Ο Σι παραδέχεται το κενό: ζητά αναμόρφωση του συστήματος καινοτομίας για να ξεπεράσει τους παγκόσμιους τεχνολογικούς ανταγωνιστές
Ο Κινέζος πρόεδρος μιλά για «υπερδύναμη τεχνολογίας». Όμως στην ίδια ομιλία παραδέχεται μια αδυναμία που η Δύση επισημαίνει εδώ και καιρό: η Κίνα δεν καινοτομεί ακόμη πρωτότυπα.
Ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ· ζητά αναμόρφωση του συστήματος καινοτομίας της χώρας.
Ο Σι Τζινπίνγκ ζητά ριζική αναμόρφωση της κινεζικής καινοτομίας. Θέλει η Κίνα να ξεπεράσει τους παγκόσμιους τεχνολογικούς ανταγωνιστές της. Δηλαδή, μέσα από προσέλκυση ταλέντων και δομικές αλλαγές. Μάλιστα, χαρακτηρίζει την περίοδο ως το 2030 κρίσιμη. Όμως στην ίδια ομιλία κάνει μια σπάνια παραδοχή. Έτσι, αναγνωρίζει το κενό στην πρωτότυπη καινοτομία.
σχετικά άρθρα
Τι είπε ο Σι
Ας δούμε πρώτα τα λόγια του. Η ομιλία έγινε σε επίσημη τελετή. Πρώτον, ο Σι απένειμε το κορυφαίο επιστημονικό βραβείο της χώρας. Δηλαδή, σε έναν ειδικό μπαταριών και έναν ειδικό ραντάρ. Μάλιστα, ζήτησε ισχυρότερη προσέλκυση ταλέντων από το εξωτερικό. Επιπλέον, μίλησε για αντιμετώπιση δομικών αδυναμιών. Όμως το κλειδί ήταν η παραδοχή του. Γι’ αυτό η ομιλία ξεχωρίζει από τη συνηθισμένη ρητορική.
Η παραδοχή μέσα στη δύναμη
Και εδώ κρύβεται το πραγματικό νόημα. Ο Σι δεν μίλησε μόνο για επιτυχίες. Πρώτον, παραδέχτηκε «ανεπαρκή πρωτότυπη ικανότητα καινοτομίας». Δηλαδή, σε ορισμένους κρίσιμους τομείς. Μάλιστα, αναγνώρισε και «μη ορθολογική δομή ταλέντου». Επιπλέον, το είπε ο ίδιος ο ηγέτης, δημόσια. Όμως μια τέτοια παραδοχή είναι σπάνια. Γι’ αυτό αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα.
Αυτό που ήδη είχαμε γράψει
Και εδώ δένει με κάτι δικό μας. Η παραδοχή επιβεβαιώνει προηγούμενη ανάλυσή μας. Πρώτον, είχαμε γράψει για το «όπλο με τη μισή λεπίδα». Δηλαδή, ότι η Κίνα ελέγχει το «τι», αλλά όχι πλήρως το «πώς». Μάλιστα, κυριαρχεί στην παραγωγή, υστερεί όμως στην πυρηνική τεχνολογία. Επιπλέον, τώρα ο ίδιος ο Σι το επιβεβαιώνει. Όμως η ομολογία έρχεται από την κορυφή. Γι’ αυτό η ανάλυσή μας βρίσκει τεκμηρίωση.
Η ισορροπία των επιτευγμάτων
Δίκαιο είναι όμως να δούμε και την άλλη όψη. Η Κίνα δεν είναι πίσω παντού. Πρώτον, έχει πετύχει εντυπωσιακά πράγματα σε πολλούς τομείς. Δηλαδή, από τα ηλεκτρικά οχήματα ως τους δορυφόρους. Μάλιστα, πρωτοπορεί στα τρένα υψηλής ταχύτητας. Επιπλέον, χτίζει δική της βιομηχανία ημιαγωγών. Όμως το κενό αφορά τη θεμελιώδη, πρωτότυπη έρευνα. Γι’ αυτό μιλάμε για συγκεκριμένη αδυναμία, όχι για γενική υστέρηση.
