Η θεωρία συνωμοσίας για τον Τιτανικό που εμπλέκει τον Τζ. Π. Μόργκαν – Η ανταλλαγή πλοίων, οι τρεις εκατομμυριούχοι και η αλήθεια
Πώς γεννήθηκε ο ισχυρισμός ότι ο Τιτανικός βυθίστηκε σκόπιμα για μια ασφαλιστική απάτη και την εξόντωση τριών ισχυρών επιχειρηματιών – Τα πραγματικά περιστατικά, οι μαρτυρίες και τα στοιχεία που καταρρίπτουν τη θεωρία
Περισσότερο από έναν αιώνα μετά τη βύθιση του Τιτανικού, τη νύχτα της 14ης προς τη 15η Απριλίου 1912, μια από τις πιο επίμονες θεωρίες συνωμοσίας υποστηρίζει ότι το διασημότερο ναυάγιο της ιστορίας δεν ήταν ατύχημα, αλλά μέρος ενός σχεδίου του πανίσχυρου Αμερικανού τραπεζίτη Τζ. Π. Μόργκαν.
σχετικά άρθρα
Η θεωρία περιλαμβάνει μια μυστική ανταλλαγή δύο υπερωκεάνιων, μια ασφαλιστική απάτη και τη σκόπιμη εξόντωση τριών πλούσιων επιβατών, οι οποίοι υποτίθεται ότι αντιτίθεντο στη δημιουργία της αμερικανικής κεντρικής τράπεζας.
Σύμφωνα με αυτό το σενάριο, το πλοίο που βρίσκεται στον βυθό του Ατλαντικού δεν είναι ο Τιτανικός, αλλά το αδελφό του, Olympic, το οποίο είχε υποστεί σοβαρές ζημιές λίγους μήνες νωρίτερα.
Ωστόσο, παρά τα πραγματικά περιστατικά πάνω στα οποία στηρίχθηκε η ιστορία, τα βασικά στοιχεία της θεωρίας έχουν καταρριφθεί. Η ταυτότητα του ναυαγίου, τα οικονομικά δεδομένα και οι ιστορικές μαρτυρίες δεν υποστηρίζουν την ύπαρξη οργανωμένου σχεδίου.
Η υπόθεση παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον επειδή συνδυάζει δύο διαφορετικές θεωρίες, οι οποίες εμφανίστηκαν με διαφορά αρκετών ετών και στη συνέχεια ενώθηκαν σε μία αφήγηση.
Η σύγκρουση του Olympic και το υποτιθέμενο σχέδιο του Μόργκαν
Η ιστορία ξεκινά τον Σεπτέμβριο του 1911, όταν το Olympic, το μεγαλύτερο επιβατηγό πλοίο στον κόσμο εκείνη την εποχή, συγκρούστηκε με το βρετανικό πολεμικό HMS Hawke.
Κυβερνήτης του Olympic ήταν ο Έντουαρντ Σμιθ, ο οποίος λίγους μήνες αργότερα θα αναλάμβανε και το παρθενικό ταξίδι του Τιτανικού.
Κατά τη σύγκρουση, το πολεμικό πλοίο προσέκρουσε στη δεξιά πλευρά του Olympic, προκαλώντας σημαντικές ζημιές.
Το υπερωκεάνιο επέστρεψε στα ναυπηγεία του Μπέλφαστ, όπου είχε κατασκευαστεί, για επισκευές.
Η θεωρία συνωμοσίας υποστηρίζει ότι οι ζημιές ήταν πολύ σοβαρότερες από όσες είχαν ανακοινωθεί. Ισχυρίζεται ότι είχε παραμορφωθεί η καρίνα του πλοίου, ότι το Olympic παρουσίαζε μόνιμη κλίση προς τα αριστερά και ότι δεν μπορούσε πλέον να περάσει τους απαραίτητους ελέγχους ασφαλείας.
Στο ίδιο σενάριο, η ασφαλιστική εταιρεία φέρεται να αρνήθηκε την αποζημίωση επειδή η ευθύνη για τη σύγκρουση είχε αποδοθεί στο Olympic.
Η White Star Line, στην οποία ανήκαν τόσο το Olympic όσο και ο Τιτανικός, συνδεόταν με τα επιχειρηματικά συμφέροντα του Τζ. Π. Μόργκαν.
Εκείνη την περίοδο, ο Τιτανικός βρισκόταν επίσης στα ναυπηγεία του Μπέλφαστ, λίγο πριν από την ολοκλήρωσή του.
