Όταν ο ισχυρός αγνοεί το δίκαιο: η Κίνα, οι Φιλιππίνες και ένα μάθημα για την Ελλάδα
Όταν ο ισχυρός αγνοεί το δίκαιο: η Κίνα, οι Φιλιππίνες και ένα μάθημα για την Ελλάδα
Σκάφος της κινεζικής ακτοφυλακής στη Νότια Σινική Θάλασσα· το Πεκίνο εντείνει τη νομική του επίθεση κατά της Μανίλα.
Η Κίνα κλιμακώνει τη νομική της επίθεση στη Νότια Σινική Θάλασσα. Εξέδωσε νέα εκτενή έκθεση κατά των Φιλιππίνων. Δηλαδή, χαρακτηρίζοντας «παράνομες» τις διεκδικήσεις τους. Μάλιστα, είναι η τρίτη τέτοια έκθεση μέσα σε λίγες μέρες. Όμως το timing δεν είναι καθόλου τυχαίο. Έτσι, πλησιάζει μια επέτειος που ενοχλεί το Πεκίνο.
σχετικά άρθρα
Τι ανακοίνωσε το Πεκίνο
Ας δούμε πρώτα τα γεγονότα. Η επίθεση ήρθε μέσα από κρατικό ινστιτούτο. Πρώτον, μια δεξαμενή σκέψης του υπουργείου Φυσικών Πόρων συνέταξε την έκθεση. Δηλαδή, με τη βοήθεια πέντε κινεζικών πανεπιστημίων. Μάλιστα, κατηγορεί τη Μανίλα για «παράνομη» επέκταση. Επιπλέον, μιλά για «σοβαρή απειλή» στη διεθνή τάξη. Όμως πρόκειται για την κινεζική εκδοχή. Γι’ αυτό η πραγματικότητα χρειάζεται προσεκτική ματιά.
Η νομική πραγματικότητα
Και εδώ πρέπει να είμαστε ακριβείς. Τα δικαστήρια είπαν κάτι εντελώς διαφορετικό. Πρώτον, το 2016 η Χάγη έκρινε υπέρ των Φιλιππίνων. Δηλαδή, ότι οι κινεζικές διεκδικήσεις δεν έχουν νομική βάση. Μάλιστα, απέρριψε τη «γραμμή των εννέα διαστίξεων». Επιπλέον, η απόφαση ήταν οριστική και δεσμευτική. Όμως η Κίνα δεν συμμετείχε στη διαδικασία. Γι’ αυτό την απορρίπτει ως «άκυρο χαρτί».
Η μάχη της επετείου
Ας εξηγήσουμε γιατί το Πεκίνο βιάζεται τώρα. Η ημερομηνία κρύβει το κλειδί. Πρώτον, στις 12 Ιουλίου συμπληρώνονται δέκα χρόνια από την απόφαση. Δηλαδή, μια επέτειο που οι Φιλιππίνες αξιοποιούν διεθνώς. Μάλιστα, το Πεκίνο θέλει να την «πνίξει» με δικά του κείμενα. Επιπλέον, επιχειρεί να αναστρέψει το αφήγημα. Όμως η προσπάθεια δείχνει αμηχανία, όχι δύναμη. Γι’ αυτό ρίχνει τόσο βάρος στη νομική αντεπίθεση.
Το Πεκίνο χάνει έδαφος
Και εδώ κρύβεται ένα δεδομένο που η έκθεση αποσιωπά. Η διεθνής στήριξη προς τη Μανίλα μεγαλώνει. Πρώτον, οι χώρες που ζητούν από την Κίνα συμμόρφωση τριπλασιάστηκαν. Δηλαδή, από οκτώ το 2022 σε είκοσι έξι σήμερα. Μάλιστα, σε αυτές προστίθεται και η Ευρωπαϊκή Ένωση. Επιπλέον, ορισμένοι παλιοί υποστηρικτές του Πεκίνου τηρούν πλέον αποστάσεις. Όμως αυτό ανησυχεί σοβαρά την Κίνα. Γι’ αυτό εντείνει την εκστρατεία της.