Η αντίφαση του ελέγχου
Πίσω από το πρόβλημα κρύβεται ένα βαθύ παράδοξο. Το ίδιο το σύστημα δυσκολεύει τη λύση. Πρώτον, ο Σι ζητά περισσότερη δημιουργικότητα και πρωτοτυπία. Δηλαδή, τα στοιχεία που γεννούν την πραγματική καινοτομία. Μάλιστα, ταυτόχρονα κεντρικοποιεί τον έλεγχο στο κόμμα. Επιπλέον, η δημιουργικότητα χρειάζεται ελευθερία, όχι έλεγχο. Όμως οι δύο στόχοι συγκρούονται μεταξύ τους. Γι’ αυτό η αναμόρφωση συναντά εγγενή εμπόδια.
Το «σύστημα όλου του έθνους»
Η Κίνα στηρίζεται σε ένα ιδιαίτερο μοντέλο. Συγκεντρώνει όλους τους πόρους σε στρατηγικούς στόχους. Πρώτον, το μοντέλο αυτό κινητοποιεί τεράστια κεφάλαια γρήγορα. Δηλαδή, σε τομείς όπως τα τσιπ και η τεχνητή νοημοσύνη. Μάλιστα, αποτελεί όπλο απέναντι στις δυτικές κυρώσεις. Επιπλέον, δίνει στο κράτος τεράστια ισχύ κατεύθυνσης. Όμως κρύβει και σπατάλη και αναποτελεσματικότητα. Γι’ αυτό είναι ταυτόχρονα πλεονέκτημα και βάρος.
Η μάχη για τα μυαλά
Και εδώ αναδεικνύεται μια παγκόσμια κούρσα. Ο Σι ζητά ρητά ξένα ταλέντα. Πρώτον, η Κίνα προσπαθεί να γυρίσει πίσω τους επιστήμονές της. Δηλαδή, με γενναίες αμοιβές και χρηματοδότηση. Μάλιστα, το είδαμε πρόσφατα με κορυφαίους ερευνητές. Επιπλέον, ένας νομπελίστας μετακόμισε σε κινεζικό πανεπιστήμιο. Όμως η μάχη για τα ταλέντα είναι πλέον παγκόσμια. Γι’ αυτό κάθε χώρα διεκδικεί τα καλύτερα μυαλά.
Ο ευρωπαϊκός καθρέφτης
Και τώρα το κομμάτι που αφορά την Ευρώπη. Η εικόνα εδώ είναι σχεδόν αντίστροφη. Πρώτον, η Ευρώπη διαθέτει ισχυρή βασική έρευνα και ταλέντο. Δηλαδή, αλλά δυσκολεύεται στην εμπορική εφαρμογή. Μάλιστα, χάνει επιστήμονες προς ΗΠΑ και Κίνα. Επιπλέον, η ίδια η έκθεση Ντράγκι το επισήμανε. Όμως το έλλειμμα ανταγωνιστικότητας παραμένει. Γι’ αυτό ο κινεζικός προβληματισμός είναι καθρέφτης και για εμάς.
Το ελληνικό μέτρο
Η υπόθεση αγγίζει άμεσα και την Ελλάδα. Το θέμα των ταλέντων είναι οικείο. Πρώτον, η χώρα βιώνει το δικό της «brain-drain». Δηλαδή, τη φυγή νέων επιστημόνων στο εξωτερικό. Μάλιστα, η παγκόσμια μάχη για τα μυαλά την αφορά ευθέως. Επιπλέον, η επιστροφή ταλέντων είναι εθνικό στοίχημα. Όμως χρειάζεται σταθερή πολιτική και πόρους. Γι’ αυτό το κινεζικό παράδειγμα προσφέρει και μαθήματα.
Η ουσία
Στο τέλος μένει μια καθαρή εικόνα. Ο Σι δείχνει δύναμη, αλλά ομολογεί και αδυναμία. Πρώτον, η Κίνα κυριαρχεί στην παραγωγή και σε πολλές τεχνολογίες. Όμως υστερεί ακόμη στην πρωτότυπη, θεμελιώδη καινοτομία. Μάλιστα, το ίδιο της το σύστημα ελέγχου τη δυσκολεύει. Γι’ αυτό η αναμόρφωση θα κριθεί στην πράξη. Τελικά, η τεχνολογική πρωτιά δεν αγοράζεται μόνο με πόρους, αλλά και με ελευθερία.
