ΕΚΤ: Πρός νέα αύξηση επιτοκίων καθώς ο πόλεμος στο Ιράν αναζωπυρώνει τον πληθωρισμό
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αναμένεται να αυξήσει το κόστος δανεισμού για δεύτερη φορά από τότε που ο πόλεμος στο Ιράν εκτόξευσε τις τιμές της ενέργειας, καθώς ο πληθωρισμός παραμένει σταθερά πολύ πάνω από τον στόχο και η οικονομία της Ευρωζώνης αποδεικνύεται απροσδόκητα ανθεκτική.
σχετικά άρθρα
Σύμφωνα με όλους πλην ενός από τους αναλυτές που συμμετείχαν σε δημοσκόπηση του Bloomberg, το επιτόκιο καταθέσεων αναμένεται να αυξηθεί σήμερα κατά 25 μονάδες βάσης, στο 2,50%. Οι νέες τριμηνιαίες προβλέψεις της ΕΚΤ αναμένεται να ενισχύσουν το επιχείρημα υπέρ της αύξησης, καθώς θα δείχνουν ισχυρότερες πληθωριστικές πιέσεις αλλά και ταχύτερη ανάπτυξη στην Ευρωζώνη των 21 χωρών.
Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής βρίσκονται αντιμέτωποι με έναν πληθωρισμό που ξεπέρασε το 3% τον περασμένο μήνα, φθάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο σχεδόν τριών ετών, ενώ δεν αναμένεται σημαντική αποκλιμάκωση τους επόμενους μήνες. Σε αντίθεση με άλλες μεγάλες κεντρικές τράπεζες, όπως η Federal Reserve και η Τράπεζα της Αγγλίας, η ΕΚΤ αύξησε ήδη τα επιτόκια τον Ιούνιο και υπάρχει ελάχιστη αμφιβολία ότι θα προχωρήσει σε ακόμη μία κίνηση αυτή την εβδομάδα.
Το τι θα ακολουθήσει, ωστόσο, είναι πολύ λιγότερο ξεκάθαρο. Οι αγορές τιμολογούν τουλάχιστον δύο ακόμη αυξήσεις, ενώ οι οικονομολόγοι εμφανίζονται περισσότερο επιφυλακτικοί. Διχασμένοι είναι και οι αξιωματούχοι της ΕΚΤ: ορισμένοι θεωρούν ότι τα επιτόκια ίσως χρειαστεί να αυξηθούν περαιτέρω μετά τον Σεπτέμβριο, ενώ άλλοι ζητούν προσοχή, καθώς δεν υπάρχουν ακόμη σαφείς ενδείξεις δευτερογενών πληθωριστικών επιδράσεων και παραμένουν οι κίνδυνοι από τη Μέση Ανατολή και το αμερικανικό εμπόριο.
«Η ΕΚΤ προφανώς θα αυξήσει τα επιτόκια αυτή την εβδομάδα», δήλωσε ο Jari Stehn, επικεφαλής οικονομολόγος Ευρώπης της Goldman Sachs. «Όμως η τεράστια αβεβαιότητα για τις προοπτικές και ορισμένες ενδείξεις διάστασης απόψεων στο Διοικητικό Συμβούλιο σημαίνουν ότι πιθανότατα θα αφήσει εντελώς ανοιχτή την προοπτική για τα επιτόκια».
Η ανακοίνωση της νομισματικής πολιτικής αναμένεται στις 14:45 ώρα Βερολίνου, καθώς η συγκεκριμένη συνεδρίαση είναι η μία ετήσια συνεδρίαση που πραγματοποιεί η ΕΚΤ εκτός της έδρας της στη Φρανκφούρτη. Η πρόεδρος Christine Lagarde θα δώσει συνέντευξη Τύπου στη γερμανική πρωτεύουσα 30 λεπτά αργότερα.
Τα επιτόκια και η μάχη στο εσωτερικό της ΕΚΤ
Οι αξιωματούχοι έχουν προαναγγείλει σε μεγάλο βαθμό την αύξηση των επιτοκίων τον Σεπτέμβριο, η οποία θα εδραιώσει την ΕΚΤ ως την πιο «επιθετική» κεντρική τράπεζα μεταξύ των χωρών της G7.
Ωστόσο, έχουν ήδη εμφανιστεί διαφωνίες για το τι θα ακολουθήσει. Ο Gediminas Simkus της κεντρικής τράπεζας της Λιθουανίας έχει δηλώσει ότι η αύξηση του επιτοκίου στο 2,5% δεν θα είναι αρκετή για να επιστρέψει ο πληθωρισμός στο 2%, επικαλούμενος μεταξύ άλλων την ισχυρότερη οικονομική ανάπτυξη.
Αντίθετα, το μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής Piero Cipollone έχει προειδοποιήσει ότι η ΕΚΤ δεν θα πρέπει να σφίξει υπερβολικά τη νομισματική πολιτική, ώστε να αποφευχθεί η πρόκληση ζημιάς στην οικονομία.
Σύμφωνα με το Bloomberg Economics, η νέα μεταβλητότητα στις αγορές πετρελαίου και η απότομη άνοδος των τιμών του φυσικού αερίου θα οδηγήσουν αναμφίβολα τα «γεράκια» να πιέσουν για ακόμη μία αύξηση τον Δεκέμβριο. Ωστόσο, η αυστηροποίηση των χρηματοπιστωτικών συνθηκών και οι περιορισμένες ενδείξεις έμμεσων επιπτώσεων από το ενεργειακό σοκ δημιουργούν σημαντικά εμπόδια για ένα τέτοιο σενάριο.
