Ινδία: Ο γίγαντας που (μάλλον) μας δουλεύει ψιλό γαζί ή το μέλλον του κόσμου;

Αν ρωτήσεις έναν τυχαίο αναλυτή στη Wall Street για το ποιος θα πάρει τη σκυτάλη από την Κίνα, θα σου δείξει με το δάχτυλο την Ινδία. Και θα έχει δίκιο, και θα έχει άδικο, και πιθανότατα θα έχει πιει και λίγο παραπάνω. Η Ινδία είναι αυτή η περίεργη περίπτωση όπου η υπερβολική διαφήμιση συναντά την σκληρή πραγματικότητα και, αντί να συγκρουστούν, κάθονται και πίνουν τσάι. Είναι μια χώρα που έχει σημασία, αλλά ταυτόχρονα δεν έχει καμία, ανάλογα με το από πού κοιτάς τον χάρτη

Ινδία: Ο γίγαντας που (μάλλον) μας δουλεύει ψιλό γαζί ή το μέλλον του κόσμου;

Ας ξεκινήσουμε με τα βασικά, γιατί η γεωγραφία είναι η μόνη μοίρα που δεν μπορείς να δωροδοκήσεις. Στις κανονικές χώρες —σκέψου τον Μισισιπής στις ΗΠΑ ή την κοιλάδα του Πάδου στην Ιταλία— υπάρχει ένα ποτάμι, μια κοιλάδα και γύρω τους χτίζεται ένα έθνος. Στην Ινδία; Στην Ινδία αποφάσισαν να το κάνουν πιο “ενδιαφέρον”. Έχουν δεκάδες ποτάμια, με τον Γάγγη να κυριαρχεί, αλλά κανένα φυσικό σύνορο να τα χωρίζει. Το αποτέλεσμα; Ένα ατελείωτο γεωγραφικό μπλέντερ όπου όλοι ανακατεύονται με όλους, αλλά κανείς δεν συμπαθεί πραγματικά τον γείτονά του.

σχετικά άρθρα

Αυτό εξηγεί γιατί η εθνική ενότητα στην Ινδία είναι πιο σπάνια και από τίμιο πολιτικό. Μιλάμε για μια χώρα όπου μόλις το 50% του πληθυσμού μιλάει Χίντι. Έχουν μια μουσουλμανική μειονότητα που αγγίζει το 15% —δηλαδή καμιά 200αριά εκατομμύρια άνθρωποι, η τρίτη μεγαλύτερη στον κόσμο μετά την Ινδονησία και το Πακιστάν. Αν ψάχνετε για ένα σύγχρονο έθνος-κράτος, ατυχήσατε. Η Ινδία θυμίζει περισσότερο την Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία: ένα χαλαρό συνονθύλευμα συμφερόντων που χρειάζεται πέντε ολόκληρες εβδομάδες απλά και μόνο για να ολοκληρώσει μια εκλογική διαδικασία.

Γειτονιά για… Γερά Νεύρα (και Κλειστά Σύνορα)

Αν νομίζετε ότι έχετε κακούς γείτονες, ρωτήστε το Νέο Δελχί. Η Ινδία είναι γεωγραφικά φυλακισμένη. Γύρω της έχει χώρες που, ας το πούμε κομψά, δεν θα την καλούσαν σε πάρτι: Πακιστάν, Μιανμάρ, Νεπάλ, Σρι Λάνκα, Μπαγκλαντές. Όλοι την αντιπαθούν και η αίσθηση είναι αμοιβαία.

Και εδώ είναι το μεγάλο ανέκδοτο της “παγκόσμιας υπερδύναμης”. Με 1,5 δισεκατομμύριο κατοίκους, θα περίμενε κανείς να προβάλλει ισχύ παντού. Αμ δε. Η Ινδία είναι εγκλωβισμένη στη λεκάνη του Ινδικού Ωκεανού. Για να βγει παραέξω, πρέπει να περάσει από την άμμο της Μέσης Ανατολής, τις ζούγκλες της Νοτιοανατολικής Ασίας ή τα Ιμαλάια. Καλή τύχη με αυτό. Γι’ αυτό οι Βρετανοί έκαναν κουμάντο για αιώνες· όποιος ελέγχει τη θάλασσα εκεί, ελέγχει τα πάντα. Η Ινδία, προς το παρόν, ελέγχει απλώς τη μοναξιά της.

Η Δημογραφική “Βόμβα” και το Επενδυτικό Υπονοούμενο

Εδώ όμως τα πράγματα γίνονται ενδιαφέροντα για όσους κοιτάζουν μακροπρόθεσμα (ξέρετε εσείς). Ενώ η Δύση και η Κίνα γερνάνε ταχύτατα, η Ινδία άργησε στο πάρτι της βιομηχανοποίησης. Ξεκίνησαν μόλις τη δεκαετία του ’90. Αυτό σημαίνει ότι, ναι μεν οι γεννήσεις μειώθηκαν, αλλά η χώρα είναι ακόμα δημογραφικά “φρέσκια”.

Αν οι τάσεις συνεχιστούν, η Ινδία θα έχει ένα ισχυρό μοντέλο βασισμένο στην κατανάλωση τουλάχιστον μέχρι το 2070. Ξεχάστε τις εξαγωγές τύπου Κίνας ή Γερμανίας. Η Ινδία είναι εσωστρεφής, καχύποπτη με το ελεύθερο εμπόριο και δεν έχει φίλους για εμπορικές συμφωνίες (όπως οι ΗΠΑ έχουν το Μεξικό). Η ανάπτυξή της θα είναι αργή, βρώμικη, ακριβή και… αποκλειστικά ινδική. Όποιος τοποθετηθεί σε εταιρείες που εξυπηρετούν αυτή την εσωτερική κατανάλωση και τις υποδομές που αναγκαστικά πρέπει να χτιστούν “εντός των τειχών”, ίσως βρει το Άγιο Δισκοπότηρο του 21ου αιώνα. Δεν λέω να αγοράσετε τώρα, αλλά… η δημογραφία δεν λέει ψέματα.

Ο Φύλακας της Ενέργειας (ή αλλιώς, ο Μεσάζων που δεν μπορείς να αγνοήσεις)

Το τελικό χαρτί στο μανίκι της Ινδίας είναι η τοποθεσία της σε σχέση με τον Περσικό Κόλπο. Σε έναν κόσμο όπου οι Αμερικανοί αποσύρονται σιγά-σιγά από τον ρόλο του παγκόσμιου χωροφύλακα των θαλασσών, η Ινδία γίνεται ο πορτιέρης της ενέργειας.

Το μισό της παγκόσμιας διακίνησης ενέργειας περνάει κυριολεκτικά έξω από την πόρτα τους. Αν είσαι η Κίνα, η Ιαπωνία ή ακόμα και η Καλιφόρνια και θες πετρέλαιο από τον Κόλπο, πρέπει να τα έχεις καλά με τους Ινδούς. Δεν χρειάζεται να έχουν παγκόσμιο ναυτικό· τους αρκεί να μπορούν να μπλοκάρουν τα τάνκερ που περνάνε από τη γειτονιά τους. Η Ινδία μετατρέπεται στον απόλυτο γεωπολιτικό μεσάζοντα. Και όπως ξέρουμε από την ιστορία, ο μεσάζων πάντα πληρώνεται —είτε με χρήμα, είτε με πολιτική επιρροή.

Συμπέρασμα; Η Ινδία είναι ένα χάος, αλλά είναι ένα στρατηγικά απαραίτητο χάος. Και ίσως, μόνο ίσως, αυτό να είναι αρκετό.