Ο Πούτιν θεσμοθετεί τον πόλεμο των drones: νέος στρατιωτικός κλάδος, 114.000 άνδρες, ένας πολέμαρχος με ένταλμα
Η Ρωσία ίδρυσε ξεχωριστό κλάδο ενόπλων δυνάμεων αποκλειστικά για μη επανδρωμένα συστήματα. Ήδη μετρά 114.000 άνδρες. Και ανάμεσα στους νέους αξιωματούχους, ένας υφυπουργός καταζητούμενος για εγκλήματα πολέμου.
Στρατιωτικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος σε επιχείρηση· η Ρωσία ίδρυσε ξεχωριστό κλάδο ενόπλων δυνάμεων αποκλειστικά για drones.
Ο Βλαντιμίρ Πούτιν ανακοίνωσε ευρεία αναδιάρθρωση της ανώτατης στρατιωτικής ηγεσίας. Στο επίκεντρο βρίσκεται ένας εντελώς νέος κλάδος του στρατού. Δηλαδή, οι Στρατιές Μη Επανδρωμένων Συστημάτων, αφιερωμένες αποκλειστικά στον πόλεμο με drones. Μάλιστα, ο νέος κλάδος διαθέτει ήδη περίπου εκατόν δεκατέσσερις χιλιάδες άνδρες. Ωστόσο, η αναδιάρθρωση περιλαμβάνει και προαγωγή αξιωματούχου που η Ουκρανία καταζητεί για εγκλήματα πολέμου. Έτσι, μια φαινομενικά τεχνική στρατιωτική μεταρρύθμιση αποκτά πολλαπλές, βαριές διαστάσεις.
σχετικά άρθρα
Ένας νέος κλάδος γεννιέται
Ας δούμε πρώτα τι ακριβώς ανακοινώθηκε. Η κλίμακα ξεπερνά κάθε πειραματική δοκιμή. Πρώτον, ο Πούτιν διόρισε τον συνταγματάρχη Ντένις Λιαμίν επικεφαλής των νέων Στρατιών Μη Επανδρωμένων Συστημάτων. Δεύτερον, ο κλάδος αυτός ιδρύθηκε επίσημα ήδη από τον Νοέμβριο του 2025. Μάλιστα, εκτιμήσεις του Μαΐου 2026 τον υπολογίζουν σε εκατόν δεκατέσσερις χιλιάδες ενεργό προσωπικό. Επιπλέον, ο Λιαμίν διετέλεσε προηγουμένως επιτελάρχης της ομάδας δυνάμεων «Κέντρο» στο μέτωπο. Ωστόσο, η επιλογή ενός τόσο έμπειρου διοικητή πεδίου δείχνει ότι ο νέος κλάδος θεωρείται πλέον κεντρικός, όχι δευτερεύων. Γι’ αυτό η ίδρυσή του σηματοδοτεί θεσμική αναγνώριση της σημασίας των μη επανδρωμένων στον σύγχρονο πόλεμο.
Το προηγούμενο της ελίτ μονάδας
Η κίνηση αυτή, μάλιστα, δεν ήρθε από το πουθενά. Είχε ήδη προετοιμαστεί το έδαφος. Καταρχάς, από τον Αύγουστο του 2024 λειτουργεί ειδική μονάδα προηγμένων τεχνολογιών μη επανδρωμένων, με την ονομασία «Ρουμπικόν». Έπειτα, η μονάδα αυτή ιδρύθηκε με απευθείας εντολή του ίδιου του υπουργού Άμυνας Αντρέι Μπελούσοφ. Μάλιστα, διαθέτει έδρα στο Πατριότ Παρκ, κοντά στη Μόσχα, και περίπου πέντε χιλιάδες μέλη. Επιπλέον, συμμετείχε ενεργά σε επιχειρήσεις στο Κουρσκ, στο Σούμι και σε άλλα σημεία του μετώπου. Ωστόσο, ο σχηματισμός του νέου, πολύ μεγαλύτερου κλάδου δείχνει κλιμάκωση αυτής ακριβώς της λογικής σε εθνική κλίμακα. Γι’ αυτό το «Ρουμπικόν» λειτούργησε ως πιλοτικό βήμα πριν από τη θεσμική επέκταση.
Γιατί τα drones έγιναν ξεχωριστό όπλο
Η απόφαση αυτή αντανακλά μια βαθύτερη αλλαγή στη φύση του πολέμου. Δεν είναι απλώς οργανωτική λεπτομέρεια. Πρώτον, τα μη επανδρωμένα κυριαρχούν πλέον σε ολόκληρη τη γραμμή του μετώπου, μήκους περίπου χιλίων διακοσίων χιλιομέτρων. Δεύτερον, χρησιμοποιούνται και για επιθέσεις στη θάλασσα, καθώς και βαθιά πίσω από τις γραμμές του αντιπάλου. Μάλιστα, και οι δύο πλευρές του πολέμου έχουν επενδύσει τεράστια κεφάλαια στην ανάπτυξή τους. Επιπλέον, η δημιουργία ξεχωριστού κλάδου, ισότιμου με στρατό ξηράς και αεροπορία, αναγνωρίζει αυτή την πραγματικότητα επίσημα. Ωστόσο, το ίδιο μοτίβο θεσμικής αναβάθμισης παρατηρείται σταδιακά και σε άλλες στρατιωτικές δυνάμεις παγκοσμίως. Γι’ αυτο η ρωσική κίνηση εντάσσεται σε ευρύτερη, διεθνή τάση.
Ο πολέμαρχος με ένταλμα
Ανάμεσα στους νέους διορισμούς, όμως, ξεχωρίζει ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο όνομα. Απαιτεί μέγιστη ακρίβεια στην παρουσίασή του. Καταρχήν, ο συνταγματάρχης Βαλέρι Σολόντσουκ προήχθη σε υφυπουργό Άμυνας, αναλαμβάνοντας ενοποιημένη διοικητική μέριμνα όλου του στρατού. Ακολούθως, ο ίδιος διετέλεσε προηγουμένως διοικητής της ομάδας δυνάμεων «Κέντρο». Μάλιστα, η ουκρανική Στρατιωτική Υπηρεσία Πληροφοριών τον περιλαμβάνει στον κατάλογο καταζητούμενων. Επιπλέον, τον κατηγορεί συγκεκριμένα για εγκλήματα πολέμου κατά την επίθεση εναντίον του Κιέβου στις αρχές του 2022. Ωστόσο, πρόκειται για ουκρανική κατηγορία, χωρίς διεθνή δικαστική καταδίκη μέχρι στιγμής. Γι’ αυτο παραθέτουμε το γεγονός ως καταγεγραμμένη κατηγορία, όχι ως αποδεδειγμένη ενοχή.
Οι νέοι διοικητές του μετώπου
Η αναδιάρθρωση αγγίζει και την ίδια την επιχειρησιακή διοίκηση στην Ουκρανία. Με σαφή στοχοθεσία για κάθε τομέα. Πρώτον, ο συνταγματάρχης Αντρέι Ιβανάγιεφ ανέλαβε τη διοίκηση της ομάδας δυνάμεων «Κέντρο». Δεύτερον, ο αντιστράτηγος Πιότρ Μπολγκάρεφ ανέλαβε την ομάδα «Ανατολή». Μάλιστα, ο Πούτιν χαρακτήρισε την κατάληψη ολόκληρης της ανατολικής περιφέρειας Ντόνετσκ «κρίσιμης σημασίας». Επιπλέον, επαίνεσε την ομάδα «Ανατολή» για τη «δυναμική και επιθετική» προέλασή της στο νότιο Ντόνετσκ και τη Ζαπορίζια. Ωστόσο, οι δηλώσεις αυτές αντανακλούν την επίσημη ρωσική αφήγηση προόδου, χωρίς ανεξάρτητη επιβεβαίωση της πραγματικής κατάστασης στο πεδίο. Γι’ αυτο τις παραθέτουμε ως δηλώσεις της ρωσικής ηγεσίας.
Η μεγαλύτερη αναδιάρθρωση σε μια δεκαετία
Το σύνολο των αλλαγών εντάσσεται σε πολύ ευρύτερη στρατιωτική μεταρρύθμιση. Και φέρει συγκεκριμένη υπογραφή. Καταρχάς, πρόκειται για τη μεγαλύτερη διοικητική αναδιοργάνωση του ρωσικού υπουργείου Άμυνας εδώ και πάνω από μια δεκαετία. Έπειτα, την έχει αναλάβει προσωπικά ο υπουργός Άμυνας Αντρέι Μπελούσοφ. Μάλιστα, ο Πούτιν υπέγραψε πρόσφατα διάταγμα που αυξάνει τη συνολική δύναμη των ενόπλων δυνάμεων κατά είκοσι πέντε χιλιάδες. Επιπλέον, η συνολική επιτρεπόμενη δύναμη έφτασε πλέον τα δύο εκατομμύρια τετρακόσιες είκοσι έξι χιλιάδες εκατόν τριάντα άτομα. Ωστόσο, ο ίδιος ισχυρίστηκε ότι έως και εξήντα χιλιάδες άνθρωποι «εθελοντικά» κατατάσσονται κάθε μήνα. Γι’ αυτο τα νούμερα αυτά παραμένουν κρατικός ισχυρισμός, χωρίς ανεξάρτητη επαλήθευση.
Το πλαίσιο της ουκρανικής εκστρατείας
Ρωσικά κρατικά μέσα, μάλιστα, συνέδεσαν την αναδιάρθρωση με πρόσφατες ουκρανικές επιχειρήσεις. Εδώ χρειάζεται ισορροπημένη απόδοση. Πρώτον, ο Ζελένσκι είχε διατάξει σαρανταήμερη «εκστρατεία πίεσης» με πλήγματα σε ρωσική ενεργειακή υποδομή και υποδομές εφοδιασμού. Δεύτερον, η εκστρατεία αυτή ολοκληρώθηκε πρόσφατα, με μεικτά αποτελέσματα σύμφωνα με αναλυτές. Μάλιστα, ρωσικά μέσα ισχυρίστηκαν ότι τα δικά τους αντίποινα προκάλεσαν μεγαλύτερη οικονομική ζημιά, συμπεριλαμβανομένου ουσιαστικού αποκλεισμού ουκρανικών λιμανιών στη Μαύρη Θάλασσα. Επιπλέον, ο ισχυρισμός αυτός δεν επιβεβαιώνεται από ανεξάρτητες πηγές. Ωστόσο, το ίδιο το γεγονός ότι και οι δύο πλευρές διεκδικούν νίκη δείχνει πόσο δύσκολο παραμένει να μετρηθεί αντικειμενικά η πρόοδος του πολέμου. Γι’ αυτο κρατάμε αποστάσεις από κάθε μονομερή απολογισμό επιτυχίας.
Το δίδαγμα για τη σύγχρονη άμυνα
Η ρωσική κίνηση, πάντως, στέλνει μήνυμα πολύ πέρα από τα δικά της σύνορα. Αφορά τον μελλοντικό πόλεμο γενικότερα. Καταρχήν, η θεσμοθέτηση ενός ολόκληρου κλάδου αποκλειστικά για μη επανδρωμένα δείχνει πού οδεύει η στρατιωτική σκέψη παγκοσμίως. Ακολούθως, το ίδιο μάθημα αντλούν και δυτικές στρατιωτικές δυνάμεις από τον πόλεμο στην Ουκρανία. Μάλιστα, ευρωπαϊκά προγράμματα αντιπυραυλικής άμυνας βασίζονται ήδη εν μέρει στην ουκρανική εμπειρία με φθηνά, μαζικά μη επανδρωμένα. Επιπλέον, η κλίμακα των εκατόν δεκατεσσάρων χιλιάδων ανδρών δείχνει πόσους πόρους δεσμεύει πλέον αυτή η μορφή πολέμου. Ωστόσο, η αποτελεσματικότητα ενός τέτοιου κλάδου θα κριθεί τελικά στο ίδιο το πεδίο της μάχης. Γι’ αυτο η θεσμική καινοτομία δεν εγγυάται από μόνη της στρατιωτικό αποτέλεσμα.
Το ελληνικό και ευρωπαϊκό διακύβευμα
Και τώρα η οπτική που αφορά εμάς. Η εξέλιξη αυτή έχει άμεσα διδάγματα. Πρώτον, η ενσωμάτωση μη επανδρωμένων σε ξεχωριστό, θεσμοθετημένο κλάδο αποτελεί μοντέλο που μελετούν και ευρωπαϊκές ένοπλες δυνάμεις. Δεύτερον, η ελληνική άμυνα παρακολουθεί στενά τέτοιες οργανωτικές καινοτομίες μέσα από τη συμμετοχή στο ΝΑΤΟ. Μάλιστα, η κλίμακα της ρωσικής επένδυσης υπενθυμίζει πόσο γρήγορα μεταβάλλεται η φύση των συγκρούσεων στα σύνορα της Ευρώπης. Επιπλέον, η προαγωγή προσώπου με εκκρεμείς κατηγορίες εγκλημάτων πολέμου θέτει ζήτημα αξιοπιστίας για κάθε μελλοντική διαπραγμάτευση ειρήνης. Ωστόσο, η ευρωπαϊκή απάντηση παραμένει έργο συλλογικής προσπάθειας, όχι μεμονωμένων κρατών. Γι’ αυτο η παρακολούθηση αυτών των εξελίξεων παραμένει στρατηγικά κρίσιμη.
Το συμπέρασμα
Στο τέλος μένει μια εικόνα με σαφή, πολυεπίπεδα μηνύματα. Ένας νέος κλάδος, μια μεγάλη αναδιάρθρωση, ένα σκοτεινό όνομα ανάμεσά τους. Πρώτον, η Ρωσία αναγνωρίζει επίσημα ότι ο πόλεμος με μη επανδρωμένα δεν είναι πλέον βοηθητικό εργαλείο, αλλά κεντρικός πυλώνας στρατηγικής. Ωστόσο, η προαγωγή καταζητούμενου για εγκλήματα πολέμου υπενθυμίζει το ανθρώπινο κόστος πίσω από κάθε οργανωτικό διάγραμμα. Μάλιστα, οι αντικρουόμενοι απολογισμοί νίκης δείχνουν πόσο θολή παραμένει η πραγματική εικόνα του μετώπου. Γι’ αυτο η μεταρρύθμιση αυτή αξίζει παρακολούθηση για τους μήνες που έρχονται, όχι βεβιασμένα συμπεράσματα. Τελικά, όσο ο πόλεμος συνεχίζεται, τα ίδια τα στρατιωτικά όργανα μεταμορφώνονται μαζί του.
