Οι ΗΠΑ ψηφίζουν το πακέτο των 700 δισ.
3 Οκτωβρίου 2008
Στις 3 Οκτωβρίου 2008, στο αποκορύφωμα της χρηματοπιστωτικής κρίσης, το Κογκρέσο των Ηνωμένων Πολιτειών ενέκρινε και ο πρόεδρος George W. Bush υπέγραψε τον Emergency Economic Stabilization Act, τον νόμο που δημιούργησε το περίφημο TARP – Troubled Asset Relief Program. Η νομοθεσία έδινε στο υπουργείο Οικονομικών εξαιρετικά ευρείες εξουσίες παρέμβασης στο χρηματοπιστωτικό σύστημα και προέβλεπε συνολική δυνατότητα χρηματοδότησης έως 700 δισ. δολάρια.
Η απόφαση ελήφθη μέσα σε συνθήκες πανικού. Η Lehman Brothers είχε καταρρεύσει στις 15 Σεπτεμβρίου, η AIG είχε διασωθεί με κρατική παρέμβαση και οι χρηματαγορές αντιμετώπιζαν σοβαρότατη έλλειψη εμπιστοσύνης και ρευστότητας. Οι τράπεζες δίσταζαν να δανείσουν η μία την άλλη και η κρίση είχε αρχίσει να περνά από τη Wall Street στην πραγματική οικονομία.
Το πρώτο σχέδιο διάσωσης είχε απορριφθεί στη Βουλή των Αντιπροσώπων στις 29 Σεπτεμβρίου, προκαλώντας ιστορική πτώση στο χρηματιστήριο. Τέσσερις ημέρες αργότερα, μετά από τροποποιήσεις, το νομοσχέδιο εγκρίθηκε και υπογράφηκε. Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών σημείωνε ότι το πρόβλημα είχε πλέον μετατραπεί σε σοβαρή πιστωτική ασφυξία, απειλώντας τη χρηματοδότηση επιχειρήσεων και νοικοκυριών.
Αρχικά το TARP είχε σχεδιαστεί κυρίως για την αγορά προβληματικών στεγαστικών τίτλων από χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Πολύ γρήγορα όμως η στρατηγική μετατοπίστηκε προς την άμεση κεφαλαιακή ενίσχυση τραπεζών, καθώς οι αρχές έκριναν ότι αυτό ήταν αποτελεσματικότερο για τη σταθεροποίηση του συστήματος.
Ο νόμος έδινε αρχικά στο υπουργείο Οικονομικών δυνατότητα χρήσης 250 δισ. δολαρίων, με σταδιακή επέκταση μέχρι το ανώτατο όριο των 700 δισ. Οι παρεμβάσεις του TARP συνδυάστηκαν με προγράμματα της Federal Reserve, εγγυήσεις του FDIC και άλλες έκτακτες δράσεις.
Το πρόγραμμα αποτέλεσε αντικείμενο έντονης δημόσιας συζήτησης για το κατά πόσο το κράτος έπρεπε να χρησιμοποιήσει χρήματα φορολογουμένων για τη σταθεροποίηση ιδιωτικών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων. Από οικονομική άποψη, όμως, η 3η Οκτωβρίου 2008 σηματοδοτεί τη στιγμή που η αμερικανική κυβέρνηση αποφάσισε ότι η συστημική κατάρρευση των τραπεζών αποτελούσε κίνδυνο για ολόκληρη την οικονομία και απαιτούσε παρέμβαση πρωτοφανούς κλίμακας.
