«Κέντρα επιστροφής» και ταχύτερες απελάσεις: η ΕΕ σκληραίνει τη μεταναστευτική της πολιτική
Στις Βρυξέλλες, οι ηγέτες της ΕΕ ζητούν εντατικές εργασίες και εξωτερικές συνεργασίες, καθώς περνούν οι νέοι κανόνες επιστροφών. Μια ιστορική στροφή — με την Ελλάδα στην πρώτη γραμμή.
Η ΕΕ ενισχύει τη στρατηγική συνεργασία με το Καζακστάν για ενέργεια, μεταφορές και κρίσιμες πρώτες ύλες.
Βρυξέλλες, Παρασκευή. Στην αίθουσα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, η μετανάστευση κυριαρχεί ξανά. Συγκεκριμένα, οι ηγέτες της ΕΕ ζητούν εντατικές εργασίες σε όλους τους τομείς. Μάλιστα, βάζουν στο επίκεντρο τις «εξωτερικές συνεργασίες» με τρίτες χώρες. Δηλαδή, η Ευρώπη σκληραίνει εδώ και τώρα τη μεταναστευτική της πολιτική. Όμως η κίνηση αυτή ξεσηκώνει ήδη έντονες αντιδράσεις. Έτσι, παρακολουθούμε μια ιστορική στροφή να ξετυλίγεται μπροστά μας.
σχετικά άρθρα
Τι αποφασίζουν τώρα στις Βρυξέλλες
Οι «27» δίνουν ένα ξεκάθαρο πολιτικό σήμα. Πρώτον, ζητούν να συνεχιστούν εντατικά οι εργασίες παντού. Δηλαδή, και στην «εξωτερική διάσταση» της μεταναστευτικής πολιτικής. Μάλιστα, επικαλούνται πρόσφατη επιστολή της προέδρου της Κομισιόν. Συγκεκριμένα, της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Επιπλέον, δένουν τη στρατηγική με «ολοκληρωμένες εταιρικές σχέσεις». Όμως όλα όσα συμβαίνουν εδώ πατούν σε μια μεγάλη νομοθετική τομή. Γι’ αυτό η ίδια η ατζέντα μυρίζει «σκλήρυνση».
Ο νέος Κανονισμός Επιστροφών
Η μεγάλη αλλαγή έρχεται από το Ευρωκοινοβούλιο. Πρώτον, οι ευρωβουλευτές ενέκριναν προχθές τον νέο Κανονισμό Επιστροφών. Συγκεκριμένα, με 418 ψήφους υπέρ και 218 κατά. Μάλιστα, ο κανονισμός αντικαθιστά μια ξεπερασμένη οδηγία του 2008. Δηλαδή, μέχρι σήμερα οι αρχές εκτελούν μόλις το 28% των διαταγών επιστροφής. Επιπλέον, ο νέος νόμος φέρνει μια ενιαία «ευρωπαϊκή διαταγή επιστροφής». Όμως προβλέπει και αμοιβαία αναγνώριση των αποφάσεων μεταξύ κρατών. Γι’ αυτό μια χώρα εκτελεί πλέον και απόφαση μιας άλλης. Παράλληλα, διευρύνει την κράτηση και περιορίζει την αυτόματη αναστολή των εφέσεων.
Τα «κέντρα επιστροφής» εκτός Ευρώπης
Η πιο αμφιλεγόμενη πρόνοια αφορά τις τρίτες χώρες. Πρώτον, ο νόμος ανοίγει τον δρόμο για «κέντρα επιστροφής» εκτός ΕΕ. Δηλαδή, σε χώρες πρόθυμες να φιλοξενήσουν όσους επιστρέφουν. Μάλιστα, εξαιρεί ρητά τους ασυνόδευτους ανηλίκους. Επιπλέον, απαιτεί σεβασμό των προτύπων ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Όμως το μοντέλο θυμίζει έντονα τα κέντρα της Ιταλίας στην Αλβανία. Γι’ αυτό πολλοί μιλούν για «εξωτερίκευση» του ασύλου. Συγκεκριμένα, κάποιες διατάξεις ισχύουν αμέσως, ενώ άλλες θέλουν ως έναν χρόνο.
Η άλλη όψη: «νομικές μαύρες τρύπες»
Εδώ ακριβώς ξεσπά η μεγάλη αντιπαράθεση. Πρώτον, οργανώσεις δικαιωμάτων κρούουν δυνατά τον κώδωνα. Δηλαδή, η ECRE μιλά για «από τα πιο τιμωρητικά εργαλεία» στην ιστορία της ΕΕ. Μάλιστα, η IRC προειδοποιεί για «νομικές μαύρες τρύπες» εκτός συνόρων. Επιπλέον, φοβάται μια «ευρωπαϊκή εκδοχή» σκληρών αμερικανικών πρακτικών. Όμως οι υπέρμαχοι αντιτείνουν ότι το σύστημα σήμερα δεν λειτουργεί. Γι’ αυτό επικαλούνται την πίεση και την άνοδο της ακροδεξιάς. Πάντως, κρίσιμες εγγυήσεις παραμένουν: μη επαναπροώθηση, γραπτή ενημέρωση, δικαστική προσφυγή.
Γιατί η Ελλάδα είναι στο επίκεντρο
Η Ελλάδα στέκει στην πρώτη γραμμή όλης αυτής της ιστορίας. Πρώτον, παραμένει βασική πύλη εισόδου από την Τουρκία και τη Βόρεια Αφρική. Δηλαδή, μέσω Αιγαίου και Έβρου, αλλά και Κρήτης και Γαύδου. Μάλιστα, η Αθήνα πρωτοστατεί ανοιχτά υπέρ των «κέντρων επιστροφής». Συγκεκριμένα, ο υπουργός Θάνος Πλεύρης συνεργάζεται με Γερμανία, Ολλανδία, Αυστρία και Δανία. Επιπλέον, στοχεύουν σε κέντρα κατά προτίμηση στην Αφρική. Όμως οργανώσεις κατηγορούν χρόνια το Λιμενικό για παράνομες επαναπροωθήσεις. Γι’ αυτό η Αθήνα απαντά σταθερά ότι τις απορρίπτει. Παράλληλα, οι αφίξεις έπεσαν 21% το 2025, ενώ οι επιστροφές μένουν λίγες.
Η μεγάλη εικόνα
Η μεγάλη εικόνα δείχνει μια Ευρώπη που αλλάζει στάση. Πρώτον, το Σύμφωνο για τη Μετανάστευση ισχύει ήδη από τις 12 Ιουνίου. Δηλαδή, ανοίγει μια νέα εποχή ελέγχου και επιστροφών. Μάλιστα, ένας μηχανισμός αλληλεγγύης στηρίζει χώρες πρώτης γραμμής όπως η Ελλάδα. Όμως το βαθύ ερώτημα παραμένει ανοιχτό και οξύ. Συγκεκριμένα, πώς ισορροπεί η Ευρώπη τον έλεγχο με τα δικαιώματα; Γι’ αυτό η επόμενη μάχη πάει στην εφαρμογή και στις συμφωνίες με τρίτες χώρες. Τελικά, ό,τι κρίνεται τώρα στις Βρυξέλλες, το ζούμε αύριο στα σύνορα.
