Η αθόρυβη αποδολαριοποίηση της Κίνας, το σκάνδαλο της Nvidia και η τέλεια αμερικανική καταιγίδα

Ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλώνονται στο εσωτερικό πολιτικό τους χάος και τα φορολογικά σκάνδαλα, η Κίνα προχωρά σε στρατηγικές και εξαιρετικά υπολογισμένες κινήσεις στη γεωπολιτική σκακιέρα. Η Ουάσιγκτον μπορεί να είναι αφηρημένη, όμως το Πεκίνο συνεχίζει να χτίζει, διατηρώντας αμείωτη την εκστρατεία αποδολαριοποίησης. Οι κινήσεις του ασιατικού γίγαντα είναι αθόρυβες, σταθερές και απολύτως σκόπιμες, ξεπερνώντας κατά πολύ τη συσσώρευση χρυσού, η οποία αποτελεί μόνο τη μισή εικόνα. Ο πραγματικός στόχος της Κίνας είναι η πλήρης επανακαλωδίωση του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος, δημιουργώντας εναλλακτικές που θα αντέξουν στο χρόνο και στις γεωπολιτικές πιέσεις.

σχετικά άρθρα

Το σκάνδαλο της Nvidia, ο πόλεμος των μικροτσίπ και η γεωπολιτική αντεπίθεση

Ο ακήρυχτος οικονομικός πόλεμος – Πώς ΗΠΑ, Ρωσία και Κίνα αναδιαμορφώνουν την παγκόσμια τάξη

Η τέλεια καταιγίδα της Wall Street – Πώς έσκασε η φούσκα της Τεχνητής Νοημοσύνης

Πρόσφατα, το Πεκίνο δοκίμασε τα νερά του δυτικού κόσμου με μια κίνηση-ματ στον Καναδά, μια χώρα των G7 και στενό σύμμαχο των ΗΠΑ. Εκεί προχώρησε στην έκδοση του πρώτου της κρατικού ομολόγου. Η κίνηση αυτή δεν ήταν απλώς συμβολική. Εκδόθηκαν ομόλογα αξίας 4 δισεκατομμυρίων γιουάν, και η ζήτηση εκτοξεύτηκε στα 54 δισεκατομμύρια. Με λίγα λόγια, η ζήτηση υπερέβη την προσφορά κατά 13,5 φορές, προερχόμενη από τράπεζες, κρατικά επενδυτικά ταμεία και ιδιώτες επενδυτές. Το μήνυμα είναι σαφές: ακόμα και η Δύση είναι δεκτική. Οι επενδυτές θέλουν έκθεση στο κινεζικό νόμισμα και είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν για αυτό.

Η δύναμη του νομίσματος και το δίλημμα της φορολόγησης

Οι χώρες και οι επενδυτές αναζητούν ομόλογα σε κινεζικό γιουάν (RMB) επειδή το νόμισμα παραμένει ισχυρό. Αυτή η τεράστια ζήτηση δίνει στην Κίνα επιλογές που η Ουάσιγκτον δεν διαθέτει πλέον. Αντί να εκλιπαρεί για αγοραστές, το Πεκίνο μπορεί να υπαγορεύει τους δικούς του όρους, διατηρώντας τις τιμές των ομολόγων σταθερές. Οι αγοραστές είναι τόσοι πολλοί που η κινεζική ηγεσία εξετάζει πλέον μια ριζοσπαστική ιδέα: την επιβολή φόρου 25% στα έσοδα από τα ομόλογα.

Πρόκειται για το ακριβώς αντίθετο σενάριο από αυτό που αντιμετωπίζει το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών. Ο στόχος του Πεκίνου με αυτόν τον φόρο είναι να αναγκάσει τα επενδυτικά κεφάλαια να κατευθυνθούν στην πραγματική οικονομία. Η Κίνα θέλει ανάπτυξη στο εσωτερικό της και όχι απλή εισροή ξένων κεφαλαίων στα κρατικά ταμεία. Προσπαθεί να κατευθύνει τα χρήματα εκεί που πραγματικά χρειάζονται: σε μετοχές, στην αγορά ακινήτων και σε παραγωγικές επενδύσεις. Ένας τέτοιος φόρος στις ΗΠΑ θα ήταν αδιανόητος, καθώς θα έδιωχνε τους αγοραστές εν μια νυκτί. Στην Κίνα, ωστόσο, η ζήτηση αναμένεται να παραμείνει φρενήρης, με τον φόρο να αναμένεται να αυξήσει την απόδοση του 10ετούς κινεζικού ομολόγου μόλις κατά 20 μονάδες βάσης.

