Πρόσφατες επιστημονικές μελέτες ρίχνουν φως σε παράγοντες που συνδέονται με μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας, αναδεικνύοντας τη σημασία της φυτοφαγικής διατροφής, της σωματικής δραστηριότητας, του επαρκούς ύπνου και της αισιοδοξίας.
Μία εκ των ερευνών, δημοσιευμένη στο Journal of the American Geriatrics Society, ανέλυσε δεδομένα από 9.071 γνωστικά υγιή άτομα που συμμετείχαν στην αμερικανική Μελέτη Υγείας και Συνταξιοδότησης. Μετά από παρακολούθηση έως και 14 ετών, διαπιστώθηκε ότι η αυξημένη αισιοδοξία, σε σύγκριση με τον μέσο όρο, συσχετίζεται με 15% χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας. Η συσχέτιση αυτή παρέμεινε σημαντική και μετά τη συνεκτίμηση παραγόντων όπως ηλικία, φύλο, εθνικότητα, εκπαίδευση, κατάθλιψη και σοβαρές παθήσεις.
Παράλληλα, τα ευρήματα μελέτης που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό της Αμερικανικής Ακαδημίας Νευρολογίας, Neurology, υποδεικνύουν ότι η υιοθέτηση μιας υγιεινής φυτοφαγικής διατροφής, ακόμη και μετά την ηλικία των 60 ετών, συνδέεται με μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης Αλτσχάιμερ και άλλων μορφών άνοιας. Αντίθετα, η κατανάλωση ανθυγιεινών φυτοφαγικών τροφών, όπως αυτές που είναι πλούσιες σε πρόσθετα σάκχαρα, επεξεργασμένα δημητριακά και πατάτες από fast food, φαίνεται να αυξάνει τον κίνδυνο άνοιας. Η έρευνα αυτή περιέλαβε 92.849 άτομα με μέση ηλικία 59 ετών, τα οποία συμπλήρωσαν ερωτηματολόγια διατροφής και παρακολουθήθηκαν για περίπου έντεκα χρόνια. Ως υγιεινή φυτοφαγική διατροφή ορίζονται εκείνες που δίνουν προτεραιότητα στα δημητριακά ολικής άλεσης, τα φρούτα, τα λαχανικά, τα φυτικά έλαια, τους ξηρούς καρπούς και τα όσπρια. Οι επιστήμονες τονίζουν ότι η μελέτη αυτή καταδεικνύει συσχέτιση και όχι αιτιώδη σχέση μεταξύ διατροφής και κινδύνου άνοιας.
Σωματική δραστηριότητα και ύπνος
Μια τρίτη μετα-ανάλυση, η οποία δημοσιεύθηκε στο περιοδικό ανοιχτής πρόσβασης PLOS One και συγκέντρωσε δεδομένα από 69 έρευνες που αφορούσαν εκατομμύρια ενήλικες άνω των 35 ετών, υπογραμμίζει τη σημασία της σωματικής δραστηριότητας και της διάρκειας του ύπνου. Η μελέτη έδειξε ότι η τακτική φυσική δραστηριότητα, ο περιορισμός του καθιστικού τρόπου ζωής και ο νυχτερινός ύπνος διάρκειας 7-8 ωρών συνδέονται με μικρότερο κίνδυνο άνοιας.
Συγκεκριμένα, η συστηματική σωματική δραστηριότητα συσχετίστηκε κατά μέσο όρο με 25% χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας στις 49 από τις εξεταζόμενες μελέτες, αν και παρατηρήθηκε σημαντική ετερογένεια στα αποτελέσματα. Ως προς τον ύπνο, ο ανεπαρκής ύπνος κάτω των επτά ωρών και ο υπερβολικός ύπνος άνω των οκτώ ωρών συνδέθηκαν με 18% και 28% υψηλότερο κίνδυνο άνοιας αντίστοιχα, σε σύγκριση με τον βέλτιστο ύπνο των 7-8 ωρών. Επιπλέον, η παρατεταμένη καθιστική ζωή, διάρκειας άνω των οκτώ ωρών ημερησίως, συνδέθηκε με 27% αυξημένο κίνδυνο. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι ο σχεδιασμός της μετα-ανάλυσης δεν αποδεικνύει αιτιολογική σχέση, αλλά τα αποτελέσματα υποδεικνύουν μια ισχυρή συσχέτιση που χρήζει περαιτέρω διερεύνησης.