Τα δύο πλοία είχαν κατασκευαστεί με παρόμοιο σχεδιασμό και εμφάνιζαν μεγάλες εξωτερικές ομοιότητες.
Αυτό αποτέλεσε τη βάση του ισχυρισμού ότι ο Μόργκαν αποφάσισε να ανταλλάξει την ταυτότητα των δύο πλοίων, ώστε το υποτιθέμενα κατεστραμμένο Olympic να βυθιστεί ως Τιτανικός και η εταιρεία να εισπράξει την ασφάλεια.
Η ανταλλαγή φέρεται να πραγματοποιήθηκε τον Μάρτιο του 1912, όταν το Olympic επέστρεψε στο Μπέλφαστ για επισκευή προπέλας.
Κατά τη θεωρία, εργάτες άλλαξαν τις επιγραφές, τις πινακίδες και τον εξοπλισμό των δύο πλοίων, ενώ δεσμεύτηκαν να μη μιλήσουν ποτέ για όσα είχαν κάνει.
Ένα από τα στοιχεία που χρησιμοποιήθηκαν για να υποστηριχθεί ο ισχυρισμός ήταν ο αριθμός των φινιστρινιών στην πλώρη.
Σε παλαιότερες φωτογραφίες του Τιτανικού εμφανίζονται 14 φινιστρίνια σε συγκεκριμένο σημείο, ενώ σε μεταγενέστερες 16, όσα είχε και το Olympic.
Οι υποστηρικτές της θεωρίας θεώρησαν ότι η διαφορά αποδείκνυε την ανταλλαγή.
Στην πραγματικότητα, όμως, τα δύο επιπλέον φινιστρίνια προστέθηκαν στον ίδιο τον Τιτανικό πριν από την αναχώρησή του.
Η θεωρία συνεχίζεται με την υποτιθέμενη εμπλοκή του καπετάνιου Σμιθ και του προέδρου της White Star Line, Μπρους Ίσμεϊ.
Το σχέδιο προέβλεπε ότι το πλοίο θα κατευθυνόταν σε περιοχή με παγόβουνα, θα προκαλούσε μια ελεγχόμενη σύγκρουση και στη συνέχεια θα πλημμύριζε σταδιακά.
Ένα δεύτερο πλοίο, το Californian, θα βρισκόταν κοντά για να παραλάβει τους επιβάτες.
Με αυτόν τον τρόπο, υποτίθεται ότι η White Star Line θα εισέπραττε την ασφαλιστική αποζημίωση χωρίς να υπάρξουν θύματα.
Η θεωρία αξιοποιεί και πραγματικές λεπτομέρειες της τραγωδίας.
Ο Τιτανικός δεν διέθετε αρκετές σωσίβιες λέμβους για όλους τους επιβαίνοντες, ενώ αρκετές από τις λέμβους που καθελκύστηκαν τη νύχτα της βύθισης δεν ήταν γεμάτες.
Επιπλέον, το Californian βρισκόταν στην ευρύτερη περιοχή και μέλη του πληρώματός του παρατήρησαν οκτώ λευκές φωτοβολίδες στον ουρανό.
Ο κυβερνήτης του, Στάνλεϊ Λορντ, δεν έσπευσε να βοηθήσει τον Τιτανικό, γεγονός που προκάλεσε έντονες αντιδράσεις και αποτέλεσε αντικείμενο έρευνας.
Οι υποστηρικτές της συνωμοσίας υποστηρίζουν ότι οι φωτοβολίδες δεν είχαν το συμφωνημένο χρώμα, με αποτέλεσμα το Californian να μη θεωρήσει ότι έπρεπε να επέμβει.
Στην πιο ακραία εκδοχή της θεωρίας, μάλιστα, εμφανίζεται ένα τρίτο, άγνωστο πλοίο, το οποίο φέρεται να προκάλεσε σκόπιμα το ρήγμα στα πλευρά του Τιτανικού.
Στο σενάριο αυτό, ο καπετάνιος Σμιθ δεν γνώριζε ότι το σχέδιο διάσωσης είχε εγκαταλειφθεί και συνέχισε να πιστεύει ότι κάποιο πλοίο θα παραλάμβανε τους επιβάτες.
Η τραγωδία ολοκληρώθηκε στις 2:20 τα ξημερώματα της 15ης Απριλίου 1912, όταν ο Τιτανικός βυθίστηκε, παρασύροντας στον θάνατο περίπου 1.500 ανθρώπους.