Οι αλυσίδες εφοδιασμού ως το απόλυτο γεωπολιτικό όπλο

Το κινεζικό χρηματοπιστωτικό σύστημα αντλεί τη δύναμή του από την εξαγωγική του οικονομία. Τα πραγματικά αγαθά, και όχι οι κενές υποσχέσεις, είναι αυτά που στηρίζουν το νόμισμα, δημιουργώντας μια πανίσχυρη πηγή εμπιστοσύνης. Όσο περισσότερο εξάγει η Κίνα, τόσο περισσότερο κυκλοφορεί το γιουάν, αυξάνοντας τη χρησιμότητά του. Σήμερα, όλο και περισσότεροι Κινέζοι εξαγωγείς απαιτούν πληρωμές σε RMB αντί για δολάρια, προσφέροντας μάλιστα σημαντικές εκπτώσεις στους αγοραστές που κάνουν τη μετάβαση. Αυτές οι εκπτώσεις είναι ένα μικρό τίμημα για την ανεξαρτησία από το δολάριο.

Το πλέον εντυπωσιακό είναι ο ρυθμός με τον οποίο αυξάνεται το εμπορικό πλεόνασμα της Κίνας, το οποίο έχει ήδη αγγίξει το 1 τρισεκατομμύριο δολάρια, με τη χρονιά να μην έχει ακόμη ολοκληρωθεί. Το χάσμα μεταξύ εξαγωγών και εισαγωγών διευρύνεται συνεχώς, αποδεικνύοντας πόσο απόλυτη είναι η εξάρτηση του κόσμου από τα κινεζικά αγαθά. Το μεγαλύτερο όπλο της Κίνας δεν είναι ο στρατός, το ναυτικό ή το πυρηνικό της οπλοστάσιο, αλλά οι αλυσίδες εφοδιασμού και η κατασκευαστική της κυριαρχία. Κανένας στόλος δεν μπορεί να αντικαταστήσει τα εργοστάσια και κανείς δεν μπορεί να επιβάλει κυρώσεις σε κάτι χωρίς το οποίο δεν μπορεί να επιβιώσει. Αυτός είναι ο λόγος που η επιβολή σκληρών αμερικανικών κυρώσεων στην Κίνα θα κατέστρεφε το παγκόσμιο εμπόριο, προκαλώντας ταυτόχρονα ύφεση και πληθωριστικό σοκ σε ολόκληρο τον πλανήτη.

Το ρωσικό πάθημα και η γιγάντωση του συστήματος CIPS

Βέβαια, η εξίσωση δεν είναι απλή. Η Κίνα μετατρέπεται και η ίδια σε τεράστιο εισαγωγέα, με τις εισαγωγές να σημειώνουν άλμα 41% τον Οκτώβριο, αγγίζοντας τα 2,7 τρισεκατομμύρια. Αυτό διοχετεύει τεράστιες ποσότητες γιουάν σε ξένους πωλητές. Όμως, η στενή σύνδεση με το παγκόσμιο εμπόριο σημαίνει πως αν το εμπόριο καταρρεύσει, η Κίνα θα μείνει εκτεθειμένη. Εδώ ακριβώς έρχεται η στρατηγική αποδολαριοποίησης να λειτουργήσει ως ασπίδα.