Όταν ο ισχυρός αγνοεί το δίκαιο
Πέρα από τη διαμάχη, υπάρχει ένα βαθύτερο ερώτημα. Αφορά την ίδια την αξία του διεθνούς δικαίου. Πρώτον, μια υπερδύναμη αγνοεί ανοιχτά μια δεσμευτική απόφαση. Δηλαδή, χωρίς άμεσες συνέπειες γι’ αυτήν. Μάλιστα, αυτό δημιουργεί ένα επικίνδυνο προηγούμενο. Επιπλέον, στέλνει μήνυμα σε κάθε μικρότερη χώρα. Όμως το δίκαιο είναι η μόνη ασπίδα των αδυνάτων. Γι’ αυτό το διακύβευμα ξεπερνά κατά πολύ τη Νότια Σινική Θάλασσα.
Ο νομικός πόλεμος
Η σύγκρουση μετατοπίζεται πλέον από τη θάλασσα στα έγγραφα. Και οι δύο πλευρές επιστρατεύουν το δίκαιο. Πρώτον, η Κίνα εκδίδει τη μία έκθεση μετά την άλλη. Δηλαδή, χτίζοντας το δικό της νομικό αφήγημα. Μάλιστα, οι Φιλιππίνες εξετάζουν μια δεύτερη προσφυγή. Επιπλέον, αυτή ίσως εστιάσει στην περιβαλλοντική ζημιά. Όμως η μάχη κρίνεται και στη διεθνή κοινή γνώμη. Γι’ αυτό ο «νομικός πόλεμος» γίνεται εξίσου κρίσιμος.
Ο ελληνικός καθρέφτης
Και τώρα το κομμάτι που αφορά άμεσα την Αθήνα. Η υπόθεση μοιάζει μακρινή, αλλά δεν είναι. Πρώτον, η Ελλάδα στηρίζει τα κυριαρχικά της δικαιώματα στο δίκαιο της θάλασσας. Δηλαδή, στην ίδια Σύμβαση που επικαλείται η Μανίλα. Μάλιστα, η Τουρκία, όπως και η Κίνα, δεν την έχει υπογράψει. Επιπλέον, αμφισβητεί ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα στο Αιγαίο. Όμως το ίδιο εργαλείο προστατεύει και τις ελληνικές θέσεις. Γι’ αυτό το προηγούμενο της Χάγης αφορά και εμάς.
Το ευρωπαϊκό διακύβευμα
Η υπόθεση έχει και ξεκάθαρη ευρωπαϊκή διάσταση. Η ΕΕ έχει πάρει σαφή θέση. Πρώτον, στηρίζει τον σεβασμό της απόφασης της Χάγης. Δηλαδή, υπερασπίζεται το διεθνές δίκαιο της θάλασσας. Μάλιστα, βλέπει σε αυτό θεμέλιο της παγκόσμιας τάξης. Επιπλέον, η ελεύθερη ναυσιπλοΐα αφορά άμεσα το εμπόριό της. Όμως η αμφισβήτησή του από μεγάλες δυνάμεις την ανησυχεί. Γι’ αυτό η Ευρώπη παρακολουθεί στενά την εξέλιξη.
Η ουσία
Στο τέλος μένει μια καθαρή εικόνα. Η Κίνα προσπαθεί να ξαναγράψει μια απόφαση που έχασε. Πρώτον, το κάνει με εκθέσεις, όχι με νομικά επιχειρήματα σε δικαστήριο. Όμως η διεθνής στήριξη προς τη Μανίλα μεγαλώνει. Μάλιστα, το βαθύτερο ερώτημα παραμένει ανοιχτό. Γι’ αυτό η τύχη του δικαίου κρίνεται και μακριά από την Ελλάδα. Τελικά, όταν ο ισχυρός αγνοεί τους κανόνες, κινδυνεύουν πρώτοι οι αδύναμοι.