Οι επιζώντες διασώθηκαν από το Carpathia, ενώ ο Σμιθ χάθηκε μαζί με το πλοίο.
Οι τρεις πλούσιοι επιβάτες, η Federal Reserve και τα στοιχεία που καταρρίπτουν τη συνωμοσία
Η δεύτερη θεωρία συνωμοσίας δίνει διαφορετική εξήγηση για τη βύθιση.
Στο επίκεντρό της βρίσκονται τρεις από τους πλουσιότερους επιβάτες του Τιτανικού: ο Τζον Τζέικομπ Άστορ, ο Μπέντζαμιν Γκούγκενχαϊμ και ο Ίσιντορ Στράους.
Οι τρεις άνδρες έχασαν τη ζωή τους στο ναυάγιο και η συνδυασμένη περιουσία τους εκτιμάται ότι ανερχόταν περίπου στα 500 εκατ. δολάρια της εποχής, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 17 δισ. σημερινά δολάρια.
Η θεωρία υποστηρίζει ότι αποτελούσαν εμπόδιο στα σχέδια του Μόργκαν για τη δημιουργία μιας κεντρικής τράπεζας στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Εκείνη την εποχή, η Αμερική δεν διέθετε τη σημερινή Federal Reserve, ενώ ισχυροί ιδιώτες τραπεζίτες διαδραμάτιζαν καθοριστικό ρόλο στη χρηματοδότηση της οικονομίας.
Σύμφωνα με το συνωμοσιολογικό σενάριο, ο Μόργκαν ήθελε να εξαλείψει τους τρεις επιχειρηματίες επειδή είχαν την οικονομική δύναμη να εμποδίσουν τη δημιουργία της νέας τράπεζας.
Η θεωρία δίνει ιδιαίτερη σημασία στο γεγονός ότι ο ίδιος ο Μόργκαν είχε κλείσει θέση στον Τιτανικό, αλλά τελικά δεν ταξίδεψε.
Υποστηρίζει επίσης ότι η απουσία του συνδεόταν με μια οργανωμένη προσπάθεια να αποφύγουν το ταξίδι άνθρωποι του στενού επιχειρηματικού του περιβάλλοντος.
Η αφήγηση καταλήγει στη δημιουργία της Federal Reserve στις 23 Δεκεμβρίου 1913, περίπου ενάμιση χρόνο μετά το ναυάγιο.
Η χρονική αυτή ακολουθία παρουσιάζεται ως ένδειξη ότι ο θάνατος των τριών επιχειρηματιών άνοιξε τον δρόμο για την ίδρυση της αμερικανικής κεντρικής τράπεζας.
Ωστόσο, δεν υπάρχουν ιστορικά στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι οι τρεις άνδρες αντιτίθεντο στη δημιουργία της Federal Reserve.
Αντίθετα, ο Ίσιντορ Στράους είχε εκφραστεί δημόσια υπέρ της δημιουργίας κεντρικής τράπεζας, σε τοποθέτησή του στους New York Times περίπου έξι μήνες πριν από το ταξίδι.
Για τον Άστορ και τον Γκούγκενχαϊμ δεν υπάρχουν τεκμηριωμένες ενδείξεις αντίστοιχης αντίθεσης.
Επιπλέον, η δημιουργία της Federal Reserve δεν ήταν μια διαδικασία χωρίς αντιπάλους. Κατά την ψήφιση της σχετικής νομοθεσίας, 85 μέλη του Κογκρέσου ψήφισαν κατά.
Επομένως, ο ισχυρισμός ότι ο θάνατος τριών επιχειρηματιών εξάλειψε κάθε αντίσταση δεν ευσταθεί.
Αντίστοιχα, τα στοιχεία για την υποτιθέμενη ανταλλαγή των δύο πλοίων δεν επιβεβαιώνονται.
Η θεωρία της ασφαλιστικής απάτης εμφανίστηκε τη δεκαετία του 1990 μέσα από το έργο του Βρετανού συγγραφέα Ρόμπιν Γκάρντινερ.
Η ξεχωριστή θεωρία για την εξόντωση των τριών επιχειρηματιών εμφανίστηκε στις αρχές της δεκαετίας του 2000.
Αρχικά, οι δύο ιστορίες δεν συνδέονταν. Η πρώτη αφορούσε ασφαλιστική απάτη χωρίς σχεδιασμένους θανάτους, ενώ η δεύτερη υποστήριζε ότι η βύθιση οργανώθηκε για να δολοφονηθούν συγκεκριμένοι επιβάτες.