Οι ΗΠΑ πρόσφατα υπενθύμισαν τη δύναμή τους επιβάλλοντας κυρώσεις σε οκτώ καναδικές εταιρείες μεταφοράς χρημάτων, κατηγορώντας τες ότι διευκόλυναν ιρανικές συναλλαγές. Οι εταιρείες αυτές αποκόπηκαν από το σύστημα Swift και το δολάριο, κάτι που ισοδυναμεί με οικονομική ασφυξία. Βλέποντας αυτή την «οπλοποίηση» του δολαρίου, η Κίνα προωθεί ραγδαία το δικό της σύστημα πληρωμών, το CIPS. Οι αξίες των συναλλαγών έχουν διπλασιαστεί στα 182 τρισεκατομμύρια RMB (περίπου 27,4 τρισ. δολάρια) μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία. Με 214 άμεσα συμμετέχοντες και τον συνολικό αριθμό των ιδρυμάτων να πλησιάζει τα 1.700, το δίκτυο γιγαντώνεται και η Ουάσιγκτον δεν έχει τρόπο να το σταματήσει.

Η κρίση της Nvidia και η απειλή για τη φούσκα της τεχνητής νοημοσύνης

Την ώρα που η Κίνα θωρακίζεται, το αμερικανικό οικοσύστημα της τεχνολογίας αντιμετωπίζει μια υπαρξιακή απειλή που ακούει στο όνομα Nvidia. Οι φήμες γύρω από τον διευθύνοντα σύμβουλο, Τζένσεν Χουάνγκ, προκαλούν τριγμούς. Μετά τις εικασίες για σχέσεις με πρόσωπο που φέρεται να εμπλέκεται σε κινεζική κατασκοπεία, στο φως έρχεται ένα νέο σκάνδαλο για φερόμενη σχέση με εργαζόμενη. Το ενδεχόμενο απομάκρυνσης του Χουάνγκ προκαλεί πανικό στους μετόχους και στα διοικητικά συμβούλια.

Ο Χουάνγκ δεν είναι ένας τυχαίος CEO. Έχει χτίσει την αυτοκρατορία της Nvidia, η οποία σήμερα αποτελεί την καρδιά της τεχνητής νοημοσύνης παγκοσμίως. Η μετοχή της εταιρείας έχει ήδη υποχωρήσει πάνω από 25% από τα ιστορικά της υψηλά, και μια ενδεχόμενη αποχώρησή του θα μπορούσε να οδηγήσει σε πολυετή υποαπόδοση, ρίχνοντας ολόκληρο τον τομέα στο κενό. Αν η Nvidia, η οποία έχει τεράστια αποθέματα ρευστότητας, χάσει την εμπιστοσύνη των επενδυτών, η ζημιά θα διαχυθεί σε όλη την αγορά, καθώς οι πελάτες της σχεδιάζουν τα μεγαλεπήβολα έργα τους με βάση τα δικά της χρονοδιαγράμματα.

Το επικίνδυνο γαϊτανάκι της χρηματοδότησης και η παγκόσμια αγορά

Η πολυπλοκότητα του οικοσυστήματος της AI δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο αλληλεξάρτησης. Μια εταιρεία όπως η OpenAI κλείνει συμφωνία 300 δισεκατομμυρίων με την Oracle για υπολογιστική ισχύ. Η Oracle με τη σειρά της αγοράζει τα προηγμένα τσιπ από την Nvidia. Την ίδια στιγμή, η Nvidia χρηματοδοτεί άμεσα τους πελάτες της, επενδύοντας στην OpenAI. Ουσιαστικά πρόκειται για «χρηματοδότηση προμηθευτών» (vendor financing), όπου τα χρήματα κάνουν κύκλο: η Nvidia δανείζει κεφάλαια στους πελάτες της, οι οποίοι επιστρέφουν για να αγοράσουν τα δικά της προϊόντα.

