Οι αγορές γκρεμίζουν την κυβέρνηση Truss
20 Οκτωβρίου 2022
Στις 20 Οκτωβρίου 2022, η πρωθυπουργός της Βρετανίας Liz Truss ανακοίνωσε την παραίτησή της, μόλις 44 ημέρες μετά την ανάληψη της εξουσίας. Η απόφασή της αποτέλεσε το αποκορύφωμα μιας πρωτοφανούς πολιτικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης, κατά την οποία οι αγορές ομολόγων διαδραμάτισαν καθοριστικό ρόλο στην κατάρρευση της οικονομικής στρατηγικής της κυβέρνησης.
Η Truss είχε αναλάβει την πρωθυπουργία στις 6 Σεπτεμβρίου, υποσχόμενη μια ριζική αλλαγή της βρετανικής οικονομικής πολιτικής, με φορολογικές μειώσεις, περιορισμό των επιβαρύνσεων για τις επιχειρήσεις και ενίσχυση της ανάπτυξης.
Στις 23 Σεπτεμβρίου 2022, ο υπουργός Οικονομικών Kwasi Kwarteng παρουσίασε το περιβόητο mini-budget, ένα πρόγραμμα μεγάλων φορολογικών ελαφρύνσεων, χωρίς να συνοδεύεται από επαρκώς τεκμηριωμένο σχέδιο χρηματοδότησης.
Η αντίδραση των επενδυτών ήταν σχεδόν άμεση.
Η βρετανική λίρα υποχώρησε έντονα έναντι του δολαρίου, ενώ οι τιμές των κρατικών ομολόγων κατέρρευσαν, προκαλώντας εκτόξευση των αποδόσεών τους. Η αύξηση του κόστους δανεισμού απείλησε να επιδεινώσει τα δημοσιονομικά προβλήματα της χώρας και δημιούργησε ισχυρές πιέσεις σε συνταξιοδοτικά ταμεία με υψηλή έκθεση σε στρατηγικές διαχείρισης υποχρεώσεων.
Η Τράπεζα της Αγγλίας αναγκάστηκε να παρέμβει με έκτακτες αγορές μακροπρόθεσμων κρατικών ομολόγων, προκειμένου να αποτρέψει σοβαρότερη αποσταθεροποίηση του χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Παρά τις κυβερνητικές αναδιπλώσεις και την αντικατάσταση του Kwarteng από τον Jeremy Hunt, η πολιτική αξιοπιστία της Truss είχε ήδη υποστεί καθοριστικό πλήγμα.
Στις 20 Οκτωβρίου, η ανακοίνωση της παραίτησής της προκάλεσε νέες διακυμάνσεις στη στερλίνα και στα βρετανικά ομόλογα. Η λίρα εμφάνισε προσωρινά κέρδη, ενώ οι επενδυτές προσπαθούσαν να εκτιμήσουν εάν η αλλαγή ηγεσίας θα αποκαθιστούσε τη δημοσιονομική σταθερότητα.
Η παραίτηση της Truss αποτέλεσε μία από τις πιο χαρακτηριστικές περιπτώσεις της σύγχρονης ευρωπαϊκής ιστορίας όπου η απώλεια εμπιστοσύνης των χρηματοπιστωτικών αγορών επιτάχυνε μια κυβερνητική κατάρρευση.
Το βασικό δίδαγμα της κρίσης ήταν ότι ακόμη και μεγάλες, αναπτυγμένες οικονομίες με ισχυρούς θεσμούς δεν διαθέτουν απεριόριστη ανοχή από τους επενδυτές.
Όταν η οικονομική πολιτική δεν συνοδεύεται από αξιόπιστες προβλέψεις, διαφανή χρηματοδότηση και σαφές δημοσιονομικό πλαίσιο, οι αγορές μπορούν να επιβάλουν εξαιρετικά υψηλό πολιτικό και οικονομικό κόστος.
Η 20ή Οκτωβρίου 2022 έμεινε έτσι στην ιστορία ως η ημέρα που μια Βρετανίδα πρωθυπουργός αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την εξουσία, ενώ το οικονομικό της πρόγραμμα είχε ήδη καταρρεύσει υπό το βάρος της αντίδρασης των επενδυτών.
