Το τηλεφώνημα πριν την Άγκυρα: πώς η Τουρκία μπαίνει στην ευρωπαϊκή άμυνα από το «παράθυρο» της Ιταλίας
Αποκλεισμένη από το νέο αμυντικό ταμείο της ΕΕ, η Άγκυρα χτίζει διμερείς συμμαχίες μία-μία. Και το τηλεφώνημα Ερντογάν-Μελόνι, λίγο πριν τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ, δεν είναι καθόλου τυχαίο.
Ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν· η Άγκυρα επιδιώκει στενότερη αμυντική συνεργασία με την Ιταλία ενόψει της Συνόδου του ΝΑΤΟ.
Ο Ερντογάν τηλεφώνησε στη Μελόνι λίγο πριν τη Σύνοδο. Δηλαδή, μια φαινομενικά τυπική επικοινωνία. Μάλιστα, μίλησε για στενότερη αμυντική συνεργασία. Όμως πίσω από την ευγένεια κρύβεται μια σαφής στρατηγική. Έτσι, το τηλεφώνημα αποκτά πολύ μεγαλύτερη σημασία.
Τι ανακοινώθηκε
Ας δούμε πρώτα τι έγινε επίσημα. Η ανακοίνωση ήρθε από την τουρκική πλευρά. Πρώτον, οι δύο ηγέτες συζήτησαν διμερή και περιφερειακά ζητήματα. Δηλαδή, με έμφαση στην αμυντική βιομηχανία. Μάλιστα, ο Ερντογάν ζήτησε νέα μέτρα ενίσχυσης των σχέσεων. Επιπλέον, εξέφρασε αισιοδοξία για τη Σύνοδο της Άγκυρας. Όμως η Μελόνι δεν έδωσε δική της ανακοίνωση ίδιου τόνου. Γι’ αυτό η εικόνα προέρχεται κυρίως από την Άγκυρα.
Η πόρτα που έκλεισε
Και εδώ αρχίζει το πραγματικό βάθος. Η Τουρκία έχει ένα μεγάλο αγκάθι. Πρώτον, αποκλείστηκε από το νέο ευρωπαϊκό αμυντικό ταμείο. Δηλαδή, το πρόγραμμα SAFE για την άμυνα της ΕΕ. Μάλιστα, αρκετά κράτη-μέλη έφεραν αντιρρήσεις. Επιπλέον, την άφησαν εκτός και από ευρωπαϊκές προμήθειες drones. Όμως η τουρκική βιομηχανία είναι από τις πιο περιζήτητες. Γι’ αυτό ο αποκλεισμός ενοχλεί βαθιά την Άγκυρα.
Το παράθυρο της Ιταλίας
Να όμως που υπάρχει μια εναλλακτική διαδρομή. Η Τουρκία τη βρήκε στις διμερείς σχέσεις. Πρώτον, χτίζει συμφωνίες μία-μία με πρόθυμες χώρες. Δηλαδή, με Ιταλία, Ισπανία και Πολωνία. Μάλιστα, η Ιταλία είναι ιδανική πύλη εισόδου. Επιπλέον, ιταλικοί και τουρκικοί κολοσσοί έχουν ήδη κοινές επιχειρήσεις. Όμως έτσι η Άγκυρα μπαίνει από το παράθυρο. Γι’ αυτό επιδιώκει ό,τι της αρνήθηκε η επίσημη πόρτα.
Το τηλεφώνημα πριν τη Σύνοδο
Το timing δεν είναι καθόλου τυχαίο. Όλα οδηγούν στη μεγάλη Σύνοδο. Πρώτον, η Άγκυρα φιλοξενεί τους ηγέτες του ΝΑΤΟ. Δηλαδή, στις 7 και 8 Ιουλίου. Μάλιστα, ο Ερντογάν χτίζει συμμαχίες μία-μία από πριν. Επιπλέον, το τηλεφώνημα στη Μελόνι είναι μέρος αυτής της προετοιμασίας. Όμως στόχος του είναι να προβάλει την Τουρκία ως αναντικατάστατη. Γι’ αυτό η διπλωματία παρασκηνίου τρέχει πυρετωδώς.