Αν ο Χουάνγκ αποχωρήσει, αυτός ο περίπλοκος ιστός συμφωνιών κινδυνεύει να καταρρεύσει. Οι συνέπειες δεν θα περιοριστούν στις ΗΠΑ. Ο Χουάνγκ είναι ο βασικός διαπραγματευτής της εταιρείας παγκοσμίως, έχοντας υπογράψει στρατηγικές συμφωνίες σε Ασία, Ευρώπη και Αμερική. Για παράδειγμα, η κορεατική SK Hynix βασίζεται στην Nvidia για την ανάπτυξη των μνημών επόμενης γενιάς, οι οποίες είναι απολύτως απαραίτητες για τη λειτουργία των συστημάτων AI. Αν οι αυστηροί έλεγχοι εξαγωγών από την Ουάσιγκτον κλιμακωθούν –όπως απαιτούν τα «γεράκια» της αμερικανικής πολιτικής– η παγκόσμια αλυσίδα εφοδιασμού τσιπ θα δεχθεί συντριπτικό χτύπημα.

Ο πληθωριστικός εφιάλτης και ο εγκλωβισμός της Fed

Πέρα από τα προβλήματα στην τεχνολογία, οι ΗΠΑ βρίσκονται αντιμέτωπες με μια πολύ πιο πιεστική και άμεση κρίση: τον πληθωρισμό. Η πρόσφατη μέτρηση του δείκτη τιμών καταναλωτή (CPI) έδειξε άνοδο 0,4% τον Οκτώβριο, διαψεύδοντας τις προσδοκίες, ενώ ο δομικός πληθωρισμός ανέβηκε κατά 0,3%. Οι τιμές ανεβαίνουν ταχύτερα από το αναμενόμενο και η Federal Reserve (Fed) βρίσκεται μπροστά σε έναν πραγματικό εφιάλτη.

Οι γεωπολιτικές συγκρούσεις, ειδικά στη Μέση Ανατολή, κρατούν τις τιμές της ενέργειας στα ύψη. Κάθε κλιμάκωση μετακυλίεται άμεσα στο κόστος διαβίωσης των νοικοκυριών. Παράλληλα, οι κρατικές δαπάνες των ΗΠΑ συνεχίζονται ανεξέλεγκτες. Οι αγορές, νιώθοντας την πίεση, βλέπουν κάθε πυλώνα του αμερικανικού χρηματοπιστωτικού συστήματος να ραγίζει. Οι μετοχές, τα ομόλογα και το δολάριο δοκιμάζονται σκληρά.

Το τέλος των ασφαλών καταφυγίων και η τέλεια καταιγίδα

Ακόμη και τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα, τα οποία παραδοσιακά θεωρούνταν το απόλυτο ασφαλές καταφύγιο, καταγράφουν σοβαρές απώλειες λόγω του πληθωρισμού. Η απόδοση του 10ετούς ομολόγου ξεπέρασε ξανά το 5%, ενώ το 30ετές αγγίζει το 5,4%. Όσοι αγόρασαν αναζητώντας ασφάλεια, τώρα μετρούν απώλειες.

Ο φόβος έχει κυριεύσει την αγορά ομολόγων, και η Fed είναι ουσιαστικά εγκλωβισμένη. Αν προχωρήσει σε νέες επιθετικές αυξήσεις επιτοκίων –με τους αναλυτές να μην αποκλείουν μια θεαματική αύξηση 50 μονάδων βάσης τον Δεκέμβριο– θα ρίξει την οικονομία σε ύφεση και θα σκάσει απευθείας τη φούσκα της τεχνητής νοημοσύνης. Οι εταιρείες AI κουβαλούν ήδη δανεισμό άνω του 1 τρισεκατομμυρίου δολαρίων, με τον πιστωτικό κίνδυνο να εκτοξεύεται και το κόστος ασφάλισης αυτών των δανείων να ακριβαίνει καθημερινά.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες οδεύουν προς μια τέλεια οικονομική καταιγίδα. Με τον πληθωρισμό να καλπάζει, τα επιτόκια να πιέζουν προς τα πάνω, την ατμομηχανή της τεχνολογίας να απειλείται από σκάνδαλα και την Κίνα να υφαίνει μεθοδικά το δικό της ανθεκτικό οικονομικό δίκτυο, το παγκόσμιο οικονομικό στερέωμα βρίσκεται σε μια εξαιρετικά επικίνδυνη καμπή. Το ερώτημα δεν είναι πλέον αν θα υπάρξει σύγκρουση, αλλά πόσο ηχηρή θα είναι η πτώση.