Tα ισπανικά ομόλογα και ο εφιάλτης της ευρωζώνης
24 Ιουλίου 2012
Οι αγορές μύριζαν αίμα και ήταν έτοιμες να κατασπαράξουν τον αδύναμο κρίκο. Στις 24 Ιουλίου 2012, η απόδοση των ισπανικών 10ετών ομολόγων εκτοξεύτηκε πάνω από το καταστροφικό, μη βιώσιμο όριο του 7,6%. Η τέταρτη μεγαλύτερη οικονομία της ευρωζώνης έχανε την πρόσβαση στον ελεύθερο δανεισμό και ο καθαρός τρόμος μιας ανεξέλεγκτης συστημικής κατάρρευσης χτύπησε τον πυρήνα της Φρανκφούρτης. Το Βερολίνο επέμενε τυφλά στη στεγνή, δογματική λιτότητα, οι ισπανικές τράπεζες κατέρρεαν υπό το ασήκωτο βάρος των κόκκινων δανείων (NPLs) από τη φούσκα των ακινήτων, και η Μαδρίτη ικέτευε σιωπηλά για ένα πλήρες σχέδιο διάσωσης.
Η ιστορία επιλέγει να θυμάται το εμβληματικό “whatever it takes” του Μάριο Ντράγκι που ήρθε μόλις δύο μέρες αργότερα, αλλά η 24η Ιουλίου ήταν η απόλυτη κορύφωση του πανικού, η στιγμή που το ευρώ έφτασε κυριολεκτικά ένα βήμα πριν την πλήρη και μη αναστρέψιμη διάλυση. Από την κυνική σκοπιά του σήμερα, τα λάθη της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) στα πρώτα στάδια της κρίσης και η δυσκινησία του ευρωπαϊκού μηχανισμού μοιάζουν ασυγχώρητα. Η ιδεολογική προσκόλληση σε αυστηρούς δημοσιονομικούς κανόνες εν μέσω μιας βαθιάς κρίσης κρατικού χρέους διέλυσε τον κοινωνικό ιστό του ευρωπαϊκού Νότου.
Στη σημερινή συγκυρία, όπου η νομισματική πολιτική προσπαθεί απέλπιδα να ισορροπήσει ανάμεσα στον επίμονο πληθωρισμό και την άμεση απειλή της ύφεσης, τα φαντάσματα του 2012 παραμένουν ζωντανά. Ο κίνδυνος κατακερματισμού (fragmentation risk) δεν έχει εξαφανιστεί ποτέ· απλώς κρύβεται επιμελώς κάτω από τα νέα εργαλεία παρέμβασης της ΕΚΤ. Η ισπανική κρίση απέδειξε περίτρανα πως οι αγορές ομολόγων είναι αμείλικτες όταν οι πολιτικές ηγεσίες διστάζουν.

