Ο δρόμος έκλεισε: γιατί η «παράκαμψη» μέσω Βιετνάμ για κινεζικά προϊόντα έφτασε σε αδιέξοδο
Επί χρόνια, κινεζικές εταιρείες μετέφεραν παραγωγή στο Βιετνάμ για να αποφύγουν τους αμερικανικούς δασμούς. Τώρα η νέα συμφωνία ΗΠΑ–Βιετνάμ κλείνει αυτό το «παράθυρο» — με επιπτώσεις και για την Ευρώπη.
Εμπορευματοκιβώτια σε λιμάνι· η νέα συμφωνία ΗΠΑ–Βιετνάμ κλείνει το «παράθυρο» παράκαμψης δασμών για κινεζικά προϊόντα.
Η μεγάλη «παράκαμψη» των κινεζικών προϊόντων προς τις ΗΠΑ συναντά πλέον τοίχο. Συγκεκριμένα, επί χρόνια κινεζικές εταιρείες μετέφεραν παραγωγή στο Βιετνάμ. Μάλιστα, στόχευαν να αποφύγουν τους αμερικανικούς δασμούς στα κινεζικά αγαθά. Δηλαδή, χρησιμοποιούσαν το Βιετνάμ ως ενδιάμεσο σταθμό. Όμως η νέα συμφωνία ΗΠΑ–Βιετνάμ αλλάζει ριζικά το παιχνίδι. Έτσι, η εύκολη παράκαμψη φτάνει σε αδιέξοδο.
σχετικά άρθρα
Η ιστορία μιας στροφής
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα δείχνει το μέγεθος της αλλαγής. Πρώτον, ο κινεζικός όμιλος Jasan μετέφερε παραγωγή στο Βιετνάμ το 2017. Δηλαδή, για να ξεφύγει από τους δασμούς της πρώτης θητείας Τραμπ. Μάλιστα, αρχικά κέρδισε σημαντικά από τη χαμηλότερη δασμολόγηση. Επιπλέον, συνέχισε να τροφοδοτεί τα ράφια αμερικανικών αλυσίδων. Όμως πρόσφατα έκανε απότομη στροφή 180 μοιρών. Γι’ αυτό ακύρωσε συμβόλαια και αποσύρθηκε από νέα επένδυση.
Τι ακριβώς συνέβη
Η υποχώρηση αποτυπώνεται καθαρά στα στοιχεία της εταιρείας. Πρώτον, τον Σεπτέμβριο ανακοίνωσε νέο εργοστάσιο στην επαρχία Thanh Hoa. Δηλαδή, μια επένδυση 26,6 εκατομμυρίων δολαρίων. Μάλιστα, σχεδίαζε παραγωγή 60 εκατομμυρίων ζευγαριών καλτσών για τις ΗΠΑ. Επιπλέον, τον Φεβρουάριο εγκατέλειψε εντελώς το σχέδιο. Όμως επικαλέστηκε «αβεβαιότητες» στη λειτουργία και τις εξαγωγές. Γι’ αυτό η περίπτωσή του έγινε σύμβολο μιας ευρύτερης τάσης.
Γιατί έκλεισε ο δρόμος
Πίσω από την αλλαγή στέκει μια συγκεκριμένη αμερικανική κίνηση. Πρώτον, η συμφωνία ΗΠΑ–Βιετνάμ του 2025 άλλαξε τους κανόνες. Δηλαδή, επέβαλε δασμό 20% στα βιετναμέζικα προϊόντα. Μάλιστα, πρόσθεσε δασμό 40% στα λεγόμενα «transshipped» αγαθά. Συγκεκριμένα, σε προϊόντα που απλώς περνούν από το Βιετνάμ με κινεζικό περιεχόμενο. Όμως αυτό χτυπά ευθέως τη λογική της παράκαμψης. Γι’ αυτό η «πίσω πόρτα» γίνεται πολύ ακριβή.
