Το Ορμούζ ξαναζωντανεύει: 25 πλοία σε μία μέρα μετά τη συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν
Η κίνηση στο Στενό του Ορμούζ φτάνει στο υψηλότερο επίπεδο από τις αρχές Ιουνίου, καθώς αίρεται ο αμερικανικός αποκλεισμός. Όμως παραμένει κάτω από τα προπολεμικά επίπεδα — και ανοίγει το ζήτημα των μελλοντικών διοδίων.
Δεξαμενόπλοιο διασχίζει το Στενό του Ορμούζ· η κίνηση ανακάμπτει μετά την άρση του αμερικανικού αποκλεισμού και τη συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν.
Το Στενό του Ορμούζ αρχίζει να ξαναβρίσκει τον παλμό του μετά τον πόλεμο. Συγκεκριμένα, τουλάχιστον 20 δεξαμενόπλοια το διέσχισαν την Παρασκευή. Μάλιστα, η εταιρεία Kpler μιλά για το υψηλότερο επίπεδο από τις 2 Ιουνίου. Δηλαδή, η κίνηση ανεβαίνει μετά την άρση του αμερικανικού αποκλεισμού. Όμως παραμένει ακόμη πολύ κάτω από τα προπολεμικά επίπεδα. Έτσι, η κρίσιμη θαλάσσια αρτηρία ανοίγει ξανά σταδιακά.
Τι δείχνουν τα στοιχεία
Τα νούμερα αποτυπώνουν μια καθαρή τάση επιστροφής. Πρώτον, συνολικά 25 πλοία διέσχισαν το Ορμούζ την Πέμπτη. Δηλαδή, μαζί με φορτηγά, πλοία εμπορευματοκιβωτίων και άλλες κατηγορίες. Μάλιστα, η ροή ήταν ισορροπημένη, με 13 πλοία προς ανατολάς και 12 προς δυσμάς. Επιπλέον, τρία υπερδεξαμενόπλοια από τη Σαουδική Αραβία και ένα από τα ΗΑΕ πέρασαν την ίδια μέρα. Όμως πριν τον πόλεμο διέσχιζαν καθημερινά πάνω από 100 πλοία. Γι’ αυτό η ανάκαμψη μένει ακόμη μερική.
Πώς ξεκλείδωσε η κίνηση
Η αλλαγή πατά στη νέα συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν. Πρώτον, το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ τερμάτισε τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών. Δηλαδή, άνοιξε ξανά η λωρίδα για τα εμπορικά πλοία. Μάλιστα, η Τεχεράνη επιτρέπει διέλευση χωρίς διόδια για 60 ημέρες. Επιπλέον, ο Αμερικανός αντιπρόεδρος Τζ. Ντ. Βανς είπε ότι οι Ιρανοί «τιμούν» τη δέσμευσή τους. Όμως τα ιρανικά υπερδεξαμενόπλοια άναβαν τους αναμεταδότες τους μόνο μετά τη δύση στη διάρκεια του πολέμου. Γι’ αυτό η σταδιακή επιστροφή τους δείχνει εξομάλυνση.
Ποιος ελέγχει τη διαδρομή
Πίσω από τους αριθμούς κρύβεται ένα ζήτημα ελέγχου. Πρώτον, 18 από τα πλοία ακολούθησαν τη διαδρομή που όρισε το Ιράν. Δηλαδή, μόνο ένα χρησιμοποίησε τη διαδρομή του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού. Μάλιστα, για έξι πλοία η διαδρομή δεν επιβεβαιώθηκε. Επιπλέον, αυτό δείχνει ποιος ορίζει στην πράξη τους κανόνες στο στενό. Όμως το καθεστώς διακυβέρνησης του Ορμούζ παραμένει ανοιχτό. Γι’ αυτό η επόμενη φάση κρίνεται διπλωματικά.
Το ερώτημα των διοδίων
Η συμφωνία αφήνει μια κρίσιμη εκκρεμότητα για το μέλλον. Πρώτον, η ατέλεια διοδίων ισχύει μόνο για 60 ημέρες. Δηλαδή, μετά τη λήξη της ανοίγει νέος κύκλος συνομιλιών. Μάλιστα, το Ιράν συζητά με το Ομάν και τα κράτη του Κόλπου για τη διαχείριση. Επιπλέον, η διατύπωση αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο διοδίων αργότερα. Όμως κάτι τέτοιο επηρεάζει άμεσα το κόστος μεταφοράς. Γι’ αυτό οι αγορές παρακολουθούν στενά την εξέλιξη.
Γιατί αφορά την Ευρώπη και την Ελλάδα
Το Ορμούζ αγγίζει κατευθείαν Ευρώπη και Ελλάδα. Πρώτον, από εκεί περνά περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου. Δηλαδή, κάθε διαταραχή χτυπά τιμές ενέργειας και τρόφιμα. Μάλιστα, η ελληνόκτητη ναυτιλία μεταφέρει μεγάλο μέρος αυτών των φορτίων. Επιπλέον, η Ελλάδα ηγείται και της ευρωπαϊκής αποστολής Aspides στην Ερυθρά. Γι’ αυτό η ομαλοποίηση στο Ορμούζ ανακουφίζει άμεσα την Αθήνα. Όμως ένα μελλοντικό καθεστώς διοδίων προσθέτει νέα αβεβαιότητα.
Η μεγάλη εικόνα
Η μεγάλη εικόνα δείχνει μια εύθραυστη επιστροφή στην κανονικότητα. Πρώτον, το εμπόριο πετρελαίου πλησιάζει ξανά τα συνηθισμένα του πρότυπα. Δηλαδή, οι αμφίδρομες ροές δείχνουν εξομάλυνση. Όμως η ανάκαμψη πατά σε μια συμφωνία ακόμη ατελή. Μάλιστα, η διακυβέρνηση του στενού μένει το μεγάλο αγκάθι. Γι’ αυτό η σταθερότητα εξαρτάται από τη διπλωματία των επόμενων εβδομάδων. Τελικά, το Ορμούζ ξαναγίνεται βαρόμετρο της παγκόσμιας ισορροπίας.
