Ανταρσία στο αμερικανικό πεντάγωνο: Η εξάντληση των πυρομαχικών και η συμφωνία για το Ορμούζ
Οι κορυφαίοι στρατιωτικοί των ΗΠΑ προειδοποιούν για πρωτοφανή έλλειψη πυραύλων αναχαίτισης, ενώ μια παρασκηνιακή συμφωνία με το Ιράν και το Ομάν αλλάζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες.
Μια άνευ προηγουμένου κρίση εκτυλίσσεται στα ανώτατα κλιμάκια της αμερικανικής στρατιωτικής ηγεσίας, με τους κορυφαίους ναυάρχους και στρατηγούς των Ηνωμένων Πολιτειών να βρίσκονται σε ανοιχτή ρήξη με τον Ντόναλντ Τραμπ. Οι αποκαλύψεις που διαρρέουν μαζικά στον αμερικανικό Τύπο τις τελευταίες ημέρες σκιαγραφούν μια άκρως ανησυχητική εικόνα για την κατάσταση της αμερικανικής στρατιωτικής ετοιμότητας, φέρνοντας στο φως δραματικές ελλείψεις σε κρίσιμα οπλικά συστήματα. Σύμφωνα με τα στοιχεία, τα αμερικανικά οπλοστάσια δεν αντιμετωπίζουν απλώς μείωση των αποθεμάτων τους, αλλά μια ουσιαστική εξάντληση σε πυραύλους αναχαίτισης THAAD και Patriot, καθώς και σε αντιβαλλιστικές ικανότητες των αντιτορπιλικών του Ναυτικού.
σχετικά άρθρα
Η κλιμάκωση αυτών των διαρροών ξεκίνησε στα τέλη Ιουλίου, όταν ακόμη και μέσα ενημέρωσης που παραδοσιακά τηρούν ευνοϊκή στάση απέναντι στον πρώην πρόεδρο, όπως η New York Post, άρχισαν να δημοσιεύουν ηχηρούς τίτλους. Οι ειδικοί και οι κορυφαίοι αξιωματούχοι του Πενταγώνου, μιλώντας σε κορυφαία αμερικανικά δίκτυα, ξεκαθάρισαν ότι οι ΗΠΑ δεν διαθέτουν επαρκείς πυραύλους για να προστατεύσουν τα στρατεύματά τους στη Μέση Ανατολή σε ενδεχόμενο μακροχρόνιου πολέμου με το Ιράν. Οι ελλείψεις αυτές αποδίδονται τόσο στη χαμηλή προσφορά όσο και στις ζημιές από τις συνεχιζόμενες εμπλοκές, αφήνοντας την Ουάσιγκτον σε εξαιρετικά ευάλωτη θέση.
Οι δραματικές προειδοποιήσεις των ανώτατων διοικητών
Η κατάσταση περιγράφεται ως οριακή από τους πλέον αρμόδιους. Ο στρατηγός Άλεξις Γκρίνκεβιτς, ανώτατος συμμαχικός διοικητής των ΗΠΑ στην Ευρώπη και ένας από τους πιο σεβαστούς στρατιωτικούς που έχουν παραμείνει στη θέση τους μετά τις εκκαθαρίσεις στο Πεντάγωνο, προχώρησε σε μια κίνηση υψηλού ρίσκου. Σε γραπτή ειδοποίησή του προς ανώτατους αξιωματούχους της άμυνας, ο Γκρίνκεβιτς προειδοποίησε ρητά ότι, χωρίς ένα επιπλέον επιχειρησιακό αντιτορπιλικό του Ναυτικού στην Ευρώπη, θα αναγκαστεί να επιλέξει ανάμεσα στην άμυνα της αμερικανικής επικράτειας και την άμυνα του Ισραήλ.
Αυτή η έγγραφη παραδοχή αποτελεί βόμβα στα θεμέλια της αμερικανικής στρατηγικής. Αναδεικνύει τις συνέπειες της αμερικανικής εμπλοκής σε μια πολυμέτωπη σύγκρουση, η οποία, σύμφωνα με τους επικριτές της πολιτικής Τραμπ, εξυπηρετεί πρωτίστως τις πολιτικές επιδιώξεις της ισραηλινής ηγεσίας παρά τα αμερικανικά εθνικά συμφέροντα. Ο στρατηγός κατέστησε σαφές ότι η συνεχιζόμενη απορρόφηση πόρων για την προστασία του Ισραήλ αφήνει τις ΗΠΑ, την Ασία και τα συμμαχικά αραβικά κράτη επικίνδυνα εκτεθειμένα σε εξωτερικές απειλές. Το γεγονός ότι ένας τόσο υψηλόβαθμος αξιωματικός θέτει αυτό το δίλημμα εγγράφως, καταδεικνύει το μέγεθος της απελπισίας εντός του στρατεύματος.
