Το Κίεβο στρέφεται κατά της πρώην εκπροσώπου του Ζελένσκι για προδοσία, ενώ η NABU κυνηγά τον πρώην επικεφαλής του γραφείου του για ξέπλυμα

Η SBU στοχεύει μια επικρίτρια που μιλά για διαφθορά, ενώ οι ανεξάρτητες αρχές ερευνούν τον στενό κύκλο του προέδρου

σχετικά άρθρα

Πώς τα καρτέλ ναρκωτικών διεισδύουν στα μεγαλύτερα λιμάνια της Ευρώπης – Το αδύναμο σημείο του παγκόσμιου εμπορίου

Η Ουάσιγκτον ξαναμοιράζει τα στρατεύματά της στην Ευρώπη με κριτήριο το Ιράν και η Σούδα μπαίνει στο κάδρο

Το Ισραήλ ερευνά τουρκικό χρήμα στις κάλπες την ημέρα που ο Ερντογάν μιλά για «εξουδετέρωση»

Η Υπηρεσία Ασφαλείας της Ουκρανίας (SBU) και η Γενική Εισαγγελία κοινοποίησαν την Τρίτη στη Γιούλια Μέντελ, πρώην εκπρόσωπο του Βολοντίμιρ Ζελένσκι, υποψία για εσχάτη προδοσία. Η κοινοποίηση έγινε ερήμην. Η Μέντελ βρίσκεται εκτός Ουκρανίας και, σύμφωνα με δημοσιεύματα, ζει στις ΗΠΑ.

Την ίδια ώρα, το Εθνικό Γραφείο Καταπολέμησης της Διαφθοράς (NABU) ερευνά τον Αντρέι Γερμάκ, πρώην επικεφαλής του Γραφείου του Προέδρου, για ξέπλυμα χρημάτων. Δύο πρόσωπα από τον άλλοτε στενό κύκλο του Ζελένσκι, δύο διαφορετικοί μηχανισμοί.

Γιατί η Γιούλια Μέντελ διώκεται για εσχάτη προδοσία

Η υποψία στηρίζεται στο άρθρο 111 του ουκρανικού Ποινικού Κώδικα, για εσχάτη προδοσία σε καθεστώς στρατιωτικού νόμου. Περιλαμβάνει επίσης το άρθρο 436-2, για δικαιολόγηση της ρωσικής ένοπλης επιθετικότητας, σύμφωνα με το Mezha. Οι διατάξεις προβλέπουν έως 15 χρόνια φυλάκιση ή ισόβια, με δήμευση περιουσίας, κατά το LIGA.net.

Η εισαγγελία τη χρεώνει ότι αξιοποίησε τη δημόσια εικόνα της για να διαδώσει αφηγήματα που ωφελούν τη Ρωσία. Η κατηγορία βασίζεται εν μέρει στις δηλώσεις της στα social media και σε ξένα μέσα, ανάμεσά τους μια συνέντευξη στον Τάκερ Κάρλσον. Η ρωσική προπαγάνδα αξιοποίησε εκτενώς αυτές τις δηλώσεις, υποστηρίζει η εισαγγελία, σύμφωνα με το Meduza.

Οι ερευνητές επικαλούνται φράσεις της Μέντελ ότι στην Ουκρανία «δεν υπάρχει ελευθερία έκφρασης» και ότι η χώρα «οδεύει προς την εξαφάνιση». Η κοινοποίηση υποψίας, πάντως, απέχει πολύ από καταδίκη, όπως σημειώνει η Kyiv Post.

Από το εγκώμιο στις κυρώσεις

Η Μέντελ υπηρέτησε ως εκπρόσωπος του Ζελένσκι από τον Ιούνιο του 2019 έως τον Ιούλιο του 2021. Αργότερα έγραψε βιβλίο για τα χρόνια της δίπλα του. Από την εισβολή του 2022, όμως, έγινε από τις πιο σκληρές φωνές απέναντί του.

Τον Μάιο του 2026, στη συνέντευξη στον Κάρλσον, υποστήριξε ότι η ουκρανική αντιπροσωπεία στις συνομιλίες της Κωνσταντινούπολης, την άνοιξη του 2022, ήταν έτοιμη να δεχτεί όλους τους όρους της Ρωσίας. Κατηγόρησε επίσης τον Ζελένσκι για ξέπλυμα χρημάτων και χρήση ναρκωτικών, σύμφωνα με την Ukrainska Pravda.

Στις 13 Σεπτεμβρίου, ο Ζελένσκι υπέγραψε το διάταγμα 901/2026, που ενεργοποίησε κυρώσεις του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας και Άμυνας κατόπιν αιτήματος της SBU. Η Μέντελ ήταν η μόνη Ουκρανή πολίτης στη λίστα, μαζί με εννέα Ρώσους. Μόνο για εκείνη, οι κυρώσεις μπλόκαραν τους λογαριασμούς της στα social media για χρήστες εντός Ουκρανίας. Πηγές του LIGA.net αναφέρουν ότι ο Ζελένσκι πήρε προσωπικά την απόφαση, θυμωμένος μαζί της.

