Tα ένοχα μυστικά του Mπάκιγχαμ: Oι εραστές πρίγκιπες, η ομερτά των media και το άλλοθι του στέμματος
Πώς το βρετανικό κατεστημένο συγκάλυψε τις διπλές ζωές στο Παλάτι, οι παράλληλοι βίοι πατέρα και γιου και το σκοτεινό δίκτυο των εκβιασμών και της δημοσιογραφικής σιωπής
Η Ιστορία, όπως συχνά λέγεται, γράφεται από τους νικητές. Στην περίπτωση όμως της βρετανικής βασιλικής οικογένειας, η Ιστορία φαίνεται πως επιμελείται, φιλτράρεται και προστατεύεται από τους ισχυρούς και τους πλούσιους. Μια προσεκτική ματιά πίσω από τις βαριές κουρτίνες του Μπάκιγχαμ, μακριά από τη λάμψη των επίσημων πορτρέτων, αποκαλύπτει μια διαφορετική πραγματικότητα: έναν κόσμο όπου οι κανόνες της ηθικής κάμπτονται, οι εξωσυζυγικές σχέσεις αποτελούν κοινό μυστικό και τα μέσα μαζικής ενημέρωσης μετατρέπονται σε συνεργούς, επιβάλλοντας μια πρωτοφανή ομερτά.
σχετικά άρθρα
Με αφορμή τις νέες αποκαλύψεις και τις έρευνες που έρχονται στο φως –ειδικά μετά τον θάνατο της Βασίλισσας Ελισάβετ και του Πρίγκιπα Φίλιππου– το αφήγημα του αψεγάδιαστου βρετανικού θεσμού καταρρέει, αναδεικνύοντας ένα συστημικό μοτίβο συγκάλυψης που διαρκεί δεκαετίες.
Ο Πρίγκιπας, η Πεθερά και οι «Παράλληλες» Ζωές
Για χρόνια, η εικόνα του Πρίγκιπα Φίλιππου ήταν ταυτισμένη με τον ακλόνητο βράχο δίπλα στη Βασίλισσα. Όμως, πίσω από τους κλειστούς τοίχους των ιδιωτικών λεσχών και των διαμερισμάτων φίλων, η αλήθεια ήταν διαφορετική. Μια από τις πιο εντυπωσιακές αποκαλύψεις, η οποία κυκλοφορούσε ως αστικός μύθος στους αριστοκρατικούς κύκλους για πάνω από τριάντα χρόνια, αφορά τη σχέση του με τη Σούζαν Μπαράντες – τη μητέρα της Σάρα Φέργκιουσον. Το γεγονός ότι ένας άνδρας και μια γυναίκα παντρεύονται (ο Πρίγκιπας Άντριου και η Σάρα Φέργκιουσον) και ανακαλύπτουν ότι οι γονείς τους υπήρξαν εραστές, μοιάζει με σενάριο δραματικής σειράς. Κι όμως, στους κόλπους της βρετανικής ελίτ, φαντάζει απλώς ως μια εκκεντρική λεπτομέρεια.
Ο Φίλιππος διέθετε αυτό που κομψά ονομάζεται «περιπλανώμενο βλέμμα». Η λίστα των γυναικών που φέρονται να πέρασαν από τη ζωή του είναι μακρά: από την ιδιοκτήτρια νυχτερινού κέντρου Έλεν Κορντέ, μέχρι τα μοντέλα της δεκαετίας του ’60 που καλούνταν σε «ιδιωτικές επιδείξεις μόδας» με την προσδοκία να καταλήξουν ως συνοδοί ισχυρών ανδρών. Ακόμη και οι χώροι των συναντήσεων ήταν προσεκτικά επιλεγμένοι. Το στούντιο του καλλιτέχνη Φέλιξ Τοπόλσκι στο Hungerford Bridge φέρεται να λειτουργούσε ως ασφαλές καταφύγιο για τις ερωτικές περιπέτειες του Δούκα. Το άλλοθι του; «Είχα πάντα μαζί μου τους άνδρες της ασφάλειάς μου, πώς θα μπορούσα;». Μια δικαιολογία που καταρρίπτεται εύκολα, αν σκεφτεί κανείς ότι η ασφάλεια είναι εκεί για να προστατεύει, όχι για να λογοκρίνει ή να καταδίδει τον εργοδότη της.