Το αμερικανικό σκεπτικό
Η Ουάσιγκτον στοχεύει να κλείσει ένα παλιό «παράθυρο». Πρώτον, θεωρεί την παράκαμψη μορφή φοροαποφυγής δασμών. Δηλαδή, κινεζικά προϊόντα με ετικέτα «Made in Vietnam» χωρίς ουσιώδη μεταποίηση. Μάλιστα, ζητά πλέον πραγματική τοπική προστιθέμενη αξία. Επιπλέον, πιέζει το Βιετνάμ για αυστηρότερους ελέγχους καταγωγής. Όμως δεν έδωσε ακόμη σαφή ορισμό του «transshipment». Γι’ αυτό οι επιχειρήσεις κινούνται σε μια «γκρίζα ζώνη».
Τα μεγέθη της αλλαγής
Τα νούμερα δείχνουν πόσο μεγάλη είναι η μετατόπιση. Πρώτον, το μερίδιο της Κίνας στις αμερικανικές εισαγωγές έπεσε δραματικά. Δηλαδή, από 22% το 2017 σε περίπου 9% το 2025. Μάλιστα, οι εξαγωγές Κίνας προς ΗΠΑ μειώθηκαν 20% μέσα στο 2025. Επιπλέον, οι βιετναμέζικες εξαγωγές προς ΗΠΑ αυξήθηκαν 28%. Όμως μελέτες εκτιμούν πάνω από 8 δισ. δολάρια «επαναδρομολόγησης». Γι’ αυτό οι ΗΠΑ έσπευσαν να κλείσουν το κενό.
Η ειρωνεία της υπόθεσης
Η πολιτική αυτή κρύβει όμως και ένα παράδοξο. Πρώτον, ένας υπερβολικά ευρύς ορισμός μπορεί να βοηθήσει την Κίνα. Δηλαδή, αν το 40% στο transshipment ξεπερνά τον άμεσο δασμό. Μάλιστα, τότε οι Αμερικανοί εισαγωγείς ίσως αγοράζουν ξανά απευθείας από Κίνα. Επιπλέον, αυτό θα ακύρωνε χρόνια διαφοροποίησης μακριά από το Πεκίνο. Όμως η ασάφεια παγώνει επενδύσεις και αποφάσεις. Γι’ αυτό η εφαρμογή μετρά όσο και η πρόθεση.
Γιατί αφορά την Ευρώπη και την Ελλάδα
Η εξέλιξη αγγίζει άμεσα Ευρώπη και Ελλάδα. Πρώτον, η ΕΕ αποτελεί τον επόμενο πιθανό «σταθμό» τέτοιων ρητρών. Δηλαδή, και η Ουάσιγκτον πιέζει για παρόμοιους κανόνες καταγωγής. Μάλιστα, τα φθηνά κινεζικά προϊόντα μπορεί να εκτραπούν προς την Ευρώπη. Επιπλέον, αυτό πιέζει την ευρωπαϊκή βιομηχανία και τις τιμές. Όμως η ελληνική ναυτιλία και τα λιμάνια εξαρτώνται από τις ροές αυτές. Γι’ αυτό κάθε ανακατεύθυνση εμπορίου έχει και ελληνικό αντίκτυπο.
Η μεγάλη εικόνα
Η μεγάλη εικόνα δείχνει έναν εμπορικό πόλεμο που ωριμάζει. Πρώτον, οι ΗΠΑ δεν χτυπούν πια μόνο τα κινεζικά προϊόντα. Δηλαδή, στοχεύουν και τις διαδρομές που τα μεταμφιέζουν. Όμως οι αλυσίδες εφοδιασμού προσαρμόζονται γρήγορα και ευέλικτα. Μάλιστα, το εμπόριο μοιάζει με ποτάμι που βρίσκει νέα ρυάκια. Γι’ αυτό κάθε «φράγμα» γεννά και μια νέα παράκαμψη. Τελικά, την επόμενη φάση την ορίζουν οι κανόνες, η εφαρμογή και η ευελιξία.
