυπνα. Πρώτον, στέλνει στρατεύματα και πυρομαχικά στη Ρωσία για τον πόλεμο στην Ουκρανία. Σε αντάλλαγμα, λαμβάνει οικονομική βοήθεια και προηγμένη τεχνολογία. Μάλιστα, ταυτόχρονα διατηρεί το εμπόριό της με την Κίνα. Επιπλέον, η Κίνα παραμένει η οικονομική της σανίδα σωτηρίας. Ωστόσο, κρατά αποστάσεις και από τους δύο πάτρωνες. Γι’ αυτό ο «μικρός» εταίρος βγαίνει κερδισμένος.
Τα όρια της προσέγγισης
Δίκαιο είναι όμως να δούμε και τα όρια. Η σχέση δεν είναι απεριόριστη. Πρώτον, αναλυτές τονίζουν ότι η Πιονγιάνγκ δεν θέλει πλήρη εξάρτηση από το Πεκίνο. Δηλαδή, όχι μετά το βάθεμα της σχέσης με τη Μόσχα. Μάλιστα, επιδιώκει να ισορροπεί ανάμεσα στους δύο. Επιπλέον, έτσι διατηρεί μεγαλύτερη αυτονομία κινήσεων. Ωστόσο, η ισορροπία αυτή είναι λεπτή. Γι’ αυτό το παιχνίδι κρύβει και ρίσκα για την ίδια.
Η μόνη συμμαχία της Κίνας
Υπάρχει και ένα στοιχείο που δίνει βάθος στην υπόθεση. Η Συνθήκη του 1961 δεν είναι απλή διακήρυξη. Πρώτον, αποτελεί το μοναδικό εν ισχύι σύμφωνο αμοιβαίας άμυνας της Κίνας. Δηλαδή, τη μόνη επίσημη στρατιωτική συμμαχία του Πεκίνου. Μάλιστα, αυτό εξηγεί γιατί την προστατεύει τόσο ζηλότυπα. Επιπλέον, η απώλεια της Βόρειας Κορέας θα ήταν στρατηγικό πλήγμα. Ωστόσο, η ίδια η μοναδικότητά της δείχνει την απομόνωση της Κίνας. Γι’ αυτό το Πεκίνο δεν αντέχει να τη χάσει.
Το ευρωπαϊκό διακύβευμα
Η υπόθεση, αν και ασιατική, αγγίζει άμεσα την Ευρώπη. Η σύνδεση περνά μέσα από την Ουκρανία. Πρώτον, τα βορειοκορεατικά όπλα και στρατεύματα χρησιμοποιούνται στο ευρωπαϊκό έδαφος. Δηλαδή, στο μέτωπο του πολέμου κατά της Ουκρανίας. Μάλιστα, η δυναμική του άξονα καθορίζει την ένταση της σύγκρουσης. Επιπλέον, μια πιο ενωμένη συμμαχία σημαίνει περισσότερα όπλα στο μέτωπο. Ωστόσο, οι εσωτερικές της ρωγμές προσφέρουν και ευκαιρίες. Γι’ αυτό η Ευρώπη οφείλει να τις παρακολουθεί.
Το δίδαγμα για τη Δύση
Και εδώ κρύβεται το πιο χρήσιμο συμπέρασμα. Ο τρόπος ανάγνωσης του αντιπάλου έχει σημασία. Πρώτον, η αντιμετώπιση του άξονα ως ενιαίου μπλοκ είναι λάθος. Δηλαδή, αγνοεί τις πραγματικές εσωτερικές του εντάσεις. Μάλιστα, οι ρωγμές αυτές μπορούν να αξιοποιηθούν διπλωματικά. Επιπλέον, η ιστορία δείχνει ότι τέτοιες συμμαχίες σπάνια είναι σταθερές. Ωστόσο, χρειάζεται λεπτή ανάγνωση, όχι απλουστεύσεις. Γι’ αυτό η γνώση των αντιθέσεων είναι στρατηγικό πλεονέκτημα.
Το συμπέρασμα
Στο τέλος μένει μια καθαρή εικόνα. Η επέτειος έδειξε συμμαχία, αλλά και σιωπηλό ανταγωνισμό. Πρώτον, η Κίνα παλεύει να κρατήσει τη Βόρεια Κορέα στη σφαίρα της. Ωστόσο, η Ρωσία διεκδικεί το ίδιο έπαθλο. Μάλιστα, η Πιονγιάνγκ εκμεταλλεύεται αυτόν τον ανταγωνισμό. Γι’ αυτό ο αντιδυτικός άξονας είναι λιγότερο ενιαίος απ’ όσο φαίνεται. Τελικά, ακόμη και οι συμμαχίες των αυταρχικών κρύβουν τους δικούς τους ανταγωνισμούς.