Η ψυχολογική στρατηγική του Ιράν απέναντι στην Ουάσιγκτον
Στον απόηχο των αναφορών από δίκτυα όπως το CNN, το Reuters και το Politico, προκύπτει ότι οι ΗΠΑ έχουν εξαντλήσει σχεδόν το 80% των αναχαιτιστικών συστημάτων THAAD και τα μισά συστήματα Patriot, εν μέσω της αντιπαράθεσης με την Τεχεράνη. Οι διοικητές προειδοποιούν ότι τα αποθέματα δεν ήταν ποτέ τόσο χαμηλά. Αυτές οι ελλείψεις, σε συνδυασμό με τον φόβο για ιρανικά αντίποινα και μαζικές απώλειες αμάχων, ώθησαν τους στρατηγούς να θέσουν προ των ευθυνών του τον Ντόναλντ Τραμπ, προειδοποιώντας τον για τον κίνδυνο μιας ταπεινωτικής δημόσιας συνθηκολόγησης.
Από την πλευρά του, το Ιράν φαίνεται να έχει αναπτύξει ένα λεπτομερές ψυχολογικό προφίλ του Αμερικανού προέδρου. Σύμφωνα με αναλυτές, η Τεχεράνη τον αντιμετωπίζει ως έναν απρόβλεπτο και ναρκισσιστικό ηγέτη, κατανοώντας ότι η μοναδική αποτελεσματική μέθοδος αντιμετώπισής του είναι η τακτική της κλιμάκωσης για την αποκλιμάκωση. Οι Ιρανοί στρατηγικοί αναλυτές έχουν διαπιστώσει ότι οποιαδήποτε ένδειξη αδυναμίας εκλαμβάνεται από τον Τραμπ ως πρόσκληση για σκληρότερο χτύπημα. Αντίθετα, όταν το Ιράν αυξάνει την πίεση, η αμερικανική πλευρά τείνει να αναδιπλώνεται.
Το σχέδιο διάσωσης γοήτρου και η συμφωνία για το Ορμούζ
Η εφαρμογή αυτής της ιρανικής τακτικής έγινε εμφανής τις τελευταίες ημέρες. Παρά τη ρητορική περί ισχυρών αμερικανικών αντιποίνων, η πραγματικότητα στο πεδίο ήταν διαφορετική. Τρία πετρελαιοφόρα καταστράφηκαν στα Στενά του Ορμούζ από ιρανικές δυνάμεις, μια αμερικανική βάση στο Κουβέιτ χτυπήθηκε, ενώ οι αντάρτες Χούθι ενέτειναν τις επιθέσεις τους στο Ντουμπάι και η Τεχεράνη κατέρριψε ένα ακόμη αμερικανικό drone MQ-9 Reaper. Μπροστά σε αυτή τη ραγδαία επιδείνωση, οι Αμερικανοί στρατηγοί επινόησαν ένα εναλλακτικό σχέδιο απεγκλωβισμού που θα επέτρεπε στον Ντόναλντ Τραμπ να διασώσει το πολιτικό του γόητρο.
Το σχέδιο, το οποίο φέρεται να βρίσκεται ήδη σε φάση υλοποίησης, βασίζεται σε μια διπλωματική διέξοδο μέσω τρίτων. Συγκεκριμένα, το Ιράν και το Ομάν διεξάγουν σκληρές διαπραγματεύσεις για τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ. Η λύση που προκρίνεται προβλέπει ότι το Ιράν θα ελέγχει την είσοδο των στενών και το Ομάν την έξοδο. Το Ιράν, έχοντας κυριαρχικά δικαιώματα, θα μπορεί να παρεμβαίνει στην πλωτή οδό όποτε το κρίνει απαραίτητο, ενώ συζητείται και ένας επιμερισμός των εσόδων από τα τέλη διέλευσης. Οι Αμερικανοί επιτελείς προωθούν αυτή τη λύση, διαβεβαιώνοντας τον Τραμπ ότι μπορεί απλώς να οικειοποιηθεί τη συμφωνία και να την παρουσιάσει στο εσωτερικό ακροατήριο ως δική του διπλωματική επιτυχία.
Η κατάρρευση της αμερικανικής ομπρέλας ασφαλείας
Πέρα από την επικοινωνιακή διαχείριση της κρίσης, η ουσία παραμένει οδυνηρή για την αμερικανική γεωπολιτική ηγεμονία. Ο στρατηγός Νταν Κέιν, πρόεδρος του Μικτού Επιτελείου, προειδοποίησε αυστηρά τον Λευκό Οίκο ότι τα αμερικανικά επιθετικά συστήματα, όπως τα ATACMS και τα HIMARS, εξαντλούνται ταχύτατα. Οι στρατιωτικοί αναλυτές συγκρίνουν τη διαχείριση των Ενόπλων Δυνάμεων από τον Τραμπ με τον τρόπο που διαχειρίστηκε τις επιχειρηματικές του δραστηριότητες στο παρελθόν, κάνοντας λόγο για μια ιδιότυπη “χρεοκοπία” της αμερικανικής στρατιωτικής ισχύος.