Τι λέει η Μέντελ και τι δεν αποδεικνύεται

Η Μέντελ απέρριψε τις κατηγορίες σε μήνυμα στο Telegram. Έγραψε ότι η διατύπωσή τους αποδεικνύει πως έχει δίκιο. Μίλησε για «τίμημα της ελευθερίας της έκφρασης». Στο LIGA.net δήλωσε ότι η αναπαραγωγή των θέσεών της από Ρώσους προπαγανδιστές δεν σημαίνει συνεργασία με τη Ρωσία.

Οι πιο εντυπωσιακοί ισχυρισμοί της, όμως, όπως η χρήση ναρκωτικών από τον Ζελένσκι, στηρίζονται μόνο στη δική της αφήγηση ιδιωτικών συνομιλιών, σημειώνει η Kyiv Post. Από την άλλη, νομικοί εξήγησαν στο LIGA.net ότι οι κυρώσεις κατά Ουκρανών πολιτών επιτρέπονται από τον νόμο, αλλά παραμένουν ευάλωτες σε δικαστική αμφισβήτηση.

Η NABU, ο Γερμάκ και η υπόθεση «Μίδας»

Ο Γερμάκ υπήρξε ο ισχυρότερος σύμβουλος του Ζελένσκι. Παραιτήθηκε στις 28 Νοεμβρίου 2025, μετά από έρευνα της NABU στο σπίτι του. Στις 11 Μαΐου 2026, η NABU και η Ειδική Εισαγγελία κατά της Διαφθοράς (SAPO) του κοινοποίησαν υποψία για ξέπλυμα 460 εκατ. γρίβνων μέσω πολυτελών κατοικιών κοντά στο Κίεβο, σύμφωνα με το Ukrinform. Ο ίδιος αρνείται τις κατηγορίες και αντιμετωπίζει έως 12 χρόνια φυλάκιση, κατά το NV.

Η υπόθεση εντάσσεται στο πλαίσιο της «Επιχείρησης Μίδας». Πρόκειται για σχέδιο μιζών 100 εκατ. δολαρίων στην κρατική πυρηνική εταιρεία Energoatom, τη μεγαλύτερη έρευνα διαφθοράς της προεδρίας Ζελένσκι. Στο κέντρο της βρίσκεται ο Τιμούρ Μίντιτς, συνιδρυτής του στούντιο Kvartal 95 και στενός συνεργάτης του προέδρου. Ο Μίντιτς έφυγε για το Ισραήλ λίγο πριν του απαγγελθούν κατηγορίες, σύμφωνα με το Kyiv Independent. Η Γενική Εισαγγελία ζήτησε την έκδοσή του τον Μάρτιο.

Τον Φεβρουάριο, η NABU συνέλαβε τον πρώην υπουργό Ενέργειας και Δικαιοσύνης Γκέρμαν Χαλούστσενκο στο τρένο Κίεβο–Βαρσοβία. Κατά τη NABU, ξεπλυμένα χρήματα πέρασαν μέσω της κρατικής Sense Bank για να καλυφθεί η εγγύησή του, ύψους 150 εκατ. γρίβνων.

Δύο υπηρεσίες, δύο υποθέσεις

Οι δύο υποθέσεις διαφέρουν ριζικά. Ο Γερμάκ ελέγχεται για οικονομικά εγκλήματα. Η Μέντελ διώκεται για όσα είπε δημόσια. Καμία πηγή δεν συνδέει την υπόθεσή της με τις έρευνες διαφθοράς.

Διαφέρουν όμως και οι μηχανισμοί. Τον στενό κύκλο του προέδρου ερευνούν η NABU και η SAPO, οι ανεξάρτητες αρχές κατά της διαφθοράς. Τη Μέντελ, που κατηγορεί τον Ζελένσκι για διαφθορά, την έστειλε στις κυρώσεις το Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας, όπου προεδρεύει ο ίδιος ο Ζελένσκι, κατόπιν αιτήματος της SBU. Και τώρα τη διώκουν η SBU και η Γενική Εισαγγελία.

Γιατί αφορά την Ελλάδα

Η Ουκρανία διεκδικεί ένταξη στην ΕΕ. Κάθε βήμα της διαδικασίας απαιτεί ομοφωνία των κρατών-μελών, άρα και της Αθήνας. Η μάχη κατά της διαφθοράς και η ελευθερία της έκφρασης αποτελούν βασικά κριτήρια αυτής της πορείας. Οι δύο υποθέσεις αγγίζουν ακριβώς αυτά τα κριτήρια.

Η Μέντελ ζει, σύμφωνα με δημοσιεύματα, στις ΗΠΑ. Ο Μίντιτς βρίσκεται στο Ισραήλ. Ο Γερμάκ, από τον Ιανουάριο, ασκεί ξανά τη δικηγορία στο Κίεβο.