Αυτό οφείλεται εν μέρει στο γεγονός ότι το 2,5% θεωρείται ευρέως ως το ανώτατο όριο της ουδέτερης ζώνης των επιτοκίων, πέρα από το οποίο η νομισματική πολιτική αρχίζει να περιορίζει την οικονομική δραστηριότητα. Δεν συμφωνούν, πάντως, όλοι. Ο Gabriel Makhlouf της Ιρλανδίας υποστηρίζει ότι η περιοριστική περιοχή ξεκινά μόνο πάνω από το 2,75%.
Ο πρόεδρος της Bundesbank Joachim Nagel έχει επίσης επισημάνει ότι οι αξιωματούχοι πρέπει να λάβουν υπόψη την πρόσφατη άνοδο των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων διεθνώς, η οποία, όπως είπε, «περιπλέκει την κατάσταση», ακόμη κι αν οι αυστηρότερες χρηματοπιστωτικές συνθήκες βοηθούν την ΕΚΤ να περιορίσει τον πληθωρισμό.
Οι νέες προβλέψεις για ανάπτυξη και πληθωρισμό
Οι νέες μακροοικονομικές προβλέψεις θα είναι καθοριστικές τόσο για τις αποφάσεις της Πέμπτης όσο και για την πορεία των επιτοκίων στη συνέχεια. Η ΕΚΤ αναμένεται επίσης να δημοσιεύσει και πάλι εναλλακτικά σενάρια, όπως είχε κάνει τον Μάρτιο και τον Ιούνιο.
Όσον αφορά το βασικό σενάριο, οι αναλυτές αναμένουν ανοδική αναθεώρηση της πρόβλεψης για τον πληθωρισμό του επόμενου έτους, από 2,3% που ήταν τον Ιούνιο. Για το 2026, αναμένουν ότι η πρόβλεψη θα παραμείνει αμετάβλητη στο 3%, ενώ εκτιμούν ότι η ανάπτυξη θα αναθεωρηθεί προς τα πάνω.
«Εκτός εάν η πρόβλεψη για το 2028 είναι κάτω από τον στόχο, ιδιαίτερα όσον αφορά τον δομικό πληθωρισμό και τον πληθωρισμό χωρίς την ενέργεια, αυτό θα δικαιολογήσει συνολικά λίγο περισσότερες από τρεις αυξήσεις επιτοκίων που έχουν ενσωματωθεί στις προβλέψεις», ανέφερε σε σημείωμά του ο οικονομολόγος της JPMorgan Greg Fuzesi.
Οι αξιωματούχοι θα πρέπει, ωστόσο, να έχουν κατά νου ότι οι εκτιμήσεις τους πιθανότατα είναι ήδη εν μέρει ξεπερασμένες. Με ημερομηνία διακοπής συλλογής στοιχείων τον Αύγουστο, οι προβλέψεις πιθανόν να μην ενσωματώνουν την τελευταία άνοδο στις αποδόσεις των ομολόγων ούτε τις ακόμη υψηλότερες τιμές της ενέργειας.
Το μέλλον της Lagarde
Την ίδια ώρα, εντείνονται οι εικασίες ότι η Christine Lagarde θα μπορούσε να αποχωρήσει πρόωρα από την ΕΚΤ. Οι δηλώσεις της μετά τη συνεδρίαση του Ιουλίου αποτέλεσαν την πιο σαφή ένδειξη μέχρι σήμερα ότι ενδέχεται να μη μείνει στη θέση της έως τη λήξη της θητείας της τον Οκτώβριο του 2027.
Το Bloomberg είχε μεταδώσει τον προηγούμενο μήνα ότι το World Economic Forum, γνωστό για την ετήσια σύνοδο στο Νταβός, εξακολουθεί να την προσεγγίζει προκειμένου να αναλάβει ηγετικό ρόλο και ότι η Lagarde, η οποία πρόκειται να δημοσιεύσει τα απομνημονεύματά της στα τέλη Ιανουαρίου, εμφανίζεται έτοιμη να αποδεχθεί την πρόταση.
Η ίδια αρνήθηκε πρόσφατα να αποκλείσει και ενδεχόμενη εμπλοκή της στη γαλλική πολιτική, δηλώνοντας ότι θα μπορούσε να προσφέρει «με όποια ιδιότητα θα είμαι πιο αποτελεσματική». Λίγο μετά την επίσκεψή της στο Βερολίνο, θα είναι επίτιμη προσκεκλημένη σε ετήσια πολιτική συγκέντρωση που διοργανώνει ο Hervé Morin, πρόεδρος της περιφέρειας της Νορμανδίας και επικεφαλής του κόμματος Les Centristes.
Η πίεση προς τη Lagarde να ξεκαθαρίσει τις προθέσεις της ενδέχεται να αυξηθεί ακόμη περισσότερο εάν το μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής Isabel Schnabel αποχωρήσει επίσης πρόωρα από την ΕΚΤ. Η Γερμανίδα αξιωματούχος, της οποίας η θητεία ολοκληρώνεται στα τέλη του 2027, ενδέχεται να μετακινηθεί στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.
