Ο Τραμπ γκρέμισε το ένα τείχος: άρση κυρώσεων στην Τουρκία, αλλά τα F-35 μένουν στον αέρα

Η Τουρκία πέτυχε μια σημαντική νίκη στην Άγκυρα. Ο Τραμπ ανακοίνωσε άρση των αμερικανικών κυρώσεων. Δηλαδή, των κυρώσεων CAATSA στην αμυντική της βιομηχανία. Μάλιστα, το είπε δίπλα στον Ερντογάν στη Σύνοδο. Όμως το μεγάλο ζητούμενο, τα F-35, μένει ανοιχτό. Έτσι, το ένα τείχος έπεσε, αλλά το άλλο στέκει.

σχετικά άρθρα

«Ξοδεύετε για αμερικανικά όπλα»: γιατί η Ισπανία επιμένει στο «όχι» στο 5% του ΝΑΤΟ

Το τηλεφώνημα πριν την Άγκυρα: πώς η Τουρκία μπαίνει στην ευρωπαϊκή άμυνα από το «παράθυρο» της Ιταλίας

Ποιος κρατά το κλειδί των κυρώσεων: η Τουρκία λέει «έρχεται η άρση», η πραγματικότητα λέει «όχι ακόμα»

Τι ακριβώς ανακοίνωσε ο Τραμπ

Ας δούμε πρώτα τι ειπώθηκε. Οι δηλώσεις ήρθαν μέσα από τη Σύνοδο. Πρώτον, ο Τραμπ είπε ρητά ότι αίρει τις κυρώσεις. Δηλαδή, «δεν θέλουμε να κυρώνουμε φίλους». Μάλιστα, για τα F-35 κράτησε πιο ασαφή στάση. Επιπλέον, δήλωσε απλώς ότι «θα το εξετάσουμε». Όμως δεν έδωσε καμία οριστική δέσμευση. Γι’ αυτό η άρση των κυρώσεων και τα μαχητικά είναι δύο διαφορετικά πράγματα.

Η νίκη που είναι πραγματική

Και εδώ πρέπει να είμαστε ακριβείς. Ένα κομμάτι της τουρκικής νίκης είναι υπαρκτό. Πρώτον, οι κυρώσεις CAATSA επιβλήθηκαν το 2020. Δηλαδή, ως τιμωρία για την αγορά ρωσικών S-400. Μάλιστα, η άρση τους είναι σημαντική για την τουρκική βιομηχανία. Επιπλέον, ο Τραμπ μπορεί να τις άρει με προεδρική απόφαση. Όμως αυτό αφορά κυρώσεις που ελέγχει ο ίδιος. Γι’ αυτό εδώ η νίκη του Ερντογάν είναι πραγματική.

Το τείχος που μένει όρθιο

Και τώρα το κρίσιμο σημείο που η Άγκυρα υποβαθμίζει. Τα F-35 είναι εντελώς άλλη υπόθεση. Πρώτον, ο νόμος απαγορεύει την πώλησή τους όσο υπάρχουν οι S-400. Δηλαδή, όσο η Τουρκία κρατά το ρωσικό σύστημα στο έδαφός της. Μάλιστα, οι πύραυλοι αυτοί παραμένουν εκεί μέχρι σήμερα. Επιπλέον, ο Τραμπ δεν ανακοίνωσε καμία λύση γι’ αυτό. Όμως χωρίς την απομάκρυνσή τους, ο νόμος μπλοκάρει την πώληση. Γι’ αυτό το δεύτερο τείχος στέκει ακόμη.

Το Κογκρέσο αντιστέκεται

Υπάρχει και ένα ακόμη σοβαρό εμπόδιο. Δεν αρκεί η βούληση του προέδρου. Πρώτον, η επιστροφή στα F-35 απαιτεί έγκριση του Κογκρέσου. Δηλαδή, μιας εξουσίας που αντιστέκεται σθεναρά. Μάλιστα, Ρεπουμπλικανοί γερουσιαστές το χαρακτηρίζουν «παράνομο». Επιπλέον, ζητούν πρώτα την απομάκρυνση των S-400. Όμως ένας βουλευτής προσέθεσε και το ζήτημα της Κύπρου. Γι’ αυτό η αντίσταση παραμένει ισχυρή στην Ουάσιγκτον.