Η συνένωσή τους σε ένα ενιαίο σχέδιο αποτελεί μεταγενέστερη κατασκευή.
Το σημαντικότερο στοιχείο που διαψεύδει την ανταλλαγή είναι η ίδια η ταυτότητα του ναυαγίου.
Τα ναυπηγεία χρησιμοποιούσαν διαφορετικούς αριθμούς κατασκευής για τα δύο πλοία: 400 για το Olympic και 401 για τον Τιτανικό.
Στο ναυάγιο δεν έχουν εντοπιστεί εξαρτήματα με τον αριθμό 400 που θα τεκμηρίωναν την παρουσία του Olympic στον βυθό.
Αντίθετα, τα στοιχεία ταυτοποίησης συμφωνούν με τον Τιτανικό.
Ένας ακόμη ισχυρισμός αφορά φωτογραφία στην οποία υποτίθεται ότι διακρίνονται τα γράμματα «M» και «P» κάτω από το όνομα του βυθισμένου πλοίου.
Η εικόνα αυτή, που χρησιμοποιήθηκε ως απόδειξη ότι το πραγματικό όνομα ήταν Olympic, προέρχεται από παραποιημένο οπτικό υλικό.
Οι υποβρύχιες καταγραφές έχουν επιβεβαιώσει ότι στην πλώρη αναγράφεται το όνομα Titanic.
Καθοριστικά είναι και τα οικονομικά στοιχεία.
Ο Τιτανικός κόστισε περίπου 7,5 εκατ. δολάρια, αλλά ήταν ασφαλισμένος για 5 εκατ. δολάρια.
Επομένως, ακόμη και με πλήρη καταβολή της αποζημίωσης, η απώλειά του θα δημιουργούσε οικονομική ζημία περίπου 2,5 εκατ. δολαρίων.
Δεν επιβεβαιώνεται, συνεπώς, ο ισχυρισμός ότι η ασφάλεια είχε αυξηθεί λίγο πριν από το ταξίδι στα 12,5 εκατ. δολάρια.
Η πραγματική ιστορία του Μόργκαν, πάντως, δείχνει ότι ο τραπεζίτης είχε ήδη τεράστια επιρροή στο αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Κατά την τραπεζική κρίση του 1907, συγκέντρωσε ισχυρούς τραπεζίτες της Νέας Υόρκης και τους πίεσε να συμφωνήσουν σε μέτρα αντιμετώπισης της κρίσης.
Τρία χρόνια αργότερα, συνεργάτης του συμμετείχε σε μυστικές συζητήσεις για τη δημιουργία κεντρικής τράπεζας, σε νησί κοντά στις ακτές της Τζόρτζια.
Οι διαδικασίες αυτές συνδέονται με την ιστορία της δημιουργίας της Federal Reserve, χωρίς όμως να τεκμηριώνουν οποιαδήποτε σχέση με τη βύθιση του Τιτανικού.
Η σύγκριση με τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 είναι χαρακτηριστική. Τότε, ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών συγκέντρωσε τους επικεφαλής εννέα μεγάλων τραπεζών και τους ανακοίνωσε ότι θα λάμβαναν συνολικά 125 δισ. δολάρια κρατικής στήριξης.
Η βασική διαφορά ήταν ότι το 1907 η αντιμετώπιση της κρίσης στηρίχθηκε κυρίως στην κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων, ενώ το 2008 χρησιμοποιήθηκαν δημόσιοι πόροι.
Η βύθιση του Τιτανικού παραμένει μια από τις μεγαλύτερες ναυτικές τραγωδίες της ιστορίας, αλλά τα στοιχεία δεν υποστηρίζουν ότι αποτέλεσε οργανωμένη ασφαλιστική απάτη ή σχέδιο δολοφονίας.
Η πραγματική σύγκρουση του Olympic, η απουσία του Μόργκαν από το ταξίδι, οι λευκές φωτοβολίδες και η καθυστερημένη αντίδραση του Californian αποτέλεσαν τα γεγονότα πάνω στα οποία χτίστηκε μια ιστορία συνωμοσίας.
Το πλοίο που βυθίστηκε τον Απρίλιο του 1912 ήταν ο Τιτανικός και δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι ο Τζ. Π. Μόργκαν οργάνωσε την καταστροφή του.
