Πέντε ασκήσεις ταυτόχρονα: οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοι «δείχνουν τους μυς» στο κατώφλι της Κίνας
Από τις Φιλιππίνες ως τη Χαβάη, δεκάδες χιλιάδες στρατιώτες συμμετέχουν σε σχεδόν ταυτόχρονες ασκήσεις. Οι αναλυτές βλέπουν μια νέα στρατηγική των ΗΠΑ — που δίνει μεγαλύτερο ρόλο στους συμμάχους και αφορά και την Ευρώπη.
Τι ακριβώς συμβαίνει
Η κλίμακα των ασκήσεων είναι ασυνήθιστα μεγάλη. Πρώτον, η άσκηση Kamandag ένωσε Φιλιππινέζους και Αμερικανούς πεζοναύτες. Δηλαδή, με περίπου 2.000 στρατιώτες και ιαπωνική συμμετοχή στα νησιά Μπατάνες. Μάλιστα, η Resolute Dragon στην Ιαπωνία κινητοποίησε 9.000 στρατιώτες. Επιπλέον, η Valiant Shield στο Γκουάμ συγκέντρωσε άλλους 10.000. Όμως στη Χαβάη η RIMPAC ένωσε πάνω από 25.000 από 31 έθνη. Γι’ αυτό η συνολική εικόνα δείχνει πρωτοφανή συγκέντρωση.
Το νέο όπλο και η Ταϊβάν
Δύο στοιχεία ξεχωρίζουν ιδιαίτερα στη φετινή ανάπτυξη. Πρώτον, η Valiant Shield περιλάμβανε για πρώτη φορά το πυραυλικό σύστημα Typhon. Δηλαδή, ένα όπλο μεσαίου βεληνεκούς με μεγάλη στρατηγική σημασία. Μάλιστα, η Ταϊβάν έτρεξε παράλληλα τη δική της άσκηση ετοιμότητας. Επιπλέον, κινητοποίησε περίπου 100.000 στρατιώτες για ταχεία αντίδραση. Όμως ταυτόχρονα η Κίνα έκανε ασκήσεις με το αεροπλανοφόρο Λιαονίνγκ. Γι’ αυτό η ένταση στην περιοχή ανέβηκε αισθητά.
Η «πρώτη νησιωτική αλυσίδα»
Πίσω από τις ασκήσεις στέκει ένα συγκεκριμένο στρατηγικό δόγμα. Πρώτον, η «πρώτη νησιωτική αλυσίδα» αποτελεί κλειδί της αμερικανικής πολιτικής. Δηλαδή, ένα τόξο νησιών από την Ιαπωνία ως τις Φιλιππίνες. Μάλιστα, περνά μέσα από την Ταϊβάν και τα νησιά Ριουκιού. Επιπλέον, το Πεκίνο επιδιώκει να κυριαρχήσει σε αυτά τα ύδατα. Όμως οι ΗΠΑ θέλουν να του «αρνηθούν» αυτόν τον έλεγχο. Γι’ αυτό η Εθνική Στρατηγική Άμυνας του 2026 βάζει την «άρνηση» πρώτο στόχο.
Τι αλλάζει στη στρατηγική
Οι αναλυτές διαβάζουν μέσα στα στοιχεία μια βαθύτερη μετατόπιση. Πρώτον, η αποτροπή στηρίζεται όλο και λιγότερο σε μία μεγάλη αμερικανική παρουσία. Δηλαδή, μετακινείται προς ένα κατανεμημένο, ανθεκτικό δίκτυο. Μάλιστα, η Ουάσιγκτον ζητά από τους συμμάχους να αναλάβουν περισσότερα. Επιπλέον, αυτό ταιριάζει στην έμφαση Τραμπ στην «κατανομή βαρών». Όμως οι σύμμαχοι κινούνται και από δικά τους εθνικά συμφέροντα. Γι’ αυτό το μοντέλο γίνεται πιο δικτυωμένο και ευέλικτο.
Συντονισμός ή σύμπτωση;
Οι ειδικοί διχάζονται ως προς το νόημα της συγκυρίας. Πρώτον, κάποιοι βλέπουν σαφή, σκόπιμη μετατόπιση στρατηγικής. Δηλαδή, θεωρούν «απίθανη» μια τέτοια σύμπτωση χρόνου. Μάλιστα, άλλοι κρατούν πιο μετρημένη στάση. Επιπλέον, σημειώνουν ότι οι ΗΠΑ δεν συντονίζουν κάθε άσκηση. Όμως όλοι συμφωνούν σε μία τάση. Γι’ αυτό μιλούν για εμβάθυνση της δικτυωμένης συνεργασίας.
Γιατί αφορά την Ευρώπη και την Ελλάδα
Η εξέλιξη αυτή ξεπερνά κατά πολύ την Ασία. Πρώτον, το ίδιο δόγμα «κατανομής βαρών» ισχύει και στο ΝΑΤΟ. Δηλαδή, η Ουάσιγκτον ζητά τα ίδια και από την Ευρώπη. Μάλιστα, η Σύνοδος της Άγκυρας θέτει στόχο δαπανών έως 5%. Επιπλέον, ευρωπαϊκές δυνάμεις όπως η Γαλλία δρουν ήδη στον Ινδοειρηνικό. Όμως η «δικτυωμένη άμυνα» γίνεται μάθημα και για την Ευρώπη. Γι’ αυτό η Ελλάδα, με κρίσιμη γεωγραφία και ναυτιλία, παρακολουθεί στενά.
Η μεγάλη εικόνα
Η μεγάλη εικόνα δείχνει έναν ανταγωνισμό που ωριμάζει. Πρώτον, η αποτροπή γίνεται συλλογική υπόθεση, όχι μονομερής. Δηλαδή, στηρίζεται σε ένα πλέγμα συμμάχων και βάσεων. Όμως κάθε ασκηση στέλνει μήνυμα και κρύβει κίνδυνο κλιμάκωσης. Μάλιστα, οι δύο πλευρές «δείχνουν μυς» ταυτόχρονα. Γι’ αυτό η ισορροπία παραμένει εύθραυστη. Τελικά, την επόμενη φάση την ορίζουν οι συμμαχίες, η τεχνολογία και η αποφασιστικότητα.