Το δώρο στον φίλο

Πίσω από την κίνηση κρύβεται ένα γνώριμο μοτίβο. Ο Τραμπ κάνει δώρα στον Ερντογάν. Πρώτον, προχωρά και το πακέτο κινητήρων για το τουρκικό μαχητικό. Δηλαδή, παρακάμπτοντας αντιρρήσεις του Κογκρέσου. Μάλιστα, προσδίδει διεθνές κύρος σε έναν αυταρχικό ηγέτη. Επιπλέον, το κάνει εν μέσω εσωτερικής καταστολής στην Τουρκία. Όμως η προσωπική διπλωματία παρακάμπτει τους θεσμούς. Γι’ αυτό πολλοί μιλούν για «ξέπλυμα» της εικόνας του Ερντογάν.

Η αντίδραση του Ισραήλ

Στην εξίσωση μπήκε και ένας νέος παράγοντας. Το Ισραήλ αντιδρά ανοιχτά. Πρώτον, ο Νετανιάχου επιτέθηκε δημόσια στον Ερντογάν. Δηλαδή, με βαριές κατηγορίες εναντίον του. Μάλιστα, η αντίθεση αυτή ενισχύει τους επικριτές στο Κογκρέσο. Επιπλέον, δείχνει τις περιφερειακές εντάσεις γύρω από την Τουρκία. Όμως ο Τραμπ φαίνεται αποφασισμένος να στηρίξει τον φίλο του. Γι’ αυτό η κόντρα προστίθεται στα εμπόδια.

Το Αιγαίο κρατά την ανάσα του

Και τώρα το κομμάτι που αφορά άμεσα την Αθήνα. Η τουρκική πηγή το αποσιωπά εντελώς. Πρώτον, κάθε βήμα επιστροφής της Τουρκίας στα F-35 αλλάζει την ισορροπία. Δηλαδή, την ισορροπία ισχύος στο Αιγαίο. Μάλιστα, η Ελλάδα ήδη προμηθεύεται δικά της F-35. Επιπλέον, τα πρώτα αναμένονται σε λίγα χρόνια. Όμως μια εξοπλισμένη με F-35 Τουρκία αλλάζει τα δεδομένα. Γι’ αυτό η Αθήνα παρακολουθεί με εύλογη ανησυχία.

Το κυπριακό στην εξίσωση

Υπάρχει και μια ελληνική διάσταση που ήρθε από την Ουάσιγκτον. Το Κυπριακό μπήκε στη συζήτηση. Πρώτον, Αμερικανός βουλευτής συνέδεσε τα F-35 με τη Βόρεια Κύπρο. Δηλαδή, δήλωσε ότι θα αντιτεθεί όσο η Τουρκία την κατέχει. Μάλιστα, αυτό δίνει ένα επιπλέον επιχείρημα στους επικριτές. Επιπλέον, συνδέει το οπλικό ζήτημα με το Κυπριακό. Όμως η εξέλιξη αυτή ευνοεί τις ελληνικές θέσεις. Γι’ αυτό η Λευκωσία παρακολουθεί επίσης στενά.

Η ουσία

Στο τέλος μένει μια καθαρή εικόνα. Ο Ερντογάν κέρδισε την εικόνα, αλλά όχι ακόμη την ουσία. Πρώτον, η άρση των κυρώσεων είναι πραγματική και σημαντική. Όμως τα F-35 μένουν φυλακισμένα στους S-400 και το Κογκρέσο. Μάλιστα, ο Τραμπ έδωσε το εύκολο και άφησε ασαφές το δύσκολο. Γι’ αυτό η τουρκική νίκη είναι προς το παρόν μισή. Τελικά, ανάμεσα στην ανακοίνωση και την παράδοση των μαχητικών, ο δρόμος παραμένει μακρύς.