Οι νέες δυνατότητες της Κίνας: υπολογιστής με τεχνητή νοημοσύνη σχεδιάζει πλέον μαζικές αεροπορικές επιθέσεις 100+ μονάδων
Κρατικό ντοκιμαντέρ αποκάλυψε «έξυπνο σύστημα σχεδιασμού επιθέσεων» της κινεζικής Πολεμικής Αεροπορίας. Το σύστημα συντόνισε δοκιμαστικά πάνω από εκατό μονάδες ταυτόχρονα — και το μήνυμα είναι εξίσου σημαντικό με την ίδια την τεχνολογία.
Η κινεζική κρατική τηλεόραση παρουσίασε νέο σύστημα τεχνητής νοημοσύνης του στρατού. Πρόκειται για «έξυπνο σύστημα σχεδιασμού επιθέσεων» της Πολεμικής Αεροπορίας. Δηλαδή, λογισμικό που βοηθά διοικητές να οργανώνουν πολύπλοκες επιχειρήσεις. Μάλιστα, το σύστημα συντόνισε δοκιμαστικά πάνω από εκατό μονάδες σε ενιαία επιχείρηση. Ωστόσο, η προβολή αυτή προέρχεται από προωθητική σειρά ντοκιμαντέρ, όχι από ανεξάρτητη πηγή. Έτσι, το βίντεο λέει εξίσου πολλά για το μήνυμα όσο και για την ίδια την τεχνολογία.
Τι δείχνει το ντοκιμαντέρ
Ας δούμε πρώτα το περιεχόμενο της προβολής. Προέρχεται από συγκεκριμένη πηγή. Πρώτον, το υλικό μεταδόθηκε στη σειρά «Zhisheng», που τιμά τα ενενήντα εννέα χρόνια του στρατού. Δεύτερον, ομάδα σε βάση της Αεροπορίας ανέπτυξε το σύστημα υπό τον Ντενγκ Τζιανπίνγκ. Μάλιστα, το σύστημα επιλέγει στόχους ανάμεσα σε εκατοντάδες πιθανότητες. Επιπλέον, συντονίζει δεκάδες σχηματισμούς και κατανέμει πυρά σε διαδοχικά κύματα επίθεσης. Ωστόσο, το CCTV ανέφερε ότι πέρασε «τελική δοκιμή με πραγματικά πυρομαχικά» και χρησιμοποιήθηκε έκτοτε «πολλές φορές». Γι’ αυτό η προβολή παρουσιάζει το σύστημα ως ήδη λειτουργικό, όχι πειραματικό.
Μια αναγκαία διευκρίνιση
Εδώ χρειάζεται η μέγιστη προσοχή στην πηγή. Δεν πρόκειται για ουδέτερη είδηση. Καταρχάς, το υλικό προέρχεται από προωθητική σειρά του κρατικού στρατού για τα δικά του γενέθλια. Έπειτα, καμία ανεξάρτητη πηγή δεν επιβεβαίωσε τις επιδόσεις που περιγράφονται. Μάλιστα, ο ίδιος ο σχεδιασμός της εκπομπής στοχεύει να εντυπωσιάσει, όχι να ενημερώσει ουδέτερα. Επιπλέον, παρόμοιες προβολές είχαμε δει πρόσφατα και με τα πυρομαχικά «Ατσάλινη Βροχή» και τα σμήνη μη επανδρωμένων «Atlas». Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι η τεχνολογία είναι φανταστική, απλώς ότι η παρουσίασή της είναι σκόπιμα θεαματική. Γι’ αυτό αναλύουμε το μήνυμα, όχι τις τεχνικές λεπτομέρειες που δεν μπορούμε να επαληθεύσουμε.
Το δόγμα πίσω από το βίντεο
Πέρα από το θέαμα, υπάρχει και μια σοβαρή στρατηγική ιδέα. Έχει συγκεκριμένο όνομα. Πρώτον, Κινέζος αναλυτής περιέγραψε το σύστημα ως μετάβαση από «κεντροποιημένο σε πλατφόρμες» πόλεμο. Δεύτερον, το τοποθέτησε στο πλαίσιο του λεγόμενου «πολέμου συστήματος συστημάτων». Μάλιστα, η έννοια αυτή περιγράφει τον συνδυασμό πολλαπλών όπλων και αισθητήρων σε ενιαίο δίκτυο μάχης. Επιπλέον, το ίδιο δόγμα αντιστοιχεί εννοιολογικά σε αμερικανικά προγράμματα κοινού πολεμικού συντονισμού. Ωστόσο, οι ΗΠΑ αναπτύσσουν παράλληλα δικά τους αντίστοιχα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για σχεδιασμό επιχειρήσεων. Γι’ αυτο η κούρσα αυτή δεν είναι μονόπλευρη, αλλά αμφίπλευρη.
Η αμερικανική απάντηση στο ίδιο πεδίο
Η σύγκριση με τη Δύση φωτίζει καλύτερα το διακύβευμα. Και δεν ξεκινά από το μηδέν. Καταρχήν, αμερικανικά προγράμματα όπως το Thunderforge στοχεύουν ακριβώς στον από κοινού επιχειρησιακό σχεδιασμό. Ακολούθως, εργαλεία όπως το Maven της Palantir επικεντρώνονται σε στόχευση και επίγνωση πεδίου μάχης. Μάλιστα, το αντίστοιχο δίκτυο κοινών πυρών του Ινδο-Ειρηνικού επιδιώκει παρόμοιο συντονισμό δυνάμεων. Επιπλέον, αναλυτές σημειώνουν ότι ο Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός αναπτύσσει τεχνητή νοημοσύνη και για την παρακολούθηση διεθνών ειδήσεων και κοινής γνώμης. Ωστόσο, ο τρόπος που κάθε πλευρά ισορροπεί ανθρώπινη και μηχανική απόφαση ίσως αποδειχθεί το καθοριστικό στοιχείο. Γι’ αυτο η πραγματική κούρσα αφορά λιγότερο τα εργαλεία και περισσότερο τη διαδικασία λήψης αποφάσεων.
Μια σειρά συνεχιζόμενων προβολών
Το σημερινό βίντεο δεν είναι μεμονωμένο περιστατικό. Εντάσσεται σε μοτίβο. Πρώτον, τους τελευταίους μήνες είδαμε την επίδειξη πυρομαχικών «Ατσάλινη Βροχή» για πυραυλικό πυροβολικό. Δεύτερον, ακολούθησε το σύστημα σμηνών μη επανδρωμένων «Atlas», με αυτόνομη αναγνώριση και χτύπημα στόχων. Μάλιστα, όλες αυτές οι προβολές μεταδόθηκαν από την ίδια κρατική τηλεόραση, με παρόμοιο θεαματικό ύφος. Επιπλέον, όλες συνδέονται με την ίδια ευρύτερη αφήγηση: την προβολή τεχνολογικής ισχύος πριν και κατά τη διάρκεια γιορταστικών εκδηλώσεων του στρατού. Ωστόσο, η επανάληψη αυτή δείχνει συστηματική επικοινωνιακή στρατηγική, όχι τυχαία διαρροή πληροφοριών. Γι’ αυτο κάθε νέο βίντεο πρέπει να διαβάζεται μέσα σε αυτή τη συνέχεια.
Ο ελληνικός και ευρωπαϊκός καθρέφτης
Και τώρα η οπτική που αφορά έμμεσα εμάς. Το δίδαγμα ξεπερνά τη συγκεκριμένη τεχνολογία. Πρώτον, η ενσωμάτωση τεχνητής νοημοσύνης στον επιχειρησιακό σχεδιασμό αποτελεί πλέον παγκόσμια τάση αμυντικών δυνάμεων. Δεύτερον, το ΝΑΤΟ και ευρωπαϊκές χώρες αναπτύσσουν τα δικά τους αντίστοιχα εργαλεία υποστήριξης αποφάσεων. Μάλιστα, η ισορροπία ανθρώπινης εποπτείας και μηχανικής ταχύτητας αποτελεί κοινό ερώτημα για όλες τις πλευρές. Επιπλέον, η ελληνική αμυντική σκέψη παρακολουθεί στενά τέτοιες εξελίξεις μέσα από τη συμμετοχή στη Συμμαχία. Ωστόσο, η απόσταση ανάμεσα σε προωθητικό υλικό και πραγματική επιχειρησιακή ικανότητα παραμένει δύσκολο να μετρηθεί από έξω. Γι’ αυτο η επαγρύπνηση απέναντι σε τέτοιες προβολές παραμένει αναγκαία σε κάθε ανάλυση.
Το συμπέρασμα
Στο τέλος μένει μια εικόνα με δύο ξεχωριστά επίπεδα ανάγνωσης. Ένα βίντεο, μια τεχνολογία, ένα μήνυμα. Πρώτον, το σύστημα δείχνει πραγματική επένδυση στην ενσωμάτωση τεχνητής νοημοσύνης στον επιχειρησιακό σχεδιασμό. Ωστόσο, η προβολή του παραμένει προωθητικό υλικό, χωρίς ανεξάρτητη επιβεβαίωση των επιδόσεών του. Μάλιστα, εντάσσεται σε συνεχή σειρά παρόμοιων επιδείξεων ισχύος από την ίδια κρατική τηλεόραση. Γι’ αυτο η σωστή ανάγνωση συνδυάζει σοβαρότητα απέναντι στην τεχνολογία με σκεπτικισμό απέναντι στη σκηνοθεσία. Τελικά, όταν ένας στρατός δείχνει τις δυνατότητές του στην κάμερα, δείχνει εξίσου τι θέλει να πιστέψουν οι αντίπαλοί του.