Η Παράδοση του «Ανοιχτού Γάμου» και η Ανοχή της Ελισάβετ
Για να κατανοήσει κανείς αυτή τη συμπεριφορά, πρέπει να εξετάσει την κουλτούρα της βρετανικής αριστοκρατίας. Σε αυτούς τους κύκλους, η έννοια της αποκλειστικότητας συχνά θυσιάζεται στον βωμό του καθήκοντος. Αφού εξασφαλιστεί ο «διάδοχος και ο εφεδρικός» (the heir and the spare), τα ζευγάρια είναι συχνά ελεύθερα να ακολουθήσουν χωριστούς δρόμους, αρκεί να μην προκαλέσουν δημόσιο σκάνδαλο — ή όπως λένε χαρακτηριστικά οι Βρετανοί, «as long as they don’t scare the horses».
Το πρότυπο αυτό εδραιώθηκε από ζευγάρια όπως ο Λόρδος Μαουντμπάτεν και η σύζυγός του, Εντουίνα, οι οποίοι διατηρούσαν έναν ανοιχτό γάμο με εκατέρωθεν εξωσυζυγικές σχέσεις, παραμένοντας ωστόσο ένα βαθιά συνδεδεμένο ζευγάρι. Φαίνεται πως ο Φίλιππος ακολούθησε παρόμοιο δρόμο. Προς το τέλος της ζωής του, στο κτήμα του Wood Farm, η παρουσία της Πένι Μαουντμπάτεν –μιας από τις ελάχιστες καλεσμένες στην αυστηρά κλειστή κηδεία του– υποδήλωνε μια σχέση που πλέον δεν κρυβόταν. Η Βασίλισσα Ελισάβετ, αν και μάλλον όχι απόλυτα ικανοποιημένη με την κατάσταση, φέρεται να την αποδέχτηκε. Ήταν το τίμημα που έπρεπε να πληρώσει για την αφοσίωση και τη στήριξη που της παρείχε ως σύζυγος και ως θεσμικός εταίρος.
Το Μοτίβο του Άντριου: Όταν το Προνόμιο Γίνεται Επικίνδυνο
Αυτό το περιβάλλον ανοχής και συγκάλυψης δημιούργησε ένα επικίνδυνο προηγούμενο, το οποίο κορυφώθηκε στο πρόσωπο του Πρίγκιπα Άντριου. Η διαφορά μεταξύ πατέρα και γιου είναι καθοριστική, αν και τα μοτίβα συμπεριφοράς είναι ανατριχιαστικά παρόμοια. Ο Άντριου, όπως και ο Φίλιππος, εκμεταλλεύτηκε στο έπακρο τον άφθονο ελεύθερο χρόνο του και το προστατευτικό «δυναμικό πεδίο» (force field) που του παρείχε ο τίτλος του.
Εκεί που ο Φίλιππος χρησιμοποιούσε φίλους και καλλιτέχνες, ο Άντριου βασίστηκε σε «διαμεσολαβητές». Άνθρωποι όπως η Μάρα Λίντσεϊ παλαιότερα, και αργότερα η Γκισλέιν Μάξγουελ και ο Τζέφρι Έπσταϊν, λειτουργούσαν ως προμηθευτές γυναικών. Αντί να χρειάζεται να καταβάλει προσπάθεια, ο Άντριου περίμενε να του προσφερθούν γυναίκες «στο πιάτο». Ακόμη και τα επίσημα ταξίδια –όπως η περιβόητη επίσκεψη στην Ταϊλάνδη το 2004– μετατρέπονταν, σύμφωνα με έγκριτες πηγές, σε όργια κατάχρησης εξουσίας. Ο Άντριου έκανε ό,τι έκανε επειδή πίστευε, ίσως δικαιολογημένα βάσει του οικογενειακού ιστορικού, ότι κανείς δεν θα τον αγγίξει.