Η βιτρίνα της οικοδέσποινας
Η θέση της οικοδέσποινας δίνει στην Άγκυρα πλεονέκτημα. Και σκοπεύει να το αξιοποιήσει πλήρως. Πρώτον, η Σύνοδος περιλαμβάνει ειδικό φόρουμ αμυντικής βιομηχανίας. Δηλαδή, μια ιδανική βιτρίνα για τα τουρκικά όπλα. Μάλιστα, εκεί θα κλειστούν συμβόλαια δισεκατομμυρίων. Επιπλέον, η Τουρκία θα προβάλει τις δυνατότητές της. Όμως όλα αυτά συμβαίνουν στο δικό της έδαφος. Γι’ αυτό η οικοδεσποσία γίνεται εργαλείο επιρροής.
Η Τουρκία ως αμυντική δύναμη
Πίσω από τη στρατηγική υπάρχει μια πραγματική δύναμη. Τα νούμερα είναι εντυπωσιακά. Πρώτον, η Τουρκία ναυπηγεί αυτή τη στιγμή πάνω από πενήντα πολεμικά πλοία. Δηλαδή, περισσότερα από όλη την ΕΕ μαζί, κατά αναλυτές. Μάλιστα, παρέδωσε ήδη πολεμικό πλοίο στη Ρουμανία. Επιπλέον, η βιομηχανία drones της δοκιμάστηκε σε πολλά μέτωπα. Όμως αυτή η ισχύς αλλάζει τη θέση της στο ΝΑΤΟ. Γι’ αυτό μετατρέπεται από «δύσκολος σύμμαχος» σε βασικός παίκτης.
Από «βαρίδι» σε «αρχιτέκτονας»
Η μεταμόρφωση αυτή έχει βαθιά σημασία. Η Τουρκία αλλάζει ρόλο μέσα στη συμμαχία. Πρώτον, για χρόνια θεωρούνταν προβληματικός εταίρος. Δηλαδή, λόγω των ρωσικών S-400 και άλλων τριβών. Μάλιστα, τώρα προβάλλει τη βιομηχανία της ως λύση. Επιπλέον, καλύπτει κενά της Ευρώπης σε drones και πλοία. Όμως έτσι αποκτά μοχλό διαπραγμάτευσης. Γι’ αυτό διεκδικεί ηγετικό ρόλο στη διατλαντική ασφάλεια.
Το ελληνικό διακύβευμα
Και τώρα το κομμάτι που αφορά άμεσα την Αθήνα. Το τουρκικό κείμενο το αποσιωπά εντελώς. Πρώτον, η Τουρκία παραμένει ο βασικός ανταγωνιστής στο Αιγαίο. Δηλαδή, το μόνο μέλος του ΝΑΤΟ που απειλεί ανοιχτά άλλο μέλος. Μάλιστα, κάθε ενίσχυση της βιομηχανίας της αγγίζει την ισορροπία ισχύος. Επιπλέον, τώρα ο εξοπλισμός της περνά και από ευρωπαϊκές πόρτες. Όμως η Ελλάδα είναι εταίρος αυτών ακριβώς των χωρών. Γι’ αυτό η Αθήνα βρίσκεται σε εξαιρετικά λεπτή θέση.
Η ουσία
Στο τέλος μένει μια καθαρή εικόνα. Η Τουρκία παίζει ένα έξυπνο, μακροπρόθεσμο παιχνίδι. Πρώτον, όπου της κλείνουν την πόρτα, ανοίγει παράθυρο. Όμως χτίζει επιρροή μέσα από διμερείς συμμαχίες. Μάλιστα, αξιοποιεί τη Σύνοδο ως βιτρίνα ισχύος. Γι’ αυτό η Αθήνα οφείλει να παρακολουθεί κάθε κίνηση. Τελικά, στη νέα Ευρώπη της άμυνας, οι συμμαχίες κρύβουν και ρίσκα.
