Το Πακέτο Τεχνολογικής Κυριαρχίας της ΕΕ χρειάζεται περαιτέρω ενίσχυση
Το Πακέτο Τεχνολογικής Κυριαρχίας της ΕΕ χρειάζεται περαιτέρω ενίσχυση
Στις αρχές Ιουνίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε το Πακέτο Τεχνολογικής Κυριαρχίας, μια νέα πολιτική ατζέντα που στοχεύει στην ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης. Το πακέτο προβλέπει επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη, την εγχώρια κατασκευή ημιαγωγών, τις υποδομές cloud και το λογισμικό ανοιχτού κώδικα. Ωστόσο, εκτιμάται ότι, παρά τη φιλοδοξία του, το πακέτο δεν επαρκεί για την πλήρη διασφάλιση των οικονομικών και ασφαλείας συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Απαιτείται η αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτιών της κυριαρχίας των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών (Big Tech) στην ψηφιακή οικονομία της Ευρώπης.
σχετικά άρθρα
Επί του παρόντος, περίπου το 80% των ψηφιακών τεχνολογιών της ΕΕ εισάγεται, κυρίως από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Εκτιμάται ότι το προτεινόμενο σχέδιο της Επιτροπής δεν αναμένεται να μεταβάλει σημαντικά αυτή την ισορροπία. Συγκεκριμένα, τρεις αμερικανικές εταιρείες – η Amazon, η Google και η Microsoft – κατέχουν το 70% της ευρωπαϊκής αγοράς cloud, ενώ ο τομέας της τεχνητής νοημοσύνης χαρακτηρίζεται από την κυριαρχία μεγάλων αμερικανικών εταιρειών. Ωστόσο, η Ευρώπη διαθέτει ήδη σημαντικά εργαλεία για την αντιμετώπιση αυτής της κατάστασης. Ο Νόμος περί Ψηφιακών Αγορών (DMA) της ΕΕ, για παράδειγμα, θεσπίζει απαγορεύσεις σε πλατφόρμες που κατέχουν δεσπόζουσα θέση, αποτρέποντάς τες από την εφαρμογή αθέμιτων πρακτικών που ενδέχεται να περιορίζουν τον ανταγωνισμό από Ευρωπαίους καινοτόμους.
Ένα άλλο μέσο που δεν έχει αξιοποιηθεί πλήρως είναι ο έλεγχος των συγχωνεύσεων. Τα κράτη-μέλη της ΕΕ, καθώς και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καλούνται να εξετάζουν προσεκτικά τις εξαγορές που ενδέχεται να οδηγήσουν στην απορρόφηση υποσχόμενων ευρωπαϊκών τεχνολογικών εταιρειών. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η φημολογούμενη εξέταση από την Apple, πέρυσι, της εξαγοράς της γαλλικής νεοφυούς επιχείρησης τεχνητής νοημοσύνης Mistral. Αν και η εν λόγω συμφωνία δεν ολοκληρώθηκε, το περιστατικό υπογραμμίζει την ανάγκη η ΕΕ να είναι σε ετοιμότητα για παρέμβαση όταν οι εξαγορές απειλούν όχι μόνο τον ανταγωνισμό, αλλά και την τεχνολογική της κυριαρχία.
Παράλληλα, εκτιμάται ότι το Πακέτο Τεχνολογικής Κυριαρχίας θα πρέπει να είναι πιο φιλόδοξο. Έμφαση δίνεται στην ανάγκη η Ευρώπη να υιοθετήσει μια διακριτή πορεία καινοτομίας, αποκλίνοντας από το συγκεντρωτικό και εντατικό σε πόρους μοντέλο της Silicon Valley. Αντίθετα, προτείνεται η ΕΕ να επενδύσει περισσότερο σε τομείς τεχνητής νοημοσύνης που εστιάζουν στον σχεδιασμό συστημάτων με μέγιστο αντίκτυπο και ελάχιστες υπολογιστικές και ενεργειακές απαιτήσεις. Η ανάπτυξη τεχνολογιών που δημιουργούν οικονομική αξία, βελτιώνουν τη ζωή των πολιτών και συνάδουν με τους στόχους βιωσιμότητας θεωρείται προτιμότερη από την απλή μίμηση του αμερικανικού μοντέλου.
Συμπερασματικά, το Πακέτο Τεχνολογικής Κυριαρχίας αντιπροσωπεύει μια θετική μετατόπιση στην προσέγγιση της ΕΕ. Ωστόσο, χωρίς εξίσου φιλόδοξες προσπάθειες για τον περιορισμό της συγκέντρωσης της αγοράς και την αντιμετώπιση της κυριαρχίας των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών στην ψηφιακή οικονομία της Ευρώπης, εκτιμάται ότι η επιτυχία του παραμένει αβέβαιη.
Ο Γιώργος Βέρντι είναι επικεφαλής πολιτικής στο Open Markets Institute Europe.