Η εξάντληση αυτή έχει άμεσο αντίκτυπο στην παγκόσμια γεωστρατηγική σκακιέρα. Οι Αμερικανοί στρατηγοί αναγνωρίζουν ανοιχτά ότι οι ΗΠΑ δεν διαθέτουν πλέον τις δυνατότητες να παρέχουν μια αξιόπιστη ομπρέλα ασφαλείας στην Ασία. Αυτό αφήνει το πεδίο ελεύθερο στην Κίνα να αυξήσει την επιρροή της. Είναι ενδεικτικό ότι το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών καλωσόρισε τις διαμεσολαβητικές προσπάθειες του Πεκίνου, τονίζοντας ότι το Ιράν και η Κίνα μοιράζονται τις ίδιες ανησυχίες για την αποτροπή της κλιμάκωσης, αφήνοντας την Ουάσιγκτον ουσιαστικά εκτός κάδρου.
Ο αντίκτυπος στους συμμάχους και η αναζήτηση διεξόδου
Στη Μέση Ανατολή, η συνειδητοποίηση της αμερικανικής αδυναμίας προκαλεί ντόμινο εξελίξεων. Κράτη του Κόλπου που επί δεκαετίες βασίζονταν στην αμερικανική προστασία, αναπροσαρμόζουν τη στρατηγική τους. Η Σαουδική Αραβία αναζητά απεγνωσμένα συμφωνία με τους Χούθι, καθώς αντιλαμβάνεται ότι οι ΗΠΑ αδυνατούν να εγγυηθούν την ασφάλειά της. Παράλληλα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα βλέπουν επιθέσεις με drones σε ζωτικές υποδομές τους, όπως το λιμάνι του Ντουμπάι, γεγονότα που συχνά αποσιωπώνται μέσω της επιβολής αυστηρής λογοκρισίας στα τοπικά μέσα ενημέρωσης.
Η αδυναμία ανταπόκρισης των ΗΠΑ καταγράφεται ίσως με τον πιο δραματικό τρόπο στα εσωτερικά μηνύματα της Κεντρικής Διοίκησης (CENTCOM). Αναφορές θέλουν τη CENTCOM να ζητά μέσω email από αναλυτές του στρατού «νέες, δημιουργικές και αντισυμβατικές ιδέες» για την τιμωρία του Ιράν, παραδεχόμενη ουσιαστικά το στρατηγικό της αδιέξοδο. Την ίδια στιγμή, οι αμερικανικές δυνάμεις φαίνεται να εγκαταλείπουν σιωπηλά στρατηγικές βάσεις στο Κουβέιτ, το Μπαχρέιν και το Κατάρ, μετακινώντας προσωπικό και εξοπλισμό σε ασφαλέστερες τοποθεσίες.
Η επόμενη μέρα και οι ιστορικές συνέπειες
Όπως επισημαίνει ο κορυφαίος αναλυτής σε θέματα Μέσης Ανατολής, Ντάνι Τσιτρίνοβιτς, η διαφαινόμενη συμφωνία για το Ορμούζ, έστω και με τους επαχθείς όρους που περιγράφονται, αποτελεί πιθανότατα το «αναγκαίο κακό» και τη λιγότερο καταστροφική επιλογή που έχει απομείνει στην κυβέρνηση Τραμπ. Ο αποκλεισμός άλλων επιλογών έχει καταστήσει αναπόφευκτη την άρση του ναυτικού αποκλεισμού και την επαναφορά των εξαιρέσεων που επέτρεπαν τις ιρανικές εξαγωγές πετρελαίου, προκειμένου να αποφευχθεί ένας καταστροφικός γενικευμένος πόλεμος.
Αυτή η εξέλιξη αναμένεται να απογοητεύσει βαθύτατα το Ισραήλ, το οποίο επιθυμούσε τη σκληρή αμερικανική στάση, ενώ αντίθετα ανακουφίζει τα περισσότερα κράτη του Κόλπου που επιδιώκουν διακαώς την περιφερειακή σταθερότητα. Είναι πλέον σαφές ότι η επιστροφή στο status quo ante για τα Στενά του Ορμούζ θα απαιτούσε είτε μια μαζική αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν, είτε μια τεράστιας κλίμακας στρατιωτική επιχείρηση—επιλογές που η σημερινή Αμερική ούτε επιθυμεί ούτε, όπως αποδεικνύεται, μπορεί πλέον να υποστηρίξει υλικοτεχνικά.