Η Συνενοχή των Media και το Δίκτυο Εξουσίας
Το μεγαλύτερο ερώτημα που προκύπτει δεν είναι το τι συνέβαινε, αλλά το γιατί παρέμενε κρυφό. Η απάντηση κρύβεται σε μια περίπλοκη συμπαιγνία μεταξύ του Παλατιού, του κατεστημένου και των διευθυντών των μεγάλων εφημερίδων.
Για δεκαετίες, η προστασία της εικόνας της Βασίλισσας Ελισάβετ αποτελούσε τον απόλυτο νόμο. Η Ελισάβετ ήταν ο «εθνικός θησαυρός». Οποιαδήποτε αποκάλυψη για τις απιστίες του συζύγου της θα θεωρούνταν άμεση επίθεση στο ίδιο το Στέμμα. Αυτός ο σεβασμός, ωστόσο, μετατράπηκε γρήγορα σε εργαλείο εκβιασμού. Το Παλάτι ανέπτυξε μια στρατηγική με «μαστίγιο και καρότο». Δημοσιογραφικοί οργανισμοί που τολμούσαν να ερευνήσουν υποθέσεις (όπως το ABC στην περίπτωση του Άντριου και της Βιρτζίνια Τζιούφρε) απειλούνταν με αποκλεισμό από μελλοντικές συνεντεύξεις με άλλα μέλη της βασιλικής οικογένειας.
Αντίστοιχα, το «καρότο» ήταν η πρόσβαση. Διευθυντές εφημερίδων λάμβαναν τίτλους τιμής (knighthoods) και ενσωματώνονταν στους φιλικούς κύκλους του Παλατιού. Οι σχέσεις έγιναν τόσο στενές που τα όρια μεταξύ ρεπορτάζ και δημοσίων σχέσεων εξαφανίστηκαν. Το σύστημα του “Royal Rota”, όπου συγκεκριμένοι δημοσιογράφοι έχουν αποκλειστική πρόσβαση στις εκδηλώσεις του Παλατιού, λειτουργεί ουσιαστικά ως μηχανισμός ελέγχου: αν γράψεις κάτι εκτός γραμμής, χάνεις τη θέση σου. Επιπλέον, το Παλάτι δεν διστάζει να χρησιμοποιήσει τον Τύπο για να λύσει εσωτερικές διαφορές, με μέλη της οικογένειας να διαρρέουν ειδήσεις ο ένας εναντίον του άλλου (ένα φαινόμενο που περιέγραψε γλαφυρά ο Πρίγκιπας Χάρι σχετικά με τον Κάρολο και την Καμίλα).
Ο Επίλογος Μιας Εποχής
Ο θάνατος του Φίλιππου και της Ελισάβετ αφαίρεσε το προστατευτικό πέπλο του απόλυτου σεβασμού. Η ιστορία της βρετανικής βασιλικής οικογένειας, όπως τη γνωρίζαμε, αποδεικνύεται ότι υπήρξε σε μεγάλο βαθμό ένα προσεκτικά επιμελημένο αφήγημα, “καθαρισμένο” από τα λάθη, τα πάθη και τα εγκλήματα των πρωταγωνιστών της. Όσο ο Τύπος και η εξουσία συνεχίζουν να διατηρούν αυτή την τοξική αλληλεξάρτηση, το κοινό θα παραμένει παρατηρητής μιας καλοστημένης παράστασης. Όμως, όπως αποδεικνύεται, κανένα μυστικό δεν μένει θαμμένο για πάντα, ειδικά όταν το κόστος της σιωπής γίνεται υπερβολικά βαρύ.